Leningrad Cowboys Go America (1989)

Vanwege de geweldige Kaurismaki box die gisteren op de mat viel, eerst het eerste deel van zijn Leningrad Cowboys trilogie maar gekeken. Dat waren namelijk de films die mij niets zeiden. Inmiddels een beetje ingelezen, maar de Lenigrad Cowboys zijn toch wel een erg geestig project van Kaurismaki eigenlijk. Lekker droog was dit zeg. Heb al een aantal keer gelezen over de afkeer van Kaurismaki van Hollywood lopende band werk. Een wereld van verschil is dan ook zijn aanpak. Geen geforceerd geestige dialogen of overdreven hoe-zijn-we-hier-nu-weer-in-verzeild-geraakt situaties of andere kunstgrepen, omdat het publiek vermaakt moet worden. Nee, het is een maffe redelijke straight-forward roadmovie geworden, waar een blik veel meer zegt dan de snelle dialogen van een team scenarioschrijvers. Het is een zeer sympathieke film, die ondanks de af en toe erg flauwe (maar dan wel in de goede zin van het woord w.m.b.) humor, nergens doorslaat of uit de bocht vliegt. De toon blijft prettig. Kaurismaki weet in zijn visuele stijl ook goed samen te werken met zijn kleurrijke personages. Eigenlijk is het enige dat ik op de film aan te merken heb, dat het niet echt bijzonder wordt. Het blijft op een gegeven een beetje hangen in het reperterende gegeven van optredens, verder trekken, niets doen en weer opnieuw. Maar goed, dit is in elk geval ook een erg aangename film van een zeer geestige regisseur. 3,5 sterren.

Wat een verhaal is dit zeg. Aki Kaurismäki heeft aparte humor, die ik meestal wel kan waarderen. Zo ook hier gelukkig, al is het ook weer niet zo dat ik op de grond lach van het lachen. Neem alleen al de eerste aanblik van de 'Leningrad Cowboys' met hun zwarte opvallende kuiven en je weet vanaf de eerste seconde dat je dit gelukkig niet al te serieus moet nemen. Inhoudelijk stelt het allemaal niet heel veel voor en ondanks dat het soms wel wat inzakt, blijft het regelmatig leuk. Soms is het zo droog, dat de humor pas enkele seconden later doorkomt. Soms slaat het helemaal nergens op en soms is het ook best flauw, maar gelukkig blijft het de grootste gedeelte van de tijd vermakelijk. Ik moet zeggen dat de muzikale nummers van de mannen soms nog best goed waren. Sommige nummers waren duidelijk minder en het is jammer dat de kwaliteit niet altijd even goed was, anders was het wellicht nog een stuk beter geweest. Het is zeker niet de beste Kaurismäki, maar het nodigt mij in ieder geval zeker uit, om ook de rest van deze maffe trilogie te gaan bekijken. 3,5*

De films van Aki Kaurismäki lijken erg veel op die van Jim Jarmusch: ze richten zich op de verworpenen der Aarde die – ongelukkig in de liefde en geen cent op zak – proberen te overleven aan de onderkant van de samenleving, waarbij de zwaarte van de thematiek wordt verluchtigd met droogkomische humor – het zijn komedies – en een vleugje romantiek. Deze doorbraakfilm van Kaurismäki lijkt helemaal op een Jarmusch-film omdat hij in de VS afspeelt: het is een roadtrip van een excentriek uitgedoste polka-band uit de Europese toendra die wordt uitgebuit door hun manger maar die zich in de VS telkens aanpast aan de lokale populaire muziekstijl en uiteindelijk succesvol wordt. De opkomst van deze films in de jaren ’80 is misschien een reactie op het neoliberalisme dat eveneens in die tijd opkwam in de politiek en zowel de films als Jarmusch als Kaurismäki doen mij sterk denken aan de films van Charlie Chaplin die reageerde op de recessie (Grote Depressie) van zijn tijd maar die qua genie ver boven Jarmusch en Kaurismäki uitsteekt (de films van Jarmusch en Kaurismäki lijken wat amateuristische afgietsels van Chaplins werk). Zeker deze film van Kaurismäki blijft steken in middelmatigheid met een wat flauw plot en aldoor wat flauwe humor.