Khartoum (1966)

Gisteren nog een keer gezien, maar in mijn herinnering als tiener was deze toen toch beter dan dat ik hem nu beoordeel. Best redelijk al met al, maar had veel beter kunnen zijn. Op zich ziet het er allemaal mooi uit, maar het budget heeft duidelijk zijn beperkingen gehad, want bij de spektakelscènes is niet alles uit de kast gehaald. Zo word er bijvoorbeeld toegewerkt naar een knallende apotheose(de uiteindelijke aanval op Khartoum) die echter in een paar minuten word afgerafeld. In plaats van verpletterende actie nogal veel dialoog, en dat zal voor velen al snel het predicaat saai opleveren. Wat helpt is een sterke rol van de onherkenbare Olivier als de foute maar bevlogen Mahdi. Heston, de andere hoofdrolspeler, is geen geweldige acteur maar kan er hier net mee door, en is minder irritant dan de bombastische muziek welke een zekere grootsheid impliceert die de film zelf nauwelijks inlost.

Vrij matig, net een 3*. Visueel is dit heel mooi en spectaculair, in de beste traditie van de epische grootschalige historische film, met groots opgezette oorlogsscènes met britten op kamelen en arabieren op paarden, en het ziet er allemaal mooi exotisch uit. Khartoum verhaalt over de Soedanese jihadist "Al Mahdi", die een beleg en bloedbad voorbereidt op Khartoum. De ervaren militair "Chinese" Gordon is door de Britse regering belast om de stad te evacueren maar hij kiest uiteindelijk om de stad te verdedigen . Khartoum kent veel dialoog maar niet van het prettigste: het geschiedenislesje wordt droog afgerammeld waardoor dit best een stevige brok is. Ook Olivier als de Mahdi kan niet overtuigen; een echte arabische acteur was stukken geloofwaardiger geweest. Geen vrouw te bespeuren in de film. Heel mooi gefilmd doch voor mij beneden verwachting.

Een grootschalige productie over een legendarisch conflict, fantastische locaties en een op papier perfecte cast: de Koning van de Epos is aanwezig in de vorm van Charlton Heston en de meest vooraanstaande Britse acteur van zijn generatie, Laurence Olivier, mag met hem het acteerduel aangaan. Heston speelt de Britse (!) generaal Charles Gordon, een volksheld sinds zijn heroïsche strijd tegen de opstandeling in de Taipingopstand, de opdracht krijgt om Khartoum te evacueren voordat de fanatieke volgelingen van Muhammad Ahmad - een zelfverklaarde Mahdi - de stad overrompelen en de inwoners uitmoorden. De Met Ralph Richardson, Michael Hordern en Nigel Green in belangrijke bijrollen, verwacht je een betere film dan dit. Eén van de schuldigen is Basil Dearden, de regisseur uit de Ealing-studio's, die er niet in slaagt om de massascènes de energie en de overtuiging te geven die nodig is. Figuranten doen halfslachtig mee, behalve als ze in close-up verschijnen en soldaten vallen letterlijk bij bosjes neer in vechtscènes. Een slag in de woestijn is zelfs ronduit amateuristisch: locatieshots van de oprukkende legers in de zonovergoten woestijn worden afgewisseld met opzichtige studio-shots van Heston waarop het bijna nacht is. Ondanks deze tekortkomingen is dit wel een ietwat geromantiseerde reconstructie van een sleutelmoment uit de Britse en Afrikaanse geschiedenis en het acteerwerk is - afgezien van Oliviers bizarre accent - prima in orde.