Opinions

Een man (die geen enkel moment zelf in beeld is) kijkt terug op zijn leven en herinnert zich dan vooral zijn jeugd en zijn moeder.

Zerkalo is weer prachtig opgenomen. Tarkovsky is de meester van de camerabeweging, te zien in geniale shots waarin de camera zich door interieurs manoeuvreert of personages volgt. Surrealistische zwart-witbeelden worden afgewisseld met dromerige kleurenbeelden. Met name de sfeervolle flashbacks waren prachtig geschoten. De scènes met de winterlandschappen lijken tot leven gewekte schilderijen van Pieter Bruegel. Ik blijf me steeds weer verbazen over hoe Tarkovsky de natuur naar zijn eigen hand lijkt te kunnen zetten, toch hadden de Russen daar ook zo hun trucjes voor. Hoe het gras in het begin op precies het goede moment gaat golven is namelijk gecreëerd door een helikopter te laten opstijgen net buiten beeld. Als soundtrack is diverse klassieke muziek gebruikt van o.a. Henry Purcell, de Matthäus-passion van Bach en Stabat Mater. Het spel tussen beeld en geluid is prachtig.

Over de diepere mening van de film ben ik niet veel wijs geworden. Nu zijn Tarkovsky's films sowieso niet het meest toegankelijk met hun diepe filosofische dialogen en poëtische verwijzingen. Vooral het verwerken van de vele stock-footage beelden van oorlogen leek erg willekeurig, al moet het natuurlijk de oorlogscarrière van vader en zoon voorstellen. De Spaanse burgeroorlog, De tweede wereld oorlog en de Chinese revolutie zijn allemaal momenten waarop Russische militairen in het buitenland uitgezonden waren.

Een theorie over de inhoud waar ik mezelf wel in kan vinden is dat de hoofdpersoon een allegorie is op Rusland zelf, dat met weemoed terug denkt aan de Tsaristische tijd. Er worden immers vele dichters uit de tsaristische tijd geciteerd en er zijn ook veel verwijzingen naar het westen (uit de tijd voor de afscheiding). Hoe meer ik daarover nadenk, hoe meer ik me verbaas dat Tarkovsky deze film heeft kunnen maken in de Sovjet-unie.

Ik vind Zekalo vooralsnog geen meesterwerk zoals Stalker, Solyaris of Andrei Rublev dat waren, maar de prachtige cinematografie van Tarkovsky mag er altijd wezen. Wellicht dat ik de film bij een latere herziening meer kan waarderen. Tarkovsky's stijlelement is in ieder geval alom aanwezig: eeuwig druppelend water.

Shangai tijdens de Japanse bezetting. Een jonge Chinese vrouw heeft een relatie heeft met een Japanner. Ze is betrokken bij het ondergrondse verzet en haar vrienden worden gedood door een collaborateur. Haar Japanse vriend gaat terug naar Japan. Jaren later worden de twee geliefden herenigd, alleen nu is de vrouw een belangrijke speler in het verzet en de Japanner lid van de Japanse geheime dienst. Een man die per ongeluk voor verzetsstrijder is aangezien raakt ook betrokken in de intriges als zijn vriendin wordt gedood...

Meestal zijn historische films visueel erg degelijk. De aandacht gaat eerder naar de vertelvorm en historische correctie dan naar vernieuwde cinematografie. Ye Lou heeft echter juist erg veel aandacht voor de cinematografie. Zijn stijl doet een beetje denken aan het Italiaans Neo-realisme. Je bent je als kijker erg bewust van de camera omdat je deze merkt bewegen en zelfs ziet hoe het beeld scherpgesteld wordt. Dit maakt de film soms een beetje afstandelijk, maar laat het tijdsbeeld op een of andere manier ook indrukwekkender overkomen. Verder heeft Ye Lou het principe Show-don't-tell gehanteerd. De film bevat nauwelijks dialogen en dat was ook lang niet altijd nodig geweest. De sprongen in tijd zorgde soms voor verwarring, maar uiteindelijk was het verhaal prima te volgen op deze manier.

Het acteerwerk was sterk en de setting van Shangai kwam erg goed over. Het verhaal behandelde de spionage intriges van het verzet zonder in clichés te vervallen. Sterk was ook het einde waar beelden van het Bombardement op Shangai werden getoond. Alles wat het verzet en de Japanse spionnen in de film hebben gedaan is daardoor nutteloos geworden. Japan gebruikte de anti-Japanse sentimenten in China als excuus om tot de aanval over te gaan...

Het stripalbum Kuifje en de Blauwe Lotus speelt zich overigens in precies dezelfde setting en tijd af.

David Fincher is een van die 21e eeuwse regisseurs met een prettige stijl, die echt weet hoe je films moet maken. Visueel is het allemaal uitstekend, alleen zijn de films het qua inhoud vaak net niet. Van de Zodiac wist ik van te voren eigenlijk niets, behalve dat het een seriemoordenaar is geweest en dat was maar goed ook, anders zou de film toch een beetje voorspelbaar zijn geweest.

De film is gebaseerd op de politiedossiers uit die tijd en de getuigenissen van mensen uit het onderzoek. Een krant krijgt een brief van een moordenaar met een code die hij gepubliceerd wil hebben. Journalisten en politie proberen zijn identiteit te achterhalen maar de moorden gaan door en hij blijft media-aandacht opzoeken. Jake Gyllenhaal speelt een prima hoofdrol als de cartoonist die uiteindelijk de moorden wil oplossen. Verder waren ook Robert Downey Jr. en Mark Ruffalo sterk in hun rol.

Zodiac neemt je op een sterke wijze mee in het politieonderzoek. Het wordt duidelijk hoe moeilijk een grootschalig onderzoek er aan toe ging in de tijd dat afgelegen politiekantoortjes nog geen Fax hadden en hoe lastig het is om bewijzen te vergaren. De eerste helft van de film gaat voornamelijk over feiten, daarna volgt veel getheoretiseer en uiteindelijk is de laatste helft van de film nog erg spannend als de cartoonist in zijn eentje alsnog wil achterhalen wie de Zodiac is. Ik heb het niet vaak, maar de scène in het huis van de film-fanaat vond ik haast eng (die kelderscène).

David Fincher heeft zich voor de film laten inspireren door de Paranoia-films van de jaren '70. All the President's Men en The Conversation heeft hij als basis gebruikt voor de setting. Ook de muziek van componist David Shire (die overigens voor zowel All the President's Men als The Conversation de muziek heeft gemaakt) ademt een paranoïde sfeer. Ook herken ik een aantal Giallo elementen in de film,. De manier waarop bepaalde dingen zijn gefilmd en waarop de oude technologie in beeld wordt gebracht doet een beetje denken aan de vroege films van Dario Argento. Voor het uiterlijk van de Zodiac had Fincher best wat meer inspiratie bij de Giallo mogen halen, het had wat modieuzer gemogen.

De cinematografie was - zoals we gewend zijn van Fincher - uitstekend. Erg mooi gebruik gemaakt van het brede Panavision-formaat. Een aantal mooie close-ups en shots die regelrecht uit de jaren '70 lijken te komen, maar over het algemeen doet de colorgrading toch vrij modern aan. De setting was wel uitstekend en tot in de details verzorgd. Auto's, kleding, gebouwen, tv-toestellen... Echt heel goed gedaan. Erg leuk vond ik ook dat er voor de film de oude logo's van de filmdistributeur werden vertoond en er veel muziek uit die tijd is verwerkt in de film. Ik wist trouwens helemaal niet dat Dirty Harry deels is geïnspireerd door de Zodiac-zaak.

Als de film zo dicht bij de waarheid zit als wordt beweerd vind ik die hele mythe rond een onopgeloste moord echt onzin. Als ik een rechter was geweest dan had ik die Leigh alleen al op basis van dat horloge veroordeeld. Bovendien wordt ook overduidelijk dat hij het is geweest en is hij inmiddels overleden. Je kunt wel het onderzoek openhouden, maar dat lost echt niets op. De manier waarop DNA, vingerafdrukken en handschrift worden gebruikt om verdachten uit te sluiten is gewoonweg idioot. Als het DNA van iemand anders op een brief zit, wil dat nog niet zeggen dat de verdachte de moorden niet heeft gepleegd. Misschien heeft hij de brieven wel door iemand anders laten maken... Het aantal mensen dat claimt de Zodiac te zijn of hem te kennen heeft natuurlijk te maken met de gigantische media-aandacht.

Het nadeel van een waargebeurd verhaal is dat je vaak zit opgescheept met losse eindjes of wendingen die je niet graag terugziet in een film. Hier is dat ook een beetje het geval. Als verhaal op zich is de film niet heel erg bijzonder, maar als verfilming van de ware feiten vind ik Zodiac meer dan geslaagd. Zelf heb ik me - ondanks de lange speelduur - nergens verveeld en uiteindelijk werd de film zelfs vrij spannend.

Zodiac vind ik toch wel de beste film van David Fincher. De film is niet perfect, maar ik vond hem filmtechnisch erg geslaagd en goed uitgewerkt. Ik moet wel zeggen dat ik Gone Girl en Seven nodig een keer opnieuw moet kijken en Fight Club, Benjamin Button en The Girl with the Dragon Tattoo nog nooit heb gezien.

"What is all this about the dead coming back to life again and... having to be killed a second time? I mean, what the hell's going on here?"

De eerste keer dat ik een Italo-horror van Lucio Fulci kijk. Een lekker foute film die al meteen de toon zet. Geweldig dat er in de trailer een "speciaal bericht van de producent" zit met de informatie dat er in de bioscoop kots zakjes worden uitgedeeld, het schijnt dat dat serieus is gedaan .

De titel van de film "Zombi 2" is vreemd omdat er geen Zombi 1 film is van Fulci. Dat zit namelijk zo, Dawn of the Dead werd in Italië uitgebracht onder de titel Zombi toen deze film nog in productie was. De filmmakers wilden profiteren van het succes van Dawn en maakte toen een opening en eind scène in New York en veranderde de titel in Zombi 2. Hoe ontzettend slecht en goedkoop het ook klinkt, tijdens het kijken van de film merk je er niet veel van.

Het acteerwerk is niet geweldig maar ook weer niet tenenkrommend slecht. Ian McCulloch (die rond 1979/1980 in een hoop horrorfilms heeft gespeeld) was een aardige hoofdpersoon. Zoals meestal bij Italiaanse films is de helft van de cast Engelstalig en de andere helft Italiaans (en in dit geval ook Spaans). Het geluid is allemaal achteraf opgenomen en de film is in diverse talen nagesynchroniseerd. Dat is goed te zien want de film loopt echt nauwelijks synchroon, alleen bij de Engelse acteurs komt de dub soms een beetje in de buurt. Erg grappig was trouwens Fulci zelf als de krantenbaas.

De muziek van Giorgio Cascio, Fabio Frizzi en Maurizio Guarini was wel goed. De drums hadden wel iets en ik vond de Synthesizers erg gaaf klinken. Maar de muziek past niet altijd even goed bij de beelden en er word een hoop herhaalt. Soms is de muziek wat te licht in contrast met wat we op het scherm zien.

Het verhaal is wel te doen. Een bood strand in New York en aan boord word een zombie aangetroffen. Een journalist en de dochter van de eigenaar van de bood gaan samen met twee toeristen naar het eiland Matul van de Antillen. Daar ontmoeten ze Dr. Menard die een vreemde plaag onderzoekt op het eiland. Het blijkt dat de overleden eilandbewoners tot leven komen.

Erg gave zombie make-up en gore. Het budget was 410,000,000 Italiaanse Lire, geen idee hoeveel dat is maar ik heb zo het idee dat het een klein budget was. Toch zijn de zombies erg gaaf gemaakt en heeft de film goede gore. Vooral de scène waar een splinter in iemand oog werd geduwd vond ik akelig. Geniaal toen de Spaanse veroveraars ook mee gingen doen.

Zombi 2 is geen meesterwerk maar wel erg vermakelijk. Lekker gore horrorfilm met zombies.

Martje is de bazin van een wasserij. Het klikt meteen tussen haar en de nieuwe chauffeur Loe die ze hebben ingehuurd. Alles lijkt goed te gaan totdat Loe schrikt van het feit dat Martje een borst mist. Hij stormt het kantoor uit en Martje barst in huilen uit. De werknemers trekken de verkeerde conclusie en sluiten Loe op in het stookhok.

Monic Hendrickx speelt een prima hoofdrol als Martje. Frank Lammers speelde ook goed als Loe, alleen zat die voornamelijk in het stookhok. Oksana Akinshina (Lilja 4-ever) spreekt hier een beetje Nederlands in de rol van de illegale Russische tiener.

Martje weet niet bepaald wat ze wil. Ze schaamt zich voor het feit dat ze een borst mist en vind het erg jammer dat ze geen kind heeft. Ze heeft gevoelens voor Loe, maar omdat ze zich schaamt is ze boos op hem. Als de anderen Loe opsluiten begint Martje psychopathische trekjes te vertonen. Ze houdt Loe lekker waar hij zit een steelt de baby van een Russische migrant. Als ze hem dan eindelijk vrij wil laten is Loe inmiddels dood, maar Martje wil dat niet toegeven en blijft volhouden dat ze samen met Loe naar het Zuiden gaat.

Koolhoven heeft bij Het Zuiden gekozen voor een meer documentaire-achtige stijl in plaats van zijn gebruikelijke stilering. Bij de editing viel het op dat er vaak cuts waren midden in een shot, wat het documentaire-effects versterkte. Tijdens de productie wilde Koolhoven de film maken volgens de regels van Dogme 95, maar zag hier uiteindelijk toch vanaf omdat hij het te beperkend vond. Vind het overigens ook totaal niet bij hem passen, een van de regels is namelijk het verbod op genrefilms en het verbod voor het gebruiken van een soundtrack. Paul M. van Brugge voorziet de film van sfeervolle muziek.

Van alle films die ik van Koolhoven gezien heb is deze film toch het minst zijn stijl (al moet ik Het Schnitzelparadijs, Knetter, 'n Beetje Verliefd nog zien en die films lijken mij ook veel te luchtig voor zijn doen) . Komt waarschijnlijk mede omdat hij het scenario niet zelf heeft geschreven.

Het Zuiden is een sterk drama, dat af en toe ook wat weg heeft van een psychologische thriller.

"Doe die camera eens weg."
- "Dat kan niet."

De Mystery/Komedie-Challenge is sinds deze week van start gegaan en naar aanleiding daarvan heb ik besloten om na het huiswerk doordeweeks ook eens film te gaan kijken. Bij het zoeken naar een korte film in mijn bezit met het genre Mystery, stuitte ik op deze film van eigen bodem, die mij door iemand was aangeraden. Op Moviemeter lijkt het alsof Zusje een vrij standaard Drama-film is. IMDB heeft het mijns inziens eerder bij het rechte eind met Drama/Mystery als genre-aanduiding.

Vier jaar voordat The Blair Witch Project uitkwam is er in Nederland een veel betere found-footage film gemaakt in het genre Drama/Mystery. De film heet Zusje en is de debuutfilm van Robert Jan Westdijk. Alle acteurs woonden bij hem in de straat of kwam hij tegen bij de bushalte. Samen hebben ze het budget bij elkaar geraapt, er was geen filmfonds bij betrokken geweest.

Zusje bestaat uit de tapes die grote broer Martijn heeft gefilmd nadat hij terugkwam uit Londen en besloot om zijn zus Daantje te bezoeken. Martijn volgt haar overal en al snel word duidelijk dat hij geobsedeerd is door zijn jongere zusje....

Kim van Kooten - de dochter van Kees van Kooten - bewijst dat ze net zo goed kan acteren als haar vader sketches spelen kan. De emoties kwamen op mij allemaal erg natuurgetrouw over. Hugo Metsers verzorgde de stem van Martijn en was het enige dat ons eraan herinnerde dat de film in scène is gezet. Wel zorgde hij voor de nodige humor door zijn, ongelovelijk droge, opmerkingen. Romijn Conen speelt Martijn zelf en deed het ook niet slecht. Bert Pot filmde in de rol van Martijn. Verder had Roeland Fernhout ook zijn sterke momenten als Ramon, met name als hij zijn spijt betuigt aan Daantje.

In eerste instantie lijkt het om een vrij standaard Drama-film te gaan, maar dat is het zeker niet. De film verhuld een geheim, dat steeds duidelijker wordt naarmate de film vordert. Ook worden we misleid, zoals in het Mystery-genre wel vaker het geval is. In het begin lijkt alles vrij normaal. Daarna begint Mathijs steeds obsessiever op ons over te komen. Uiteindelijk krijgen we zelfs het idee dat hij zijn zus heeft misbruikt. Tot dan, helemaal aan het einde, aan ons wordt onthuld dat er eigenlijk niets is gebeurt en het zusje zelf aandrong, zoals Mathijs daarvoor al meerdere malen had verteld. Op een slimme manier worden we meegenomen in het verhaal en bedrogen.

De film heeft een aantal geniale momenten, bijvoorbeeld: als Martijn Daantje s'nachts wakker maakt om haar verjaardag te vieren en wij als kijker de indruk hebben dat dat iets heel normaals en onschuldigs is, maar Daatje verbijsterd en geschokkeerd reageert en Martijn praat op een vreemde toon, die doet suggereren dat hij met iets pervers bezig is.

Met het eerste shot bewijst Westdijk dat hij wel degelijk mooie beelden kan schieten, het verdere deel van de film is op vrij amateuristische wijze door de acteurs zelf geschoten. Al moet ik wel zeggen dat het een heel stuk prettiger was om naar te kijken dan al die found-footage troep uit het Horror-genre. Erg leuk hoe alles vrijwel chronologisch verloopt, er af en toe terug wordt gespoeld en verschillende personen de camera hanteren. Ook zit er in de soundtrack een erg mooi hoofdthema en wordt er op leuke wijze een aantal keer muziek gebruikt (iets waar andere found-footage films een voorbeeld aan mogen nemen).

Zusje vind ik een geniale Nederlandse film. Een uitstekend experiment, dat niet alleen vermakelijk is om te bekijken, maar ook nog eens uitstekend in elkaar zit. Het mysterie zit hem in een geheim dat achter het drama zit verscholen. Het is niet wat het lijkt en uiteindelijk zijn we als kijken om de tuin geleid. Mystery ten top. Niet alleen is het acteerwerk uitstekend, maar ook qua continuïteit klopt alles als een bus. Westdijk bewijst dat je in ons landje voor €614,597 een meer dan goede film kan maken. Jammer dat hij dit debuut in zijn latere carrière nooit meer heeft kunnen evenaren.

Wat mij persoonlijk ook erg aansprak was dat Martijn zei: "Ik moet het filmen, anders had het net zo goed niet gebeurd kunnen zijn.". Hier herken ik mij heel erg in. De reden dat ik filmrecensies schrijf is ook omdat ik de film anders net zo goed niet had kunnen kijken. Deze is in ieder geval een echte aanrader.

Na een Hollywood-avontuur dat eindigde met drie onsuccesvolle producties besloot Paul Verhoeven om terug te keren naar zijn geboorteland. Zwartboek werd daarmee de eerste Nederlandse film van Verhoeven in ruim 20 jaar. In totaal heeft de film bijna 18 miljoen euro gekost. Omdat buitenlandse financiers laat waren met betalingen konden crew-leden niet worden betaald, wat tot stakingen en een bijna-faillissement van de studio leidde.

Waar Soldaat van Oranje vooral de heroïsche kant van het verzet liet zien is alles in Zwartboek een stuk minder zwart-wit. De film verteld het verhaal van een joodse onderduikster die tegen het eind van de oorlog bij het verzet komt als tijdens een mislukte actie haar familie wordt gedood. Het verzet wil dat ze de Hauptsturmführer verlijd en als spionne werkt...

Het idee voor Zwartboek kregen Verhoeven en Soeteman al toen ze research deden voor Soldaat van Oranje en onder meer ontdekte dat enkele verzetsleden na de oorlog ter dood waren veroordeelt voor hoogveraad en dat er in Amsterdam na de capitulatie nog twee Duitsers ter dood zijn veroordeeld door hun superieuren omdat ze wilde deserteren. De film vertoond daarnaast ook duidelijk invloeden van W. F. Hermans' De Donkere Kamer van Damokles en Alfred Hitchcock's Notorious. Het research is erg goed gedaan en zodoende is de film behoorlijk historisch correct. De uniformen kloppen allemaal, alleen de data kloppen niet helemaal (Nederland was al bevrijd toen Hitler jarig was) en schijnbaar waren de Canadese vlaggen toen anders. Ik snap opzich wel dat mensen de film onwaarschijnlijk vinden, want dat is het ook wel een beetje (de trekschuit en dergelijke) maar Nederlanders kunnen daar ook zo'n probleem van maken (ontzettend kinderachtig van Alex van Warmerdam overigens).

Carice van Houten acteert in het Nederlands, Duits en Hebreeuws en zingt daarnaast zelfs. Thom Hoffman, Derek de Lint, Peter Blok, Michiel Huisman en Frank Lammers speelde daarnaast ook sterk. Sebastian Koch, Waldemar Kobus en Christian Berkel deden het dan weer sterk als de Duitsers. Daarnaast zit de film boordevol cameo's van bekende Nederlandse koppen. Een beetje storend om op emotionele momenten Theo Maasen of Johny De Mol te zien, maar buitenlandse kijkers merken daar toch niets van. Later zou trouwens een groot deel van de cast in het Amerikaanse Valkyrie spelen.

De film is zeer professioneel geschoten waardoor hij haast on-Nederlands aandoet. Wederom enkele knipoogjes naar Hitchcock in het camerawerk tijdens de shots van de "MacGuffins" (het zwarte boek en het flesje insuline). De Britse componiste Anne Dudley voorziet de film van een prachtige orkestrale soundtrack.

Bizar dat Verhoeven hierna niet gewoon doorgegaan is met magistrale Nederlandse films maken en zolang niets van de grond heeft gekregen. Het in Frankrijk gemaakte Elle was wel redelijk, maar de beste man kan zoveel beter. Dat Zwartboek ook in het buitenland populair is begrijp ik erg goed, het is zeer zeker een van de allerbeste films die in ons land gemaakt is.

Life for Life van Krzysztof Zanussi verteld het verhaal van de Heiligverklaarde Franciscaanse martelaar Maximilian Kolbe. Wanneer een gevangene ontsnapt uit Auschwitz worden 10 willekeurige mannen veroordeeld tot de hongerdood. Kolbe besluit vrijwillig de plaats in te nemen van een van deze mannen. We volgen de ontsnapte gevangene die steeds meer verhalen hoort over Kolbe.

Life for Life is in Religieuze kringen geen onbekende film, maar toch is er niet zo heel veel over te vinden. Onze Pastoor heeft ooit bij de Vormsel-les verteld over Kolbe en een fragment uit deze film laten zien. Ik heb de film daarna echter nooit meer gevonden tot ik hem op streamingsdienst MUBI tegenkwam.

Een film maken over een Heilige brengt een hoop problemen met zich mee. Hoe neutraal stel je je op? Verbeeld je de persoon volgens de vertelling of volgens kritische bronnen? Zanussi lost dit op door het verhaal te vertellen door de ogen van de ontsnapte gevangene die steeds meer flarden te weten komt over het leven van Kolbe. Hij ontmoet een hoop kritische mensen (voornamelijk Communisten) die Kolbe als propaganda middel zien van de Kerk en monniken die in Kolbe een nieuwe heilige zien.

Zanussi (en 90% van de Polen) zijn Katholiek, dus het is onontkoombaar dat de Heilige toch een Heilige wordt in de film. Daarnaast is het ook een overwinning van het confessionalisme op het communisme dat deze film überhaupt is gemaakt. Na 1989 was Polen eindelijk bevrijd van het Communisme en konden er voor het eerst sinds lange tijd weer positieve films over religie gemaakt worden zoals deze.

De film is mooi opgenomen (al is dat door de slechte kwaliteit van de print helaas moeilijk te zien). Omdat het een Poolse film is kon de film worden opgenomen op de daadwerkelijke locaties in onder andere Auschwitz wat de film veel authenticiteit meegeeft. Componist Wojciech Kilar (The Pianist, Bram Stoker's Dracula) maakte de muziek voor de film en componeerde onder andere het prachtige Requiem Father Kolbe dat ook bij religieuze vieringen wordt gebruikt.

De a-chronologische vertelling met plotselinge overgangen was niet altijd even prettig, maar ik vond het wel wat hebben hoe Kolbe nu een soort mythische figuur blijft en er geen cliché beeld van zijn persoonlijkheid wordt gegeven. Ik vond het uiteindelijk een goede vertelling rond deze interessante geschiedenis.