Sunrise: A Song of Two Humans (1927)

Aardig. Maar dat einde! Het slotakkoord, nu ja, de laatste 20 minuten, doen de film toch pijn. Na een dik uur aan inventieve cinema bloedt het alsnog dood. Men verliest plots de pedalen en daar waar er tempo, verrassing en charme was, komen wat langgerekte scènes in de plaats. Zonde, want hier zat m.i. meer in. De film zit echt wel goed in elkaar, en ook al zijn ze intussen gedateerd, de technische trucjes ogen fris voor een silent van een eeuw geleden. 3

Wat me aan deze Murnau opviel zijn eigenlijk drie dingen. Allereerst de dynamiek van de film, deze heeft de meeste emoties en sfeertjes en veruit het hoogste tempo dat ik bij hem zag. Het tweede is wel het komische talent en groots gevoel voor timing daarin dat eigenlijk voor het eerst zo duidelijk aan de oppervlakte komt hier, maar het belangrijkste is de warmte en de menselijkheid. Het geeft me het gevoel dat ik eerder bij bijna tijdgenoten als Jean Vigo (L'atalante) of Sadao Yamanaka (Humanity and Paper Balloons). Alledrie gingen ze op hele verschillende redenen heel jong dood, maar bij alledrie had je het gevoel dat ze ook volkomen niet pate bij de donkere tijden die er aan zaten te komen. Murnau zat dan wel veilig in de VS maar hem en de oorlog? Ik kan me die combinatie haast niet voorstellen eigenlijk. Het lot stak er een stokje voor.

Fijne verrassing. Ik zag Sunrise nooit echt als een monumentale film in de filmgeschiedenis. Ik wist dat het bestond en goede waarderingen kreeg, ik had alleen niet verwacht dat de film zijn tijd ver vooruit zou zijn. In dat opzicht doet deze film me wat denken aan Metropolis, maar die film kan bijna niet geëvenaard worden door jaren 20 films. Sunrise is vooral interessant omdat het voor zo'n oude film uitzonderlijk goede camerabewegingen kent, ondersteund door sterke effecten die ook z'n tijd ver vooruit zijn. Niet dat de film heel spectaculair is, maar richting de finale krijg je een aantal scenes te zien waar zelfs hedendaagse mensen nog van op kunnen kijken, en dat betekent dat het dus een geslaagd resultaat is geworden. Het acteerwerk binnen deze film is voorspelbaar theatraal en veel scenes worden dan ook met grootse gebaren uitgeoefend. O'Brien vond ik echter een nogal ongemakkelijke prestatie neerzetten. Gaynor daarentegen kent precies de juiste uitstraling voor haar rol. Kwetsbaar en onschuldig, het is niet makkelijk om met gebaren te acteren, maar zij doet het wel erg goed. Verder is Sunrise geen al te vernieuwende romantische film die op dat gebied ook eigenlijk helemaal niks te bieden heeft. De film wordt pas echt indrukwekkend zodra het de tweede helft nadert. Ook verder een opvallend grootse film voor die tijd, dus dan vallen de effecten en extraatjes nog meer op. Sunrise ziet er echt goed uit. Verder is het jammer dat de film redelijk lang duurt en eigenlijk qua inhoud niks vernieuwends laat zien. Voor analyses en educatieve redenen is deze film een must see, diegene die voor een diepgaand verhaal komen zullen waarschijnlijk bedrogen uitkomen. Die overdreven manier van acteren hoort overigens wel bij die tijd maar ik zal het nooit wat vinden om eerlijk te zijn. Verder uiteraard op filmisch vlak bovengemiddeld.