Als Je Begrijpt Wat Ik Bedoel (1983)

Beroemde beer. Je zou een heer van stand het liefst een film toewensen die meer past bij de klasse van de legendarische 'strips' van Marten Toonder. Nu houdt de film het midden van een ietwat goedkoop ogende tekenfilm voor kleine kinderen en de stripboeken die het logische gevolg waren van de mooie plaatjes en hun onderschriften. Met name de audio stelt teleur, iets wat slechts ten dele te maken heeft met de matige stemmencast. Meer liefde en aandacht hadden de film beter gedaan. Sowieso stootte 'Als Je Begrijpt Wat Ik Bedoel' destijds op weerstand bij een hoop liefhebbers en fans van Tom Poes en de beroemde beer Bommel. Niet geheel ten onrechte dus. Redelijk.

Als Je Begrijpt Wat Ik Bedoel is de eerste Nederlandse avondvullende tekenfilm, gemaakt door de Toonder Studio's in 1983. De film is voor een belangrijk deel gebaseerd op het tekststripverhaal De Zwelbast van Marten Toonder uit 1957. Na een hevig onweer vindt heer Ollie B. Bommel een groot ei, dat door een draak is achtergelaten bij slot Bommelstein. Uit het ei komt een klein draakje dat volkomen onschuldig lijkt en niemand kwaad doet. Heer Bommel neemt de zorg voor dit draakje op zich en noemt hem Zwelgje. Zwelgje blijkt echter niet zomaar een draak te zijn. Het is een zwelbast, die groeit en verandert in een woeste draak als hij boos gemaakt wordt. Dit geeft uiteraard complicaties wanneer het draakje door de boeven Super en Hieper gebruikt wordt voor het uitvoeren van hun snode plannen. Voor de liefhebbers van de verhalen van Tom Poes is de film een feest der herkenningen. Zo passeren onder anderen bediende Joost, Wammes Waggel, kruidenier Grootgrut, Bul Super, Markies de Canteclaer, dr. Zielknijper, buurvrouw Doddeltje en professor Zbygniew Prlwytzkofsky de revue. De stemmen in de film zijn keurig verzorgd; ieder personage krijgt de stem zoals je die zou verwachten. Hiervoor zijn dan ook de beste Nederlandse stemacteurs ingehuurd, en de oplettende kijker zal de stemmen herkennen van onder anderen Paul Haenen, Sacco van der Made, Ger Smit, Paul van Gorcum en Trudy Libosan. Ook aardig is de cameo van (de stem van) Fred Emmer als nieuwslezer. De Toonder Studio's hadden helaas geen groot budget ter beschikking, en dat uit zich in een houterige animatie. Een vergelijking met films uit de Disney-studio's uit dezelfde tijd gaat dan ook behoorlijk mank. De film is echter met veel plezier gemaakt, en dat is te zien. De 84 minuten kijken dan ook lekker weg, al heeft de film de tand des tijds helaas niet helemaal overleefd. 3,5*

Eerste klas jeugdsentiment die ik niet kon liggen, tevens was ik wel nieuwsgierig of er iets van die sterke indruk van vroeger was overgebleven. Aardig is het verhaal van het aandoenlijke draakje die in Bommel een vaderfiguur ziet en de zorg die Bommel wil dragen voor het dier. Toch blijkt ook al snel dat Zwelgje slechte eigenschappen heeft. Een aardige strijd tussen de verzorgende Bommel, twee boeven die het slechte uiteraard willen uitbuiten en de rest van het dorpje die zich bedreigd voelen is het gevolg. Interessant is dan toch eigenlijk best wel alle facetten van de personages die voorbij komen en de vertaling er van. We zien ze op hun best, verzorgend en liefhebbend, we zien angst voor het onbekende en iets dat we niet begrijpen, en we zien uitbuiting, het gebrek van iemands eigenschappen. Dan is er Zwelgje zelf nog die misschien wel staat voor ontwikkeling, of het opgroeien met verantwoordelijkheden, je hoeft geen echte draak te zijn om grote problemen te veroorzaken. Misschien staat Zwelgje voor het vinden van je plek... Anyway, Als Je Begrijpt Wat Ik Bedoel heeft me na al die jaren toch best vermaakt en dat ik dat zeg terwijl ik niet te porren ben voor animatie. Leuk om weer eens gezien te hebben.