The Last Exorcism (2010)

Jammer dat Stamm de finale, nou ja, niet verprutst, want die mag er op zich best zijn, maar er niet iets meer uithaalt. Uitgelezen mogelijkheid om je film, je cast en je kijkers eens diep onder te dompelen in een gierende nachtmerrie. Deze is wat te snel voorbij. Daarvoor heeft hij het best goed voor elkaar. Het docu stijltje houdt het redelijk naturel, Cotton is een leuke vent en als hij de boel besodemieterd voor en tijdens die uitbanning, is dat best grappig. Daarna blijkt Stamm over een aardig script te beschikken dat je in ieder geval bezig houdt over wat er nu precies mis is met dat meisje. Netjes hoe bepaalde facetten van religie daarin zijn verwerkt en het heeft nog een even scherpe als dappere bocht in petto. Voor die uitsmijter een paar creepy krakende scènes die je hier mag verwachten, alhoewel die de poster nooit helemaal waarmaken. Mede daarom had die finale best nog even langer mogen duren.

Niet briljant. Ik werd in het begin van de film vroeg verrast door de manier van regisseren. Een klassiek voorbeeld van blanco de film ingaan en verrast worden. Zo bleek de film achteraf gefilmd te zijn als een documentaire, en dat behoort toch wel tot het soort film die makkelijk kan scoren bij me. Jammer genoeg is dat hier niet het geval. Dat heeft er vooral mee te maken dat Stamm zelf niet echt lijkt te kunnen beslissen tussen een reguliere horrorfilm en faux-docu, waardoor deze film er altijd tussenin hangt. Het is te veel een normale horrorfilm om geslaagd te zijn qua faux-docu en te veel een documentaire om een volbloed horrorfilm te kunnen zijn. Deze onevenwichtigheid breekt al vroeg door. Verder loopt de film over van jumpscares en harde geluiden waardoor het als docuhorror nog wat minder serieus te nemen is. Het acteerwerk is dan wel weer best goed te noemen. Jones bewijst al vroeg een goede en aparte acteur te zijn en ook Bell doet het best aardig in haar rol. Fabian is dan weer iets normaler, maar dat was te verwachten. De film is jammer genoeg nooit optimaal interessant door de onevenwichtige flow die erdoorheen hangt. Het kent echter wel de nodige schokkende beelden die zelfs mij nog even wisten te verbazen, maar het mist verder wel de ondersteunende spanning en dreiging. Het lost nu iets te veel op door middel van harde geluiden, en kent geen greintje aan sfeer. Het duurt verder niet te lang en daar was ik blij mee, maar het had veel unieker en specialer kunnen zijn. Stamm mikt iets te veel op reactie momenteel, en gooit daarmee alle pogingen om een sfeervol geheel neer te kunnen zetten neer. Soms verrassend, in zijn geheel toch wat terughoudend waardoor het als geheel nooit helemaal goed naar buiten komt.

Het eerste halve uur is erg goed. De toon is ironisch. Het camerawerk dynamisch. De film heeft vaart. Het exorcisme is intrigerend. Het acteerwerk is uitstekend. Met name Patrick Fabian als charismatische duivelsuitdrijver is geweldig. In dat halve uur bouwt de film aan een dichte, drukkende atmosfeer met ruimte voor ironische opklaringen. Het begin vormt een geweldige set-up om religieus fanatisme te ridiculiseren. En dat lukt heel goed. Vervolgens verliest de film zijn vaart. De frisheid vervlakt. Het verhaal verwordt een beetje tot een herhaling van zetten. Toch zakt de film niet volledig weg in sleur en saaiheid. Daarvoor zorgen enige geroutineerde maar effectief geplaatste schokmomenten plus de vraag of de bezetenheid wel of niet een bovennatuurlijke oorsprong heeft. Het zijn deze elementen die steeds net genoeg prikkelen om de aandacht vast te houden. The Last Exorcism is een hele redelijke film. Het is found footage die niet te zeer is beladen met clichés en zelfs kans ziet om op ironische wijze fanatisme te bekritiseren. Als aan het einde de film toch nog vervalt in clichématig geschud met de camera, is dat teleurstellend. Desondanks overtuigt The Last Exorcist over de gehele linie met een creatieve verhaallijn, goed acteerwerk en een fijne duistere sfeer met ruimte voor spotternij.