The Neon Demon (2016)

The Neon Demon is een allegorisch genot en wiens roofdier klimaat lastig te ontsnappen is. Refn trekt alle registers open en halverwege gooit hij nog eens wat olie op het allegorisch vuur. Echt werkelijk genieten. Hij weet de oppervlakkige thematieken van The Neon Demon perfect gestalte te geven en de synth doordrenkte score van Martinez (benadert zelfs bijna zijn magnum opus Spring Breakers) en cinematografie van Natasha Braier doen de rest. Onderschat niet de impact die het ook van een vrouwelijke DoP heeft voor een film met thematieken en de resultaten zijn enorm. De dynamiek tussen Jesse, Ruby, Sarah en Gigi is zo intrigerend en vooral Jena Malone weet als Ruby de ideale balans te vinden tussen attractie en afstoting. Seksueel geladen, met exploitatieve uitspattingen en campy monoloog weet Refn echt een zeer beklemmende en betoverend universum te schetsen. Heerlijke afwisseling tussen in neon doordrenkte abstracte composities, betoverende close-ups van Elle Fannings intrigerende asymmetrische gezicht en exploitatieve set-ups zoals stomende douches. Esthetiek is alles. De mes deepthroat en corpse masturbation scene zijn van ongekende klasse. Nergens is het goedkoop effectbejag, het heeft echt zijn esthetische allegorische functie. Dat Refn de titel sequentie opent met zijn initialen is geen onterechte grootspraak, want deze self-proclaimed branding is zwaar terecht. Hij maak zwaar unieke cinema, en met een visuele taal die mij als cinefiel echt enorm bekoort. Erg fijn dat Refn na de kritieken bij only God Forgives benadrukt dat ie nooit een crowd pleaser zal worden. Aan de oppervlakte lijkt vooral Refn inhoudelijk tekort schieten maar niets is minder waar.

Ik heb na Valhalla Rising en Drive toch wel een zwak gekregen voor de films van Winding Refn. Het is misschien niet de meest toegankelijke cinema, het is soms tergend traag, maar toch blijft er altijd een intrigerend randje aan zitten en druipt de kwaliteit er vanaf. Ook bij The Neon Demon gaat dit op. Deze keer is het een aartsdonker portret van de morele leegheid in de modellenwereld. Jonge, onschuldige, mooie Jesse vertrekt naar de grote stad hopend op een carriere als model - en ze heeft succes. Maar in fraaie beelden, met veel leegheid in de scenes, zien we de oppervlakkigheid en het narcisme van de modellen, de figuren eromheen (met een creepy bijrolletje van Keanu Reeves) en eigenlijk die hele wereld. En langzaamaan escaleert dit op hypnotiserende (en bloederige) wijze. Nee, het loopt niet goed af: eerst wordt ook Jesse gecorrumpeerd tot een egocentrische narcist die bij wijze van spreken over lijken gaat. Maar dan blijken haar collega-modellen en de make-up-dame, al vanaf het begin als amorele egoisten neergezet, nog een tandje erger - zij gaan ook over lijken, en dan niet bij wijze van spreken. Mijn mening waaierde gedurende de film nog wat heen en weer. De eerste helft was fraai vakwerk, maar ook wat traag en niet overal even interessant. Als op een gegeven moment de remmen los gaan wordt het behoorlijk over the top, maar ook daar blijft het duidelijk dat Winding Refn een vakman is. Het blijkt gezien de wisselende recensies dat niet iedereen zijn stijl kan waarderen, maar ik ben wederom zeker niet teleurgesteld.

Apart regisseur toch die Refn. Begon OK met Pusher, sloeg daarna finaal de plank mis met Bronson en Valhalla rising, leverde toen met Drive een waar meesterwerk en bewees zich opnieuw met Only God forgives. The neon demon valt ergens in het midden. De film ziet er goed uit en bevat een aantal best sterke scènes, maar kom op, als je een film maakt over iemand die zo beeldschoon is dat de hele modellenwereld van het padje raakt, is het minste wat je kan doen iemand casten die daadwerkelijk mooi is.