Opinions

Je neemt je natuurlijk een onbegonnen werk op de hals als je één van Tolstojs dikke romans wil verfilmen. Misschien is het dan simpelweg nog de beste optie om er een eigen artistiek draaitje aan te geven en de — eigenlijk zo belangrijke, maar helaas gewoon onverfilmbare — filosofische en emotionele lading van het boek wat links te laten liggen. Dat is ook precies wat deze film mij heeft geboden.

De film wordt gedragen door een leuk concept van een decor waarin de scènes wervelend in elkaar overvloeien. Een leuk zicht, zeker gecombineerd met de mooie kostuumdecoratie en een paar sterke acteurs. Helaas is dit ook het enige wat hij uitstraalt en waardoor hij gedragen wordt. Voor mij is de film vooral gekenmerkt door wat hij niét uitstraalt, en dat is Tolstojs ware Anna Karenina. Je zou kunnen zeggen dat al het spektakel in de film de wervelende emoties van Anna weerspiegelen, maar laat dan duidelijk zijn dat dit toch slechts een zeer fletse en magere weerspiegeling is hoor. En vooral: waar is in 's hemelsnaam de diepe innerlijke zoektocht naar leven en betekenis van Lewin gebleven?! Een rosse baardaap (excuses voor het taalgebruik) die wat sip lijkt door dat stoute liefdesverdriet is voor mij echt geen verpersoonlijking van dit onontbeerlijke karakter uit de roman.

Laat je dus zeker niet misleiden door de titel die de film draagt, want dat is absoluut niet wat de film is. Laat je aldus ook niet het boek afschrijven door wat deze film is. Een leuke decorfilm in een mooi visueel conceptje, meer niet.

Uiteindelijk toch aangenaam verrast door deze film. 'k Vind hem mooi en tegelijk realistisch weergegeven. Zo worden we bijvoorbeeld naast de meest sexy en wellustige doorkijkkledij ook getrakteerd op vrouwelijke zwembandjes en okselhaar (!).

Er wordt ons voorgeschoteld welke ontnuchterende realiteit er schuilgaat achter de drang naar bevrediging van de vleselijke verlangens. Het puur zakelijke, bureaucratische en de bitterheid achter al de acts staat in schril contrast met hun weelderig zoete vertoon.

En dat doet de film dus verrassend goed. Helaas is er ook nog die eindscène... doodzonde. Die ontbreekt het aan alle subtiliteit en doet zeer veel af aan de visuele sterkte en sfeer van de film.

Een film als deze kan gemakkelijk op meerdere manieren bekeken worden. Ik zou me kunnen verwachten aan een hersenloze komedie met wat nonsens erin, en dan zou ik de film een score geven omtrent het gemiddelde dat ik hier zie (no offence!).
Een andere optie is dat ik me open-minded opstel en bereid ben om ietsje onder de oppervlakte van de film te gaan kijken. Gelukkig werd ik algauw naar die tweede optie getrokken.
Door die bril gekeken, is de film eigenlijk één grote ironische blik achter de schermen van de kunstwereld. Wat is nou kunst? Is het een absurde weerspiegeling van de schuinste en diepste bochten die zich in je hart en ziel bevinden, of is het gewoon een goed ontwikkelde techniek die je op een papier of ander medium kan loslaten? De film geeft uiteraard geen antwoord op zulke vragen, maar doet ze op z'n minst wel weer oprijzen bij mij.
Ook zie ik in de film de banaliteit van 'populariteits-boosten' uitgedrukt, denk hierbij bijvoorbeeld aan Audrey die op haar knieën valt voor hij die, cru uitgedrukt, het mooiste tekeningetje van haar kan maken.

Als insteek lang niet slecht dus, al vond ik het einde een beetje mak. Doch op een gegeven moment voelde ik zelfs een beetje mee met de liefdespijn van de jongen, als man zeer herkenbare gevoelens, dus qua dramatiek pikt ie ook nog een graantje mee.

Mijn eerste kennismaking — meteen dwingt ie twee kijkbeurten af — met Antonioni en ik blijf een beetje verbluft achter door het meesterschap waarmee hij het medium naar zijn hand heeft weten te zetten met dit kunststukje.

Al lijkt het begin een eerder eenvoudig plot te suggereren, de voor zijn tijd zeer atypische Italiaan gaat hier aan de slag met een aantal zware existentiële thema's.
Het worstelen met het zoeken naar een zinvolle invulling van het dagdagelijkse bestaan waar materiële behoeftes van de baan zijn, lijkt een thematiek die La Dolce Vita moeilijk ontstolen kan worden; maar in L'Avventura is het vooral een draagvlak van een persoonlijke zoektocht temidden een bewogen verhouding. Niet zomaar the same old love story, maar een schitterende weergave van een zieleportret dat verhaal- en fotografiegewijs subliem is neergezet.

Een scène die dit voor mij het best illustreert en bijblijft is die waarin Claudia en Sandro in het dorpje Noto op zoek gaan naar Anna. Wat ze vinden zijn imposante leegstaande gebouwen, waaronder een katholieke kerk die opvallend in beeld gebracht wordt, temidden van verlaten straten. Een Anna zelf vinden ze niet, maar de holle sfeer die er heerst suggereert de zoektocht naar nieuwe idealen en zingeving waar de kerken en oude glorie nu leeg en verloederd zijn. En misschien is dat meer ‘Anna’ dan ze zich bewust zijn.

De film heeft dit soort contemplatieve en suggestieve scènes bij de vleet. Hij kan blijven rondspoken in je hoofd en zit boordevol shots die fotokaderwaardig zijn.
Moest dit toch niet je dada zijn, dan is er nog een andere waardige reden om de film alsnog te zien: Monica Vitti!

Niet bepaald wat je zou verwachten van een Sam Mendes-film. Geen ontzagwekkende scènes of dialogen ditmaal. Heel de film is eigenlijk nogal geweekt in een droog, alledaags sfeertje. Sowieso teleurstellend als je andere films van deze regisseur gezien hebt, maar toch moet ik zeggen dat hij het met de gekozen middelen nog tamelijk mooi naar de goede richting weet te sturen.

Geen dolverliefde duifjes, geen heimelijke minnaars en ook geen verdokene sadomasochisten. Gewoon doodgewone mensen die al jaren samen zijn en nu een volgende stap nemen. Je zou haast kunnen zeggen dat er soms een deprimerend sfeertje rond het koppeltje hangt, maar evenzeer kan je zeggen dat het eigenlijk soms pijnlijk herkenbaar en vooral heel realistisch weergegeven is. De mooie muziek van Alexi Murdoch weet heerlijk te beantwoorden aan dit sfeertje.

Zeker en vast een sfeerfilm deze, helaas niet meer dan dat en dus zeker geen film om met Mendes-verwachtingen aan te beginnen. Maar wél als je gewoon eens lekker met je vriendin achterover wil hangen en toch wat meer wil dan feelgood.