Opinions

Hilarisch hoe outsiders-regisseur Werner Herzog de Hollywoodfilm hier ontregelt door middel van een over the top-acteerprestatie van Cage, vlagen van onconventieel camerawerk te midden van wat verder een redelijk standaard (gefilmde) narratief is, leguanen die tragikomisch klaaglijke soulmuziek zingen en krokodillen die zich afvragen hoe de mensheid er in slaagt zo'n potje van het leven te maken.

Wat mij betreft beter dan Ferrara's 'origineel' (die ook zeker niet slecht is), omdat de waanzin hier niet alleen in het verhaal maar ook in de algehele filmervaring zit.

Fantastische anti-koloniale film. Begrijpelijkerwijs nog heel lang in Frankrijk verboden geweest. De film is gemaakt in neo-realistische stijl, maar dat betekent niet dat de film visueel niet memorabel is: de dramatische close-ups van Algerijnse burgers en strijders, slim gebruik van intercutting en trage maar intense tempo's gecombineerd met docu-achtige confrontaties tussen de twee kanten.

De film windt weinig doekjes om het militaire optreden van de koloniale heerser (het doorbreken van de wapenstilstand, de onmenselijke martelingen, de doden die vielen bij demonstraties). De gewelddadige optredens van de verzetsgroep FLN worden door Pontecorvo voor wat ze wat mij betreft zijn: wanhoopspogingen van een onderdrukte bevolking die de bezetting van zich af wil gooien. In die zin was het nooit een eerlijke strijd, en kwam er pas verandering toen de UN zich aangesproken voelde. Er stierven aan Algerijnse kant minstens 3000 mensen, een bescheiden inschatting als je weer dat er in totaal 10.000 mensen vermist raakte.

Vergelijkbaar met Nederland in Indonesië na de oorlog werd er jarenlang geprobeerd het overschrijdende gedrag van de militaire dienst weg te stoppen. Ik denk dat dit soort films daarom zo cruciaal zijn voor ons gemeenschappelijke geheugen.

Ook mijn favoriete scenes, verpletterend (goed, samen met de moordscene dan). Eens opzoeken of ik dat stuk met orgelmuziek ergens terug kan vinden.

Verder vind ik het camerawerk van Haneke altijd wel genieten. Een stilstaande camera die een shot promoveert tot een bewegende foto. Visueel erg aantrekkelijk, en tegelijkertijd in de context van de film ijskoud van karakter (daarnaast is de afwezigheid van ondiegetic muziek altijd een manier waarop de kijker directer wordt aangesproken en het realisme vergroot).

Daarnaast zijn Benny en het meisje erg mooie mensen die hun rol erg geloofwaardig spelen.
De rest is al door anderen sterk verwoordt; ijzersterk commentaar op een ongeïnteresseerde maatschappij met veelzeggend symbolisme.

Hoewel ik volledig vóór de visuele exploratie van het filmische medium ben, en ik wat dat betreft Burton ook erg serieus neem, viel deze film, toch met een redelijk goede reputatie, me behoorlijk tegen. Het probleem ligt ten dele aan het hoofdpersonage, zoals gespeeld door Ewan McGregor. Het is een opportunistische en goedlachse held, maar bezit daardoor amper geloofwaardigheid of sympathie. Het is een personage van karton, en de problemen die hij tegenkomt zijn nooit écht problemen (nu snap ik dat de meer 'realistische' Will Bloom door Finney dat moet compenseren, maar dat werkte, mede door zijn beperkte screentime, totaal niet). Ik heb me tijdens de film heel vaak afgevraagd waarom Bloom nu eigenlijk mijn aandacht verdiende.

Ten tweede is de visuele wereld die Burton hier creëert suikerzoet en totaal niet mijn straatje. Burton lijkt eenzelfde kinderlijke ondeugendheid en naïviteit na te streven die bijvoorbeeld ook in Forrest Gump terug te vinden is, maar Burton vindt hier niet dezelfde balans tussen fantasie en affectie waar Zemeckis wel in slaagde. Zo'n scene als Blooms WWII-avontuur is een goed voorbeeld van een totaal verkeerde toon waarbij Burton vooral om zijn eigen hersenspinsels lijkt te genieten.

De laatste (Fellini-achtige) scene redde de film voor mij; hoewel ik geen moment heb meegeleefd met het hoofdpersonage en ik de scene eigenlijk al aan zag komen, was deze scene voor mij zodanig goed en treffend uitgevoerd dat ie mij toch emotioneel heeft kunnen raken.

Ik vind Burton trouwens wel degelijk een capabele regisseur; in Edwards Scissorhands vindt hij voor mij bijvoorbeeld wel die juiste combinatie van medeleven en fantasie.

Was erg benieuwd naar deze documentaire, mede doordat het raciale debat anno 2016 bijna net zo relevant lijkt te zijn als 60 jaar geleden, en door het feit dat het tijdens mijn schooltijd maar een voetnoot leek te zijn van de jaren 60 terwijl de groep in de VS een soort mythische status heeft - dan wel positief of negatief - zie ook de reacties op Beyoncé's Super Bowl-optreden.

Toch viel de docu mij erg tegen. Positief ben ik over de vele historische beelden en de poging om een genuanceerd beeld neer te zetten van de revolutionaire organisatie.

De fout zit hem echter in de structuur. De film duurt twee uur, maar blijft regelmatig vaag over veel details, en mist tegelijkertijd ook de bredere context van de jaren 60. Natuurlijk is er met de vele 'hoofdrolspelers' als Eldridge, Newton, Hampton, Seale veel te behandelen, maar in deze docu blijven ze wel heel erg aan de oppervlakte. Eigenlijk komen ze alleen tot leven dankzij de archiefbeelden. Qua karakteristieken en intenties blijft het allemaal ontzettend vaag. Een schrijnend voorbeeld is de manier waarop de aanleiding van en het gevangenschap van Huey Newton op zich in mysterie wordt gehuld: was zijn gevangenschap bijvoorbeeld terecht, wat waren de feiten?

Wat wel duidelijk wordt is dat de Black Panthers een moedige groep was en een groot voorbeeld voor de Afro-Amerikaanse bevolking, maar uiteindelijk door gebrek aan echt leiderschap, voldoende financiën en verschillende meningen over de koers en de invulling van het revolutionaire ideaal ten onder ging. Maar als deze complexiteit van de groep beter was belicht, hadden we hier pas echt een waardevol historisch document gehad.

Een heel aardig concept met een gigantische potentie. Helaas deden de clichématige plotontwikkelingen, het feit dat Reynolds totaal mijn sympathie niet kon winnen en af en toe afgrijselijk lelijk camerawerk (ja, dat kan blijkbaar als je in een kist filmt) voor mij wat de das om.