- Home
- Filmforum
- Film - Algemeen
- Geweld in films
Geweld in films
stalker
-
- 303 messages
- 322 votes
Prima, klaar dus?
Dat hangt van jezelf af. Voor sommigen komt er aan zelfreflectie nooit een eind, voor anderen komt er nooit een begin aan...
Meneer Bungel
-
- 13163 messages
- 0 votes
Dat zal het zijn: jij zit hier nu in je eentje te zelf-reflecteren... ik zal je met rust laten. 
eRCee
-
- 13441 messages
- 1978 votes
Niet echt discussie-vervuilend, omdat de opmerking dat 'geweld in films aanzet tot geweld in het echte leven', vooral lijkt te komen uit religieuze hoek.
Welnee. Al die sociologen die daar onderzoek naar doen zijn zeker ook afkomstig uit de religieuze hoek? Het is toch niet meer dan logisch dat dingen die je frequent ziet je kunnen beinvloeden? (Leuk voorbeeldje: laatst was er nog een onderzoek waarin werd aangetoond dat het seksleven van mensen die vaak porno kijken slechter is, en dat dit effect weer verdwijnt na 12 weken geen porno kijken.)
Helemaal mee eens.
Je bent hier op een filmsite een discussie aan het voeren met filmliefhebbers. Waar je die religieuze hoek vandaan haalt is me een raadsel.
En nogmaals: de invloed van religie op geweld is geen reden om niet te kijken naar de invloed van films op geweld.
Film Pegasus (moderator films)
-
- 31144 messages
- 5447 votes
Van mij mag je gerust kijken naar de invloed van films op geweld. Maar doe het dan zoals die onderzoekers mits een onderzoek en niet vanuit een oerconservatieve houding dat 'het wel aan die geweldadige films zal liggen' en dat die mensen dan ook niet blind zijn voor andere oorzaken. Die man die klacht indiende tegen de filmmaatschappij na het incident deed dat niet na een onderzoek maar om puur geldgewin. Dat had totaal niets met gerechtigheid of rationeel denken te maken.
Wat mijn religieuze luik betreft ben ik zeker niet de enige, al geef ik toe dat het naast de discussie zelf loopt en niet over het filmgedeelte gaat. Ik wou enkel aantonen dat er andere motieven voor geweld zijn die wel bewezen zijn terwijl dat met film niet het geval is. Dat beelden van porno je seksleven beïnvloed wil niet zeggen dat mensen meer geweld plegen na actiefilms of gelukkiger zijn na komedies.
stalker
-
- 303 messages
- 322 votes
Dat beelden van porno je seksleven beïnvloed wil niet zeggen dat mensen meer geweld plegen na actiefilms of gelukkiger zijn na komedies.
Nee, maar het gaat om eventuele invloed van beelden op ons gedrag. En als met onderzoek is aangetoond dat porno invloed heeft op het seksleven, dan hebben reclamebeelden en beelden uit films zeker ook hun uitwerking. Anders zou er ook geen visuele reclame gemaakt worden.
Fortune
-
- 4311 messages
- 2769 votes
In het algemeen hebben films en boeken geen invloed op mensen en plegen ze zeker geen geweld hierdoor. Zo sterk zal een film gewoonweg nooit zijn.
Het is meer dat het sowieso al bij 'zieke' mensen wel een bepaalde creativiteit teweegbrengt die ze over kunnen nemen. En anderzijds gebeuren er dagelijks ook weer verschrikkelijke dingen die geen schrijver heeft bedacht.
Het zit wel in de aard van de mens om dingen te kopiëren, zodoende heb je mensen in Amerika die Fight Clubs hebben georganiseerd, was een moordenaar die soortgelijke dingen deed als Patrick Bateman van American Psycho, nu hier iemand die the Joker adoreert en een bloedbad aanricht alleen de vraag is dan als Nolan de Batman reeks niet had gemaakt wat dat mannetje dan had gedaan?
Overigens heeft Stalker het hier over bewustwording van films en geweld maar dat is nu juist het gebeuren dat de media altijd maar weer oprakelt bij dit soort gebeurtenissen. Er is genoeg bewustwording, de media stort zich daar altijd vol op in met van die dingetjes als de jongens van Columbine speelden gewelddadige spelletjes. Maar wie speelt die nu niet? Het ligt niet aan het spelletje, het ligt aan hun leefwereld.
laatst las ik een bericht over dat er 20.000 mensen in Amsterdam in sociaal isolement leefden, wat inhoud dat je helemaal alleen leeft. Geen vrienden of familie. Op die manier kan je goed gek worden, vervreemd raken van de maatschappij en rare dingen in je hoofd bedenken.
Het is gewoon dat je tegenwoordig heel makkelijk kan vervreemden van de maatschappij door allerlei dingen natuurlijk. Als je je niet thuis voelt in deze competitie maatschappij waar uiterlijk belangrijker is dan het innerlijk, als je niet rijk bent, niet succesvol bent, niet slim bent, geen vrienden hebt dan zou je weleens met een geweer om je heen willen schieten naar al die mensen die dat wel zijn. Het is gewoon een last die we hebben in deze maatschappij die we zelf hebben gemaakt. Films dienen dan alleen maar als inspiratiebron waarbij dat roodharig mannetje zich kon identificeren met 'The Joker' terwijl het eigenlijk helemaal niks met de film van doen had.
kappeuter (crew films)
-
- 74672 messages
- 5981 votes
eRCee
-
- 13441 messages
- 1978 votes
Van mij mag je gerust kijken naar de invloed van films op geweld. Maar doe het dan zoals die onderzoekers mits een onderzoek en niet vanuit een oerconservatieve houding dat 'het wel aan die geweldadige films zal liggen' en dat die mensen dan ook niet blind zijn voor andere oorzaken.
Oke, je hebt m'n berichten dus niet gelezen. Laat maar dan.
stalker
-
- 303 messages
- 322 votes
Opmerkelijke mentaliteitsverandering bij Harvey Weinstein door een toename van schietdrama's veroorzaakt door een combinatie van maatschappelijk isolement en gewelddadig amusement. Ook hier voornamelijk reacties van wegkijkers, wegrelativeerders en wegwuivers.
bierbak
-
- 390 messages
- 0 votes
(Leuk voorbeeldje: laatst was er nog een onderzoek waarin werd aangetoond dat het seksleven van mensen die vaak porno kijken slechter is, en dat dit effect weer verdwijnt na 12 weken geen porno kijken.)
Leuk weetje: ik kijk elke dag porno en mijn seksleven is prima. 
Film Pegasus (moderator films)
-
- 31144 messages
- 5447 votes
Oke, je hebt m'n berichten dus niet gelezen. Laat maar dan.
Heb ze wel degelijk gelezen en wil je net op dat punt bij treden en niet onwetend tegenspreken. Al kwam dat misschien onduidelijk over. 
bierbak
-
- 390 messages
- 0 votes
Opmerkelijke mentaliteitsverandering bij Harvey Weinstein door een toename van schietdrama's veroorzaakt door een combinatie van maatschappelijk isolement en gewelddadig amusement. Ook hier voornamelijk reacties van wegkijkers, wegrelativeerders en wegwuivers.
Er is totnogtoe geen enkel onderzoek die onweerlegbaar kan aantonen dat dit soort drama's NIET zouden gebeuren mits er geen of minder gewelddadige media zou gemaakt worden. Is ook gewoon onzin. Iemand die gezond is in zijn hoofd kan dagelijks ultragewelddadige films kijken zonder probleem. Iemand die niet gezond is pleegt vroeg of laat toch een dergelijk feit, zelfs al kijkt ie dagdagelijks disneyfilms. Punt andere lijn.
stalker
-
- 303 messages
- 322 votes
Iemand die gezond is in zijn hoofd kan dagelijks ultragewelddadige films kijken zonder probleem.
Wat is gezond?
Wie is gezond?
Psychisch gestoorden verklaren zichzelf vaak geestelijk gezond en houden de wereld voor krankzinnig.
stalker
-
- 303 messages
- 322 votes
Leuk weetje: ik kijk elke dag porno en mijn seksleven is prima.
Voor een seksleven dat je alleen deelt met jezelf en het scherm zal het dan wel iedere dag feest zijn, maar als je een seksleven deelt met één geliefde, dan zal deze de dagelijkse pornoconsumptie waarschijnlijk als een belediging voor jullie seksleven ervaren. Tenzij deze zelf ook dagelijks porno kijkt.
m1chel
-
- 1948 messages
- 499 votes
Leuk weetje: ik kijk elke dag porno en mijn seksleven is prima.
starbright boy (moderator films)
-
- 22396 messages
- 5068 votes
Overigens heeft Stalker het hier over bewustwording van films en geweld maar dat is nu juist het gebeuren dat de media altijd maar weer oprakelt bij dit soort gebeurtenissen. Er is genoeg bewustwording, de media stort zich daar altijd vol op in met van die dingetjes als de jongens van Columbine speelden gewelddadige spelletjes. Maar wie speelt die nu niet? Het ligt niet aan het spelletje, het ligt aan hun leefwereld. .
Hear hear. Ik heb het eerder geroepen, maar dit soort gebeurtenissen interesseren me hevig. En tot nu toe is het bij letterlijk elke zaak waar ik wat meer over ben gaan lezen en wat dieper in ben gedoken hetzelfde. De sensatiegerichte, naar heel makkelijke antwoorden zoekende media schuiven het heel erg vaak op andere media (gewelddadige spelletjes, gewelddadige films en bepaalde muziek) en sociaal isolement (leerling wordt gepest, neemt wraak op de populaire jongens). Als we specifiek over school- en andere schietpartijen praten is het eerste vrijwel nooit een belangrijke reden en ook de sociale uitsluiting klopt meestal niet. Maar het zijn de eenvoudige antwoorden waardoor de schuld relatief makkelijk weggezet kan worden. Films hebben zo iemand verpest. Of uitsluiting door andere leerlingen. Ze waren ooit onschuldig.
Om Colombine als beroemdste voorbeeld weer even aan te halen: Klebold en Harris werden niet gepest, waren niet sociaal uitgesloten. Ze hadden een heel druk sociaal leven. Ze behoorden dan wel niet tot de "jocks" (de populaire sportieve jongens) maar er is niets dat er op wijst dat ze dat wel hadden gewild. Harris en Klebold speelden het destijds populairste spel in de wereld, Doom, net als honderden miljoenen anderen. Ze vonden Natural Born Killers een goede film en hielden van KMFDM (en niet zoals vaak is beweerd van Marilyn Manson). maar in hun dagboeken spelen dat soort dingen bijrollen. Buiten dat: wat is oorzaak en wat is gevolg? Het lijkt erop dat dat hier andersom is dan vaak wordt beweerd,
Klebold en Harris waren twee erg gestoorde mensen. Verschillend gestoord ook. Om het even psychiatrisch (en een beetje zwartwit) te stellen: Harris had een extreme antisociale persoonlijkheidsstoornis, Klebold leed aan hevige depressies. Beiden zijn vooraf niet onderkend en zeker Harris zou als het wel zijn ontdekt heel moeilijk, misschien wel niet te behandelen zijn geweest. De oorzaak van die psychische gesteldheid is simpelweg onbekend. Geen van tweeën hadden een thuissituatie die erg instabiel was. Er zijn geen duidelijke aanwijzingen voor vroege trauma's. En dan kom je op een heel lastig punt: Misschien zijn die jongens wel zo geboren. Misschien lopen er nu eenmaal hevig gestoorde mensen rond die zoiets doen. Misschien heeft er wel niks of niemand schuld en moeten we als wereld er mee leren leven dat er weleens zoiets voorvalt. Maar dat is extreem moeilijk te accepteren. Veel mensen willen nu eenmaal iets schuldigs hebben om zich aan vast te houden, willen dat alle risico's in het leven zoveel mogelijk gemeden worden. En dan hebben de door honderden miljoenen mensen bekeken films of gespeelde spellen of beluisterde muziek het ineens gedaan. Of veel andere versimpelde, makkelijker te behappen weergaves van de werkelijkheid.
danuz
-
- 12935 messages
- 0 votes
Interessant starbright.
Als je er even vanuitgaat dat bepaalde stoornissen meer nature dan nurture zijn, en dat er altijd al min of meer evenveel gestoorde mensen hebben rondgelopen (natuurlijk naar verhouding van de wereldbevolking). Hoe komt het dan dat er de laatste jaren een groei lijkt te zijn in het aantal massamoorden en aanslagen die jongvolwassenen lijken te plegen? Niet alleen in landen waar wapens legaal beschikbaar zijn, maar ook daarbuiten.
Betekend dat dat deze gestoorde mensen kunnen worden 'gestimuleerd' om geweldadige acties te ondernemen en ze inspiratie kunnen halen uit andermans acties (fictief en nonfictief)? En dat alle media (buiten film/muziek/games/kunst om dus ook nieuwsmedia(!)) daar als voorname inspiratiebron kunnen worden aangewezen?
stalker
-
- 303 messages
- 322 votes
Betekent dat dat deze gestoorde mensen kunnen worden 'gestimuleerd' om geweldadige acties te ondernemen en ze inspiratie kunnen halen uit andermans acties (fictief en nonfictief)? En dat alle media (buiten film/muziek/games/kunst om dus ook nieuwsmedia(!)) daar als voorname inspiratiebron kunnen worden aangewezen?
Wat denk je zelf?
stalker
-
- 303 messages
- 322 votes
Het ligt niet aan het spelletje, het ligt aan hun leefwereld.
En als die leefwereld nu voor een groot deel bepaald wordt door gewelddadige games en films?
Van de islamitische jongeren die radicaliseren en tot terroristische acties overgaan, daarbij wordt toch ook niet ontkend dat ze door religieus fundamentalisme worden aangezet tot geweld? Het fundamentalisme kan een belangrijk bestanddeel vormen van de alledaagse belevingswereld van kansarme moslimjongeren. Zo zijn er ook kansarme en werkloze jongeren die acht uur per dag gewelddadige games spelen. Hun leefwereld wordt dus voor een groot deel bepaald door vele eenzame uurtjes achter het scherm met gewelddadige games.
starbright boy (moderator films)
-
- 22396 messages
- 5068 votes
Moeilijke vraag. Als voornaamste inspiratiebron zeker niet. Althans: niet als inspiratiebron om ìets gewelddadigs te doen, misschien wel als inspiratiebron om juist dit te doen. En dan helpen met name berichten over eerdere schietpartijen wel mee denk ik.De uiting van het geweld was er echt wel gekomen, de vorm was wellicht anders geweest. Het moment misschien ook. De mens is gewelddadig en extreem gewelddadige mensen zijn er altijd al geweest.
In de VS is het al zo'n jaar of 15 stabiel. In de jaren na 2000 begin het in Europa vaker voor te komen (maar nog steeds veel minder vaak dan in de VS). Maar het is overigens al eeuwen oud. De oudst bekende school shooting in de VS was in 1764.
korenbloem02
-
- 708 messages
- 1781 votes
Is dit niet de oudste discussie ter wereld. Vroeger hebben filosofen ook gepleit om de Illias te verbieden, omdat het te gewelddadig is en mensen er mogelijk door overgaan tot geweld. Het is voor vele gewoon moeilijk om te accepteren dat dit een onderdeel is van de menselijke natuur en we zoeken graag externe oorzaken voor dit fenomeen, ipv naar ons zelf te kijken.
Je ziet bij dit soort incidenten vaak een bepaald karakter profiel van de daders wat volgens mij interessanter is om naar te onderzoeken dan externe factoren de schuld te geven, Want dan is het Marlyn Manson, een boek, nu is het een film en de volgende keer een computerspel en over 20 jaar is het weer een andere vorm van entertainment.
starbright boy (moderator films)
-
- 22396 messages
- 5068 votes
Van de islamitische jongeren die radicaliseren en tot terroristische acties overgaan, daarbij wordt toch ook niet ontkend dat ze door religieus fundamentalisme worden aangezet tot geweld? Het fundamentalisme kan een belangrijk bestanddeel vormen van de alledaagse belevingswereld van kansarme moslimjongeren. Zo zijn er ook kansarme en werkloze jongeren die acht uur per dag gewelddadige games spelen. Hun leefwereld wordt dus voornamelijk bepaald door vele eenzame uurtjes achter het scherm met gewelddadige games.
Dat is het clichebeeld waaraan dit soort daden zelden voldoen. Een beetje het simplistische tabloidbeeld waar ik het net over had.
Fundamentalisme is ook iets heel anders dan het spelen van gewelddadige games. Niet met elkaar te vergelijken.
stalker
-
- 303 messages
- 322 votes
Fundamentalisme is ook iets heel anders dan het spelen van gewelddadige games. Niet met elkaar te vergelijken.
Het gaat hier om de belevingswereld.
Waar je mee omgaat, daar raak je mee "besmet" .
stalker
-
- 303 messages
- 322 votes
Is dit niet de oudste discussie ter wereld. Vroeger hebben filosofen ook gepleit om de Illias te verbieden, omdat het te gewelddadig is en mensen er mogelijk door overgaan tot geweld.
Het gaat niet om een verbod, maar over de eventuele invloed van geweld in films op het menselijk gedrag. En dat deze invloed er is, is niet meer dan logisch. Als je in de zon gaat liggen, word je ook warm, op den duur bruin, of je huid verbrandt. Daarom worden er in de reclame ook beelden gebruikt om de geest en tenslotte het koopgedrag te beïnvloeden. Het werkt en daarom worden er in de reclame miljarden verdiend.
Fortune
-
- 4311 messages
- 2769 votes
En als die leefwereld nu voor een groot deel bepaald wordt door gewelddadige games en films?
Van de islamitische jongeren die radicaliseren en tot terroristische acties overgaan, daarbij wordt toch ook niet ontkend dat ze door religieus fundamentalisme worden aangezet tot geweld? Het fundamentalisme kan een belangrijk bestanddeel vormen van de alledaagse belevingswereld van kansarme moslimjongeren. Zo zijn er ook kansarme en werkloze jongeren die acht uur per dag gewelddadige games spelen. Hun leefwereld wordt dus voor een groot deel bepaald door vele eenzame uurtjes achter het scherm met gewelddadige games.
Wat wil je nou zeggen? Of ja, je verwijst helemaal nergens naar nu. Er zijn genoeg mensen die verslaafd zijn aan gamen. Het is een globaal probleem dat steeds erger wordt maar dat valt onder de noemer verslaving. De een is hier en de ander is daar aan verslaafd.
Acht uur per dag gamen of acht uur per dag crack roken, het is allebei niet gezond maar die hebben niet de behoefte om mensen neer te gaan schieten.
Als jij wil zeggen dat het probleem bij het 'spelletje' alleen ligt dan ben ik het daar totaal mee oneens.
Fortune
-
- 4311 messages
- 2769 votes
Het gaat niet om een verbod, maar over de eventuele invloed van geweld in films op het menselijk gedrag. En dat deze invloed er is, is niet meer dan logisch. Als je in de zon gaat liggen, word je ook warm, op de duur bruin of verbrand je. Daarom worden er in de reclame ook beelden gebruikt om het (koop)gedrag te beïnvloeden. Het werkt en daarom worden er in de reclame miljarden verdiend.
Lol, jij wil zeggen met de metafoor van in de zon liggen als je maar lang genoeg naar geweld kijkt dan wordt je gewelddadig.
Die miljarden die verdiend worden door reclame is grotendeels door vrouwen besteed. Vrouwen geven het meeste geld uit en de zijn vatbaarder voor reclames die met halve waarheden aan elkaar hangen en inspelen op onzekerheden. En waar worden dezelfde reclame trucjes dan gebruikt in film. 
korenbloem02
-
- 708 messages
- 1781 votes
Het gaat niet om een verbod, maar over de eventuele invloed van geweld in films op het menselijk gedrag. En dat deze invloed er is, is niet meer dan logisch. Als je in de zon gaat liggen, word je ook warm, op den duur bruin, of je huid verbrandt. Daarom worden er in de reclame ook beelden gebruikt om de geest en tenslotte het koopgedrag te beïnvloeden. Het werkt en daarom worden er in de reclame miljarden verdiend.
Dat is erg moeilijk te bepalen... het kan ook het gewelddadig nieuwsberichten dan zijn, of een gewelddadig verhaal etc.
Er zijn bepaalde karakter overeenkomsten tussen al dit soort daders zelfs breivink en Mohammed B voldeden hieraan, maar de externe oorzaak (zoals films, religie etc) verschilt per individu. De karakter/ levenswijze overeenkomsten kan ik zou gauw niet vinden. behalve dan dat het mannen zijn (hoger testosteron en minder oxycontin) en leiden vaak een geïsoleerd bestaan, maar de verdere overeenkomsten weet ik nu zou gauw even niet)
stalker
-
- 303 messages
- 322 votes
Lol, jij wil zeggen met de metafoor van in de zon liggen als je maar lang genoeg naar geweld kijkt dan wordt je gewelddadig.
Dat heb je mij niet horen beweren. Misschien ben ik zelf wel minder gewelddadig geworden door het kijken naar gewelddadig films. Ik heb er dan ook geen behoefte meer aan.
In A clockwork orange krijgt Alex bijvoorbeeld een gedwongen therapie, waarbij hij een overdosis aan indringende beelden op zijn netvlies krijgt.
Die miljarden die verdiend worden door reclame is grotendeels door vrouwen besteed. Vrouwen geven het meeste geld uit en de zijn vatbaarder voor reclames die met halve waarheden aan elkaar hangen en inspelen op onzekerheden. En waar worden dezelfde reclame trucjes dan gebruikt in film.
Toch is er ook reclame die op mannen is afgestemd en het koopgedrag van mannen probeert te beïnvloeden.
Fortune
-
- 4311 messages
- 2769 votes
Hear hear. Ik heb het eerder geroepen, maar dit soort gebeurtenissen interesseren me hevig. En tot nu toe is het bij letterlijk elke zaak waar ik wat meer over ben gaan lezen en wat dieper in ben gedoken hetzelfde. De sensatiegerichte, naar heel makkelijke antwoorden zoekende media schuiven het heel erg vaak op andere media (gewelddadige spelletjes, gewelddadige films en bepaalde muziek) en sociaal isolement (leerling wordt gepest, neemt wraak op de populaire jongens). Als we specifiek over school- en andere schietpartijen praten is het eerste vrijwel nooit een belangrijke reden en ook de sociale uitsluiting klopt meestal niet. Maar het zijn de eenvoudige antwoorden waardoor de schuld relatief makkelijk weggezet kan worden. Films hebben zo iemand verpest. Of uitsluiting door andere leerlingen. Ze waren ooit onschuldig.
Om Colombine als beroemdste voorbeeld weer even aan te halen: Klebold en Harris werden niet gepest, waren niet sociaal uitgesloten. Ze hadden een heel druk sociaal leven. Ze behoorden dan wel niet tot de "jocks" (de populaire sportieve jongens) maar er is niets dat er op wijst dat ze dat wel hadden gewild. Harris en Klebold speelden het destijds populairste spel in de wereld, Doom, net als honderden miljoenen anderen. Ze vonden Natural Born Killers een goede film en hielden van KMFDM (en niet zoals vaak is beweerd van Marilyn Manson). maar in hun dagboeken spelen dat soort dingen bijrollen. Buiten dat: wat is oorzaak en wat is gevolg? Het lijkt erop dat dat hier andersom is dan vaak wordt beweerd.
Het ergste aan Columbine vind ik wel dat behoorlijk rationeel en gecalculeerd uitgevoerd werd. Het was niet impulsmatig of hersenloos. Heb altijd wel gedacht dat er soort idealisme achter zat, die alleen die twee jongens weten. En het totaal ontbreken van doel is wat de meeste mensen irriteert en nou is het uitpluizen wat de oorzaak geweest was.
De jongens hadden het niet goed en zeker ook niet slecht. Gewoon een normaal bestaan, maar op een gegeven moment in legerkledij alsof ze een strijd aan het voeren waren schieten ze hun school overhoop. Een aanslag tegen hun 'oppervlakkige' klasgenoten of was het gewoon om chaos te creëren of moest het statement zijn tegen....
Wat het natuurlijk niet is zijn de games, muziek of films maar omdat we het niet precies zullen weten en niet hadden kunnen voorkomen stelt het mensen gerust dat het daar aan moet liggen.
starbright boy (moderator films)
-
- 22396 messages
- 5068 votes
Er zat geen idealisme achter. Dat is redelijk makkelijk te achterhalen want de jongens hebben nogal veel achtergelaten. Er zat een soort ziekelijk superioriteitsgevoel achter en een drang tot vernietiging. Met in de dagboeken veel aanwijzingen om duidelijke psychiatrische diagnoses te stellen. Sociaal zou je de jongens gemiddeld kunnen noemen. Materieel waren ze beiden eerder rijk. Ze kwamen beiden uit gezinnen waar geld geen probleem was. Gezinnen met vrij stabiele huwelijken ook. En beiden hadden een geslaagde oudere broer of zus.
Het had overigens nog veel erger moeten zijn, wat ze hebben gedaan was plan B. Ze hebben ook bommen geplaatst , maar die gingen door amateurisme van de daders niet af,
