Au Nom de la Terre (2019)

Mooie en aangrijpende film over het drama dat zich in Frankrijk (en in andere landen) op het platteland voltrekt: elke dag pleegt er een boer zelfmoord in Frankrijk, zo lezen we aan het eind voor de aftiteling. We leren dat het moderne agrarische bedrijf, waarin de boer een ondernemer is geworden die gevangen raakt in een systeem van schaalvergroting en afhankelijkheid van de markt, de nek van de boer als het ware in een strop duwt. Maar anders dan de films van Ken Loach staat maatschappijkritiek hier niet voorop: de film is vooral een psychologisch drama waarin we de pijn van het gezin meevoelen. Dat dat goed lukt komt mede doordat de film erg realistisch overkomt (dat heeft het dan wel weer gemeen met de films van Loach). Dat de film het verhaal van de regisseur zelf vertelt die zijn eigen vader op die manier verloor, zal daarbij zeker hebben geholpen.

De langzame dood van de landbouwer. Een taboedoorbrekende en autobiografische film die best heftige momenten kent. Ik vraag me soms af waarom er nog mensen zijn die een landbouwbedrijf willen runnen, als je weet met welke problemen ze geconfronteerd worden. Het is zeker een beroep waarvoor ik veel respect heb. Pierre Jarjean neemt vol enthousiasme het familiebedrijf over in de jaren 70. Na een periode van voorspoed stapelen de problemen zich op : schuldenberg groeit, de schaalvergroting werkt niet, een schuur brandt af. Daarna wordt de film erg melo en verliest eigenlijk ook de focus op achterliggende oorzaken die er wel toe doen maar hier vergeten worden : lage inkomsten, teveel opgelegde normen, bergen papierwerk. Ik neem aan dat de regisseur vooral geïnteresseerd was in het menselijke aspect, maar alles heeft een oorzaak. Knap geacteerd door Canet, voor wie dit zijn favoriete rol is.

Bijzonder sterk drama over de boer die wroette en verder ploegde, soms tegen beter weten in. Vechtend tegen windmolens, tegen de stropdassen uit Brussel met hun vele regeltjes, over schaalvergroting en daarbij horende technologische innovaties die het logische boerenverstand te boven gaan en leiden tot immense investeringen die resulteren in bodemloze putten. Erg confronterend was ook de aftiteling over de zelfmoordcijfers van landbouwers in Frankrijk en pakkend dat de vader van de regisseur ook deze statistieken te beurt viel. Een soort aan eerbetoon of statement aan zijn vader, naargelang vanuit welk perspectief je er naar kijkt. Ondanks de problemen die elke scène verder steeds onoverkomelijker lijken, ook veel aandacht voor de familiale situatie. Een warm gezin met veel liefde voor zijn vrouw en kinderen. De moeizame afstandelijke relatie ook met zijn vader, de oerboer die zijn schoondochter te min vindt voor de boerenstiel met haar diploma en bemoeienissen. Een man die ziek zijn als lui zijn ziet, zeker wanneer het niet fysisch, maar mentaal betreft. Een man die nog liever zijn nalatenschap in de beek kiepert, dan zijn zoon te helpen. “Moet ik mijn erfenis waar ik dag en nacht voor gewroet heb, zomaar gratis en voor niets weggeven?” Hard en treffend … Sterk!