Veelgemaakte taalfouten op MM

"schijnbaar" betekent "de schijn hebben van, naar zeggen zo zijn" en hoeft helemaal niet per se betrekking te hebben op iets wat "niet zo is".

Niet voor niets geeft Van Dale Groot woordenboek Nederlands als synoniem "lijken".

De uitspraak "Iedereen vind schijnbaar het einde verschrikkelijk" is dan ook - mits je de dt-fout negeert, en "iedereen" niet letterlijk opvat, maar dat spreekt voor zich - correct: veel mensen zeggen dat ze het einde verschrikkelijk vinden, oftewel "schijnbaar vinden veel mensen het einde verschrikkelijk".

Dat er mensen zijn die beweren dyslexie te hebben terwijl dat in werkelijkheid niet zo is, doet daar helemaal niets aan af en zegt meer over die mensen dan over de werkelijke aandoening.

Als men de dag van vandaag niet al te goed zijn taal beheerd (al dan niet door eigen schuld) is men bijna onmiddellijk geneigd om te spreken van dyslexie. En kan men als kind niet al te goed stilzitten dan heeft het ADHD.

In de maatschappij van vandaag wordt er veel te gemakkelijk naar een ziekte of syndroom verwezen terwijl het in meer dan de helft van de gevallen helemaal niet waar blijkt te zijn.

Wat uiteraard des te erger is voor de mensen die wel lijden aan het syndroom.

Daarmee bevestig je mijn punt. "Hij lijkt Al Pacino" betekent dat hij het NIET IS. "Hij blijkt Al Pacino" daarentegen wel.

Meer dan de helft? Beetje sterk. Ik denk dat er inderdaad per geval wat meer aandacht mag zijn voor kinderen met dyslexie en ADHD, wat vast tot een wat andere (effectievere) aanpak leidt. Daarentegen wordt altijd uitgegaan van een lijstje met eisen waar iemand aan moet voldoen voor een bepaalde diagnose. Ze delen die ook niet zomaar uit.

Is 'schijnbaar' daarnaast ook niet gewoon een ander woord voor 'het lijkt erop dat'. Een wat voorzichtige manier om een constatering uit te drukken.

Onze Taal over schijnbaar/blijkbaar:

Het regent schijnbaar?

[?]Een collega komt drijfnat binnen. Iemand roept: 'Het regent schijnbaar!'

Moet schijnbaar hier niet blijkbaar zijn?

[!] Ja, blijkbaar heeft hier inderdaad de voorkeur. Blijkbaar gebruiken we als we 'klaarblijkelijk, naar het blijkt' bedoelen. Uit de drijfnatte kleding blijkt dat het regent. Schijnbaar betekent 'naar de schijn, niet in werkelijkheid'. Welbeschouwd betekent 'Het regent schijnbaar' dus: 'Het is net of het regent (maar dat doet het niet echt)'.

Maar dit onderscheid tussen blijkbaar en schijnbaar wordt niet door alle woordenboeken gemaakt. Van Dale (1999) geeft als betekenis van het bijwoord schijnbaar de betekenis 'klaarblijkelijk'. Het bijvoeglijk naamwoord schijnbaar betekent volgens Van Dale 'niet echt of wezenlijk, niet werkelijk'. Ook het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT, deel XIV, 1936) vermeldt al de betekenis 'klaarblijkelijk' bij schijnbaar. De redactie van het WNT voegt daar echter wel aan toe: "Het gebruik in dezen zin, ofschoon niet ongewoon, wordt door het tegenwoordig taalgevoel (...) als onjuist beschouwd."

In de Taalgids van Van der Horst (1999) en in het Prisma Stijlboek (1993) wordt de taalgebruiker dan ook aangeraden schijnbaar alleen te gebruiken in de betekenis 'naar de schijn, niet in werkelijkheid' en blijkbaar in de betekenis 'kennelijk, klaarblijkelijk'. Wie taalkritiek wil vermijden, kan dit advies het best opvolgen.

Is schijnbaar dan een woord dat regelmatig gebruikt wordt? Ik heb het nog nooit iemand horen zeggen.

Maar goed, dan nog, ben ik het oneens met je:

"lijken":

1) overeenkomst hebben of tonen

Overeenkomsten hebben betekent niet dat er per se verschillen zijn. Al Pacino heeft wel degelijk overeenkomsten met Al Pacino: er zijn alleen maar overeenkomsten en geen verschillen. Een dubbelganger van Al Pacino lijkt op Al Pacino, maar Al Pacino zelf lijkt óok op Al Pacino (en de gelijkenis is bij de laatste natuurlijk groter).

2) de schijn hebben het genoemde te zijn, schijnen

-> zie "schijnen": de schijn hebben van, naar zeggen zo zijn (!!!)

Dat zegt toch alles over de mensen die zogenaamd "spreken van dyslexie" en niets over de mensen die daadwerkelijk dyslexie hebben?

Ik kan ook iedereen die te lui is om goed te kijken, blind noemen. Dat betekent niet dat de aandoening "blindheid" in veel gevallen te maken heeft met te lui zijn om te kijken. De aandoening "blindheid" is dan nog steeds niets anders dan "niet kunnen kijken".

(Het is trouwens "beheerst" en niet "beheerd", maar dat kunnen we luiheid noemen )

Overigens, n.a.v. het bericht van BASWAS:

Laat het duidelijk zijn dat ik níet ontken dat er een verschil is tussen "schijnbaar" en "blijkbaar". Blijken is iets anders dan lijken/schijnen.

Ik ben het eens met dat het volgende correct is:

Een collega komt drijfnat binnen. Iemand roept "het regent blijkbaar". Immers, uit de natheid van de collega blijkt dat het regent, je kunt dat met zekerheid (geen 100% zekerheid volgens de logica, maar wel volgens 'common sense') afleiden uit de waarneming van zijn natheid.

Stel ik heb zojuist iemand gesproken via de telefoon, en deze persoon vertelt tegen me dat het regent. Dan is het correct voor mij om te zeggen "Het regent schijnbaar": naar men (iemand, nl. de persoon die ik sprak) zegt, regent het.

Of het in werkelijkheid regent, moet nog blijken: ik kan uit het raam kijken en dan blijkt of het regent of niet. Dat hangt er maar vanaf in hoeverre de persoon die het verkondigde de waarheid sprak.

(Equivalent met "het regent schijnbaar" of "het schijnt te regenen", is "het lijkt te regenen".)

"Overeenkomst hebben"

Dat is heel duidelijk dat het niet hetzelfde is, maar enkel erop lijkt.

Lijken verwijst dan wel deels naar schijnen, maar we zitten nu over het woord "lijken" te discusiëren. De schijn hebben is overduidelijk dat iets lijkt, maar niet is.

En sinds wanneer vertrouwen we de uitdrukking "naar zeggen zo te zijn". Voelt als een roddel.

Ik vind het grappig dat je "het eens bent" met wat BASWAS citeert uit de Nederlandse woordenboeken.

Doet me denken aan mijn opa die af en toe claimde dat er een typfout in het woordenboek stond als iets ter controle werd opgezocht...

BASWAS geeft mooi aan dat er binnen de uitleg in de woordenboeken dan wel enig verschil zit, maar eigenlijk niet in de kern van de discussie en ze geven dan ook mooi aan dat ze het verstandig vinden om je aan de regel te houden dat "schijnbaar" iets "niet blijkt te zijn."

...

Omdat je anders dat gezeik van mij moet aanhoren...

Hebben jullie gekke telefoongesprekken zeg!!! Ik ga nooit zeggen "Het regent schijnbaar". Ik ga zo snel als pinken uit het raam kijken en zeggen, "Je hebt gelijk, hier regent het ook", ofwel "Hé, hier regent het niet", of "Hier nog niet, maar het ziet er niet goed uit"... Ik kan nooit zien of hij al dan niet de waarheid spreekt. Het regent immers niet overal tegelijkertijd weet je...

Het aardige van het stukje uit ‘Onze Taal’ is, dat er niets in voorgeschreven wordt. Er wordt alleen maar een mogelijk verschil beschreven tussen blijkbaar en schijnbaar. Bij het weergeven van de werkelijkheid via woorden kan het hanteren van een al te starre regelgeving iedere gevoelswaarde om zeep helpen. Bij binnenkomst van een drijfnat iemand klinkt ‘het regent schijnbaar’ bijvoorbeeld wat laconieker dan ‘het regent blijkbaar’.

En naast de theorie is er altijd nog de realiteit. Als buurvrouw A tegen buurvrouw B zegt:

"Naar't schijnt is Maria weer zwanger"

Dan heeft het er toch echt "alle schijn van" dat Maria zwanger is. En dan kan je bij buurvrouw A en B wel met een Van Dale aan komen zetten, ver zal je niet komen.

Blijkbaar is dit een waarheid als een koe.

De uitspraak 'schijnbaar' impliceert een gevolgtrekking behoudens aanspraak te maken op waarheid wegens gebrek aan bewijs, de uitspraak 'blijkbaar' impliceert een gevolgtrekking op basis van steekhoudend empirisch bewijs.

Beide uitspraken zeggen iets over de ervaring van de werkelijkheid en niet iets over de werkelijkheid zelf, zoals Stephan en de Van Dale beweren.

Voortbordurend op het voorbeeld van Onderhond:

1. Mevrouw heeft een opgezette buik, schijnbaar is ze zwanger

2. Mevrouw doet een zwangerschapstest met een betrouwbaarheid van 99% en krijgt een negatieve uitslag, blijkbaar is ze niet zwanger

3. Mevrouw besluit na klachten in samenspraak met de huisarts alsnog een echoscopie te laten doen in het ziekenhuis, waarbij een ongeboren kindje wordt geregistreerd. Dus toch zwanger! Hoera!

Uit de Wikipedia

Schijnzwangerschap bij mensen

Een vrouw die in de toestand van schijnzwangerschap verkeert, is in dat geval overtijd en ze heeft enkele van de vele zwangerschapssymptomen (onder andere misselijkheid, overgeven, moeheid, behoefte aan extra slaap, gewichtstoename, opgeblazen gevoel, meer zin in andere soorten eten, vaker plassen, pijnlijke, grotere of gevoelige borsten of tepels, verhoogde temperatuur, verhoogde hartslag, beter ruiken/meer dingen vinden stinken). De vrouw heeft een vermoeden dat ze zwanger is, maar een zwangerschapstest toont aan dat dat niet zo is.

Niet iets recht lullen wat krom is.

Ik vraag mij nu af wie het over schijnzwangerschap gehad heeft?

Ik geef het op. Niets wat ik zeg komt aan, en van de 10 argumenten wordt er op één half ingegaan omdat men vindt dat daarmee zijn gelijk kan worden aangetoond. Dat noem ik geen discussie.

Iedereen gebruikt de woorden maar zoals hij denkt dat ze gebruikt moeten worden

Zit er persoonlijk zelf niet zo mee. Ik bedoel je kan niet van iedereen verwachten dat hij of zij de taal 100% beheerst of af en toe een verkeerd woord op de verkeerde plaats zet. Zelf kom ik uit de UK

dus mijn nederlands is niet optimaal. Maar als ik iets schrijf over een film en het publiek begrijpt en ontvangt de boodschap,

dan vind ik het persoonlijk niet zo heel belangrijk of ik nu vergeten ben met een hoofdletter te beginnen, en ik weet zeker dat je ( zolang je het op een vrije tijd's website post , dus dit gaat alleen op voor de gebruikers van het form, en niet voor de admins ) dat niemand er mij of iemand anders op zou attenderen dat hij of zij vergeten is met een hoofdletter te beginnen ( of een d ipv een t )

Het is ook niet de bedoeling dat bij filmdiscussies taalfouten worden opgemerkt/verbeterd. Daarom juist dit topic, om af en toe je ergernis van je af te schrijven

Ik krijg echt jeuk als ik iemand 'ik vondt' zie schrijven.

Oeverloos gezijk over blijken en schijnen.

Misschien had je het meer kunnen waarderen als het over bleiken en scheinen ging...

Depressieve film i.p.v. deprimerende (de film is niet depressief, je wordt er depressief van en dus is ie deprimerend).

Komt inderdaad redelijk vaak voor: 68 tegen 251

Fouten in de werkwoordsvormen.....

Doet iedereen wel eens (ik ook), maar er zijn ook users hier die lange prachtige recensies schrijven en haast consequent fouten maken bij voltooid deelwoorden en andere vervoegingen van werkwoorden. Eeuwig zonde.

Niet zozeer voorkomend op de site maar waar ik me sterk over verbaas is het gebruik op televisie van de woorden mensheid en menselijkheid...

Als het bijvoorbeeld gaat over misdaden tegen de mensheid (wat in mijn optiek veel logischer klinkt) gebruikt het nieuws in de meeste gevallen misdaden tegen de menselijkheid. Menselijkheid is toch een eigenschap?

Volgens de VanDale kan het allebei, maar ik blijf 't vreemd vinden.

Media "zijn" i.p.v. media "is".

Media "zijn" is goed, want het woord "media" is meervoud van medium.

Goed begrijpend lezen SalamiDuim