Das Testament des Dr. Mabuse (1933)

Goeie film over een gevangene die een aantal aantekeningen maakt die uit blijken te komen. Het duurt nogal lang voordat de vele verschillende verhaallijnen bij elkaar komen, maar het vormt uiteindelijk wel een origineel verhaal. Hetzelfde geldt min of meer voor de montage die soms abrupt en soms inventief is. Ruim 80 jaar later natuurlijk ook interessant als tijdsdocument.

Intrigerende sequel die meer met de geest dan met het personage van Dr Mabuse te maken heeft, zoals de titel ook al belooft. Dat neemt niet weg dat Rudolf Klein-Rogge zich toch op indrukwekkende wijze manifesteert met zijn open hersenpan, ogen als eieren zo groot en haakneus die hem op een zieke roofvogel doet lijken – zelfs in deze tijden van CGI-horror nog altijd onaangenaam grotesk en eng (hij troeft Otto Wernicke als Kriminalkommissar Lohmann bijna af, hoewel die dan weer bijzonder knap dreiging en humor combineert). Merkwaardig genoeg doet deze film wat gedateerder aan dan z'n elf jaar oudere zwijgende voorganger, vooral dankzij het overacteren bij de wetenschappelijke uitleg van professor Baum, de verontwaardiging van Tom Kent en de aanbidding door de onverdraaglijk kleffe Lilli ("Was geht das mich an, Tom? Ich liebe dich!"), maar dat is een probleem dat wel meer vroege talkies hebben. En hoewel Das Testament slechts twee uur duurt lijkt hij op de een of andere manier trager dan de twee-en-een-half uur langere Spieler, misschien omdat er hier nog geen muziek wordt gebruikt om de montage en het plotverloop soepeler te laten stromen en omdat er weinig "ambiance"-geluid is, waardoor het geheel een zekere gekunsteldheid behoudt (ook weer zoals wel meer vroege talkies). Dat neemt allemaal niet weg dat ook dit een fascinerende film is die een mooi spel speelt met schijn en werkelijkheid; ook nu ik deze film vier maal heb gezien verveelt hij niet. Met zijn Amerikaanse thrillers heb ik nooit veel gehad, maar nu ik zijn belangrijkste Duitse films heb gezien begrijp ik toch wel waarom Fritz Lang als zo'n grote meneer beschouwd wordt.

Intrigerend uitgangspunt waarbij de duivelse dokter Mabuse via een soort hypnose/trance mensen kan doen aanzetten om misdaden (moorden) te plegen. Zijn schrijfsels vanuit de gevangenis zijn een soort blauwdruk voor wat komen gaat. Ik zag weliswaar een gerestaureerde versie, maar zelfs zonder dat is het technisch een bijzonder sterke film vanuit die tijd. Maar Fritz Lang was één van de topregisseurs uit zijn tijd. Met M – Eine Stadt sucht einen Mörder en Metropolis scheerde hij al hoge toppen, ook vandaag nog. Inhoudelijk weliswaar wat langdradig of wat rommelig. Er zaten wel wat zijsprongetjes in die niet altijd nodig waren voor het verhaal. Het einde is sterk. Mysterieus en technisch opnieuw bovengemiddeld.