La Caduta degli Dei (Götterdämmerung) (1969)

Nog een pluspunt van de Criterion-uitgave: er kan worden gekozen voor zowel de originele Italiaans gesproken versie (met Engelse subs), of voor de Engelstalige dub. Hoewel het bevreemdend werkt om in de film Duitse personages Engels te horen spreken met een duidelijk Duits accent (vooral Helmut Berger is soms moeilijk te verstaan; gelukkig bieden de Engelse SDH subs dan uitkomst).

Ha, een familie uit de adellijke elite (i.c. een aristocratische familie in een staalimperium), die aan de vooravond staat van een totalitair fascistisch regime (i.c. de jaren '30 in Duitsland en opkomend Nazisme) alsmede de keuzes die zij daarop maken. Tot zover natuurlijk vintage Visconti, (zijn Capolavoro zie ik zelfs op de prachtige poster), edoch de uitwerking bevalt me eigenlijk niet. Meer bepaald de filmstijl (men zegt 'barok' maar wat mij betreft eerder kitsch of zelfs camp). Niettemin een paar mooie historische scenes (Nacht van de Lange Messen), maar ik heb toch veel meer met andere Viscontis. Ik was overigens behoorlijk aan het worstelen welke dub te gebruiken met deze internationale cast, uiteindelijk viel de keuze vanwege het onderwerp maar op de Duitse..

Prachtig werk en wat mij betreft een meesterwerk. Het is een familiekroniek van de Essenbecks, gebaseerd op de Krupps tijdens het nazitijdperk. Het start met een heuglijke gebeurtenis, de verjaardag van grootvader Essenbeck, maar al meteen wordt er een andere toon gezet met het bruut binnenkomende nieuws dat de Reichtstag in Berlijn in brand is gestoken. De invloedrijke adellijke familie en haar staalbedrijf worden meegezogen in de loop der politieke gebeurtenissen die een dramatische impact hebben op de onderlinge familierelaties. Dit is The Godfather in de jaren ‘30, of het is ook te vergelijken met grootse opera uit de Italiaanse traditie. We zijn als publiek (meestal) op de hoogte van de wandaden van de nazi’s maar als je de bruutheid verfilmd ziet, heeft dat zeker een impact via de kijkervaring. Zo is er de boekverbranding, en zien we een enscenering van de nacht van de lange messen. Er is het raamwerk van de politieke gebeurtenissen maar daarbinnen komen allerlei persoonlijke tragedies naar voren. Dat maakt dit stukje fascinerende en gruwelijke geschiedenis heel menselijk. De acteurs zijn top, prachtige productie met gepast weelderige decors en prima regie. De score van Maurice Jarre is functioneel en vrij onopvallend eigenlijk. Dat is prima zo.