Opinions

Ik denk dat je het slavernijverleden geen recht doet door dit op één lijn te zetten met de arbeidsomstandigheden in het huidige Nederland. Dat is appels met peren vergelijken. De documentaire beschrijft de bewustwording van een aantal medewerkers van het Rijksmuseum over het slavernijverleden. Het is jammer dat dit gegeven niet in een ruimere context wordt geplaats zodat een realistischer beeld over het verleden wordt geschetst. Er zijn namelijk nogal wat taboes rond het slavernijverleden die onaangeroerd blijven. Zoals de wijd verspreidde tot slaafmaking onder Afrikanen die de tot slaafgemaakten verhandelden aan Nederlanders of het grote Joodse aandeel van plantagehouders in Suriname. Het tot slaaf maken was niet alleen voorbehouden aan Nederlanders maar was een wereldwijdverspreid fenomeen waar mensen met allerlei huidskleuren zich aan bezondigden.

Afgezien daarvan geeft de documentaire een aanzet tot een andere blik op het verleden. Een beetje uit balans omdat de aandacht voornamelijk op de West was gericht terwijl de Oost er wat bekaaid afkwam.

Het schijnt dat Charles Laughton zo aangeslagen was door de slechte ontvangst dat hij nooit meer een film heeft geregisseerd.Wellicht was de film destijds te baanbrekend. De keus om een moorddadige psychopathische seriemoordenaar neer te zetten als een reizende predikant shockeerde het publiek in 1955. Het doorbrak het taboe op het afbeelden van religieuze figuren als ultiem kwaad op het witte doek. (Nu, 70 jaar later is dat taboe opnieuw levend maar nu in de vorm van een andere godsdienst dan het christendom. Welke regisseur durft?)

Robert Mitchum is de vrouwonvriendelijke seriemoordenaar die zich voordoet als rondtrekkende dominee. Met de woorden "LOVE" en "HATE" op zijn knokkels getatoeëerd , gebruikt hij religieus fanatisme om weduwen te verleiden en hun geld te stelen. Het sterke contrast tussen deze twee woorden trekt Laughton vakkundig door in de rest van de film: Kain en Abel, het lieve kleine meisje en de stoute jongen, het vredige sprookjesachtige verblijf op het water en het gevaar op de oever in de aanwezigheid van de schurk
Zodra de kinderen het water op gaan, verandert de stijl van de film abrupt van een beklemmende noir-thriller in een droomachtig, mythologisch sprookje. Laughton brengt de oever in beeld via extreme close-ups van dieren: een pad, een uil, een schildpad, konijnen en een spin. De dieren kijken stilzwijgend toe hoe het bootje voorbij drijft. Dit geeft de scène de sfeer van een prentenboek of fabel. De natuur lijkt aan de kant van de kinderen te staan. De film kenmerkt zich door harde contrasten, scherpe schaduwen en vervormde perspectieven, sterk geïnspireerd op de Duitse stomme films uit de jaren 20. Een van de filmische hoogtepunten is de moord op Willa De slaapkamer heeft een extreem hoog, driehoekig plafond dat lijkt op de spits van een kerk. Er is geen meubilair behalve het bed, en de scherpe, schuine schaduwen en het doordringende maanlicht creëren een sfeer van een offeraltaar.

Mitchum speelt de verpersoonlijking van het kwaad op jaren vijftig manier. Een beetje te dik aangezet. Maar toch indrukwekkend mede dankzij het scenario dat hem een bijna bovennatuurlijke, onstopbare aanwezigheid geeft.

Prachtfilm. (ondanks enkele scenario-missers)