Opinions

Onderhoudende film, met vlagen spannend. Het zou te verwachten zijn dat je een gelikte, strak gemonteerde thriller te zien krijgt, zoals Zero Dark Thirty. In plaats daarvan koos Anderson voor een 'losse' benadering van de scenes. De personages stuntelen wat in de grote landschappen, alsof ze zich weinig raad weten met de wapens en macht die ze in handen hebben. Dit werkte deels goed, omdat 'het kwaad' - een wereld van technocratie/fascisme- veel ambivalenter wordt. Je voelt het menselijke erdoorheen. Personages doen soms maar wat en hebben persoonlijke motieven die contrasteren met grote idealen (seksuele lust, het vinden van een geliefde t.o.v. witte suprematie, het volk aan de macht etc.). Het is daarom ook begrijpelijk dat er veel humor in de film zit, het maakt het geweld extra wrang. Tegelijkertijd voelt het daarmee alledaags: ja, dit zou best een wereld kunnen zijn die weinig van ons afstaat.

Toch gaat die vrije benadering na een tijdje wat slepen en voelt het onlogisch aan dat er in deze strak georganiseerde werelden - terroristen enerzijds, leger/regering en grote bedrijven anderzijds zoveel ruimte is voor het navolgen van die persoonlijke motieven. De schrijver liet zich hier te veel ruimte. Want waarom wordt Bob nog zo beschermd terwijl hij allang buitenspel staat? Hoezo kijken zo weinig mensen over de schouder van Lockjaw mee? Waarom is Lockjaw zo naïef t.o.v. van de Christmas Adventurerers? En is het einde van de film niet heel vreemd gezien de inval die eerder plaatsvond?

De film biedt een interessante spiegel voor het nu maar heeft te veel losse eindjes om als kunstwerk boven andere films uit te stijgen.

Tegenvaller.

Lakemeijer en Kenzari spelen goed en verdoezelen een matig scenario.

Ik kreeg weinig het gevoel in Indonesië anno 1947-49 te zijn. Het wat houterige acteerwerk en taalgebruik trokken me steeds terug naar de gedachte dat ik naar een poging tot historische verbeelding zat te kijken. Waarom zou je niet amateurs casten? Full Metal Jackett bevatte een echte drillsergeant, een sterke persoonlijkheid met veel charisma. Hier keek ik naar fijngevoelige toneelacteurs, die dan toch een boze militair moeten spelen (die kampleider). Abel van Gijlswijk viel me dan wel positief op, hij heeft de juiste uitstraling om een opportunistische soldaat te spelen omdat zijn getoonde jovialiteit in de film dichtbij zijn echte (media)karakter lijkt te staan.

Verder was ik geen fan van de platte beelden en vond ik de decors niet overtuigend. Nergens kreeg ik het idee iets te zien waardoor ik echt in die jaren '40 zat. Met budgetbeperkingen had ik het liever kleiner gezien, waarmee er meer psychologische diepgang kon komen.

De psychologische diepgang ontbrak vaak door een te vluchtige filmbenadering (wellicht vanwege de hedendaagse aandachtspanne?) Ten voorbeeld: een hoofd op een staak wordt zeer vluchtig in beeld gebracht. het hoofd is daarbij zelf ook niet heel afstotelijk. Als deze shock zo vluchtig gebracht wordt en inherent leeg is (door een beperkte aanloop of weinig krachtig beeld) voel ik niets. Waarom hier niet kiezen voor traagheid? Een trackingshot om impact te vergroten. Je kunt zelfs gore out of focus tonen (zoals in Son of Saul) ook dan kan een scene nog indruk maken. Er waren veel van dit soort momenten die veel wilden maar dan als 'net niks' uitvielen.

Grootste probleem is het scenario. Overduidelijk is de inspiratie uit Apocalypse Now en geregeld zijn shots (en dialogen!) 1 op 1 terug te herleiden tot andere films. De Oost is geen hogere cultuur, maar volgt een overduidelijke formule. Je weet al wat er gaat gebeuren, herkent alle momenten en kunt niet meeleven. Dan nog die opera om gekunsteld wat diepgang te geven, want ja de oorlog is ook tragisch, en die Col. Kurtz-actige monologen die volledig doodslaan omdat ze geen diepgang bevatten. Het blijkt maar weer dat je Brando en relevante schrijvers (Conrad, T.S. Elliot) niet zomaar kunt nabootsen.

Taihuttu was veel sterker op de grond die hem persoonlijk nabij lijkt, de multiculturele verhalen en de koppeling met criminele milieus in Wolf en Rabat. In die films toonde hij zoiets persoonlijks (wat iets anders is dan privé, zie Connie Palmen Home - Filosofie Magazine dat het weer iets algemeen menselijks werd, een nieuw perspectief op zaken.

In de Oost vergaat dit persoonlijke aspect omdat de oorlogsformule wordt gevolgd.

Het is goed dat er een keer een film komt over dit onderwerp. Dat deze in de clichés blijft hangen is dan weer jammer.

Veel leuke, testosteron grappen die helaas vaak worden gesmoord door de haastige montage. Met een rustiger tempo en iets minder behoefte om elke dialoogregel een punchline te laten zijn zou de film beter zijn geweest. Ook het script bevat potentie om maatschappijkritisch te zijn (zwendel met investeerders) maar ook dat komt er niet helemaal lekker uit. De twist na zo'n 20 minuten is wel leuk bedacht en zeker Ferell is grappig in zijn rol. Walhlberg is mij iets te schreeuwerig. Mkay toonde later aan wel talent te hebben om de maatschappijkritiek en komedie te verweven, hij schreef onder andere Don't Look Up.