Peau d'Âne (1970)

Deneuve krijgt nog dagelijks post van die (aller)kleinsten (uit Frankrijk)... Kitsch galore inclusief de welbekende liedjes die het oeuvre van Demy (ont?)sieren. Boordevol verwijzingen naar andere sprookjes (van hoofdzakelijk Perrault, zelfs naar die andere belangrijke Franse sprookjesverfilming van La Belle et la Bete door Cocteau) en Franse literatuur en proza. Peau d'Âne is dus wel iets andere koek dan de vele Oost-Duitse en Tsjechische sprookjesprodukties uit de jaren 60 en 70, om maar te zwijgen van wendy's referentie naar Kunt U Mij... Extravagante kleding, flamboyante aankleding, zoete kleuren, en natuurlijk een oogstrelende Deneuve die destijds zelfs zonder prinsessenkleding een 'air de la princesse' uitstraalt. Toch is wendy's kritiek terecht. Het meeslepende verhaal is niet aanwezig. Eigenlijk is Peau d'Âne Perraults kopie van z'n eigen Assepoester. Dan blijft Demy te lang hangen en dan weer vliegt hij met het snelheid van het licht door het verhaal. Die coherentie ontbreekt, terwiijl Demy wel iedere minuut weer iets geks of moois uit de hoge hoed weet te toveren. Zelfs helikopters....of Deneuve en haar prins die 'dronkenheid door alcohol' goedkeuren. Jaja, niets is te gek voor deze sprookjesvertelling. Curieus of dubieus? Leve de kitsch!

Deze film betekende voor mij een kleine twintig jaar geleden de kennismaking met het werk van Jacques Demy. Intussen de vierde herziening denk ik en hij blijft zijn ongelooflijke charme behouden. Demy-Legrand-Deneuve bleek toch wel een gouden combinatie, ook in de voorgaande films. Intussen is me ook duidelijk geworden dat Demy voor deze film de artistieke mosterd heeft gehaald bij Cocteau’s La Belle et la Bête (1946) maar hij voegt er toch nog eigen ingrediënten aan toe waarvan humor en dubbelzinnigheid niet de minste zijn. Een klassieker voor jong en oud.

Moet ik nou gewoon maar niet moeilijk doen en dit sec beschouwen als een verfilmd sprookje? Dan moet het in 1970 toch wel het dúúrste verfilmde sprookje ooit zijn geweest, want al die prachtige decors en kostuums zullen niet vanzelf voorhanden zijn geweest. En de film is dan ook een lust voor het oog, maar tegelijkertijd is er buiten die stijl gedurende 90 minuten amper substantie om de hersenen bezig te houden, afgezien dan van een paar kleine grapjes zoals wat er uit de mond van de heks komt wanneer ze praat, en natuurlijk Delphine Seyrig die zo ongeveer als enige haar rol met ironie mag benaderen. Maar verder kan ik hier eigenlijk nergens voor warm lopen en zit ik me alleen maar te ergeren aan die stompzinnige uitbeelding van hoe de prinses zich vermomt in de ezelhuid uit de titel. In de suppléments op mijn Blu-ray put een kwartet psychoanalisten en literatuurwetenschappers zich uit in het aanstippen van diepere thema's die Demy heel subtiel de film binnen zou hebben gesmokkeld: de incesteueuze vader, de ironie, Oedipus, de koning die zijn dode vrouw wil doen herrijzen, de fee / peetmoeder als psychoanalist, de ezel die goud en juwelen poept = de anale fase van het kind die niet van z'n poep wil scheiden, de prinses die toch ontstemd kijkt wanneer ze hoort dat haar peetmoeder met haar vader gaat trouwen – misschien dat Demy al die thema's inderdaad in de film heeft verstopt, maar als hij had gewild dat ik in de diepte naar die thema's zou gaan wroeten had hij de oppervlakte wat intrigerender en wat minder simplistisch moeten maken.         Maar ja, wie ben ík nou helemaal – op de IMDb-trivia-pagina bij deze film wordt vermeld dat Peau d'âne in Frankrijk maar liefst 2.198.576 betalende bezoekers heeft getrokken. Ja, met zo'n recette zou ik ook wel wat paardjes rood en blauw kunnen laten schilderen.