Paterson (2016)

Water Falls Water falls from bright air. It falls like hair, falling across a young girl's shoulders. Water falls making pools in the asphalt, dirty mirrors with clouds and buildings inside. It falls on the roof of my house. It falls on my mother and on my hair. Most people call it rain. Dit gedicht vat precies de film samen. Het gaat over stilstaan en openstaan voor je omgeving. Je o zo saai leventje kan dan opeens heel veel schoonheid bevatten. Hebben we dan zo'n druk en ambitieus leven nodig zoals in onze huidige tijd (de vraag die de film lijkt te stellen)? De film gaat over Paterson in het plaatsje Paterson die een op het oog saai leven lijdt met een strakke routine. Overdag is hij buschauffeur en tussendoor schrijft hij gedichten geïnspireerd op situaties en mensen die hij tegenkomt tijdens de busreis of daarbuiten. Zijn vriendin is een 'creatief' en werkt overdag thuis aan patronen op gordijnen, muffins bakken en soms speelt ze opeens gitaar. Gelukkig wordt de film met humor (bijv. de hond) in beeld gebracht, de film neemt zich gelukkig niet enorm serieus. Er gebeurt niet veel in de film, maar Paterson is altijd positief omdat hij niet in de toekomst leeft en geen ambitie heeft (in tegenstelling tot zijn vriendin die hem daartoe aanzet). Het mooie eraan is ook dat je ziet hoe zijn normale leventje zijn gedichten en kunst inspireert. Ik snap het zeker als je deze film saai vind, dan is het niet voor jou weggelegd. Naar mijn mening is de filmmaker grotendeels wel in zijn opzet en doel geslaagd. Het was alleen ietwat saai zo nu en dan, dat heb je snel met films die het thema 'saaiheid' behandelen (denk aan Somewhere van Sofia Coppola).

Prachtig klein filmpje over de poezie van het gewone leven. Paterson gaat over de gelijknamige buschauffeur in de gelijknamige stad, en we volgen een week in het dagelijkse leven van hem. Aan de ene kant weinig enerverend, zou je denken. Paterson is een man van routine die domweg gelukkig is met zijn leven met Laura, zijn baan als buschauffeur, dichten als zijn hobby en zijn avondrondje met de hond waarbij hij bij de lokale kroeg stopt. Maar Paterson is hier tevreden mee. Hij heeft niet de ambitie om iets anders te gaan doen, hij is zen met zijn situatie, en zet de poezie in de kleine dingetjes van het leven op papier. Laura heeft aan de andere kant wel wat ambities, maar ook dat zijn meer dromen - en Paterson en Laura gunnen elkaar die kleine pleziertjes. En ook als de film regelmatig hint naar aankomend spektakel, door een kapotgaande bus, een auto met gasten die uit het niets beginnen over dog-jacking, een kroeggast die met een pistool binnenkomt - nergens escaleert het op Hollywoodse wijze maar steeds gaat het zoals het in het gewone leven meestal gaat. Gedurende de film zien we hem allerlei mensen in de stad ontmoeten of (als buschauffeur) overhoren; niks heel bijzonders, ook gewone mensen, maar die allemaal op hun eigen manier interessant zijn. Het meisje dat ook poezie schrijft, de Japanse toerist, de rapper in de wasserette, de figuren in de kroeg, de anarchistisch geinteresseerde studenten/scholieren, het levert allemaal een boeiende blik in de wereld van Paterson, New Jersey. Het is een liefdevol, warm portret over de beide Patersons, zowel de buschauffeur als de stad, over de pracht van een van buiten weinig intrigerende persoon cq plaats, maar waar alsnog in het gewone leven overal schoonheid te vinden is.

Paterson leeft in patronen. Hij toert dagelijks hetzelfde rondje met zijn dorpsbus, laat z’n hond uit en drinkt dan een pintje in z’n stamcafé. Ondertussen is hij gelukkig met Laura, die op haar beurt weer gelukkig is met haar creatieve zwart-witdecoraties. Eigenlijk is alles en iedereen gelukkig. Wat is dan in vredesnaam het ergste dat gebeuren kan? Misschien het einde van de creativiteit. Het einde van het grote scheppen, woorden en ideeën in dat simpele notitieboekje. Poëzie. Een identiteit op wit papier. Maar ook het einde van die identiteit kan voor Paterson een nieuw begin zijn. Jim Jarmusch (Night on Earth, Only Lovers Left Alive) tovert in dit prachtige drama met zijn blik op menselijkheid en de noodzaak om af en toe tot rust te komen. Een film waarin niks gebeurt was nooit zo mooi.