Opinions

Na eerder twee werken van deze regisseur te hebben gezien, te weten Nobody Knows en Air Doll, zette ik mij schrap voor weer een hartverscheurend drama. Umimachi Diary was echter een veel luchtiger werk dan ik had verwacht en, bovenal, een erg mooie, ontroerende film. Met een topcast, bestaande uit 's lands lievelingsvrouwen en meisjes, vertelt deze film een verhaal over de kracht van familiebanden in complexe gezinsstructuren. Een halfzusje wordt wees en wordt liefdevol opgevangen door haar zussen en... neemt dit in dank af! Ik zette mij al schrap voor clichématige plotontwikkelingen, maar Kore-eda wist deze kundig te vermijden. Toch zit de film, die ogenschijnlijk voortkabbelend aanvoelt, vol van spanningen en frustraties onder het oppervlak. Onder het lieflijk gekibbel van de oudste zussen zit wel degelijk oud zeer. De jongste van de drie zussen komt als immer vrolijk over en bewaakt de vrede, maar voelt mogelijk nooit de ruimte om zich te uiten in dit gezin. Het halfzusje is een engeltje, maar ook zij worstelt met onzekerheden en frustraties.

Wat ik boeiend vind aan familiedrama's, zeker naarmate ik wat ouder wordt en terugkijk op mijn eigen jeugd, is dat we allemaal een familie hebben. Daarom wordt je nog al eens geconfronteerd met patronen en structuren die pijnlijk bekend voorkomen, of juist ontroeren. Juist het feit dat er geen zeer schokkende plotontwikkelingen zitten in het verhaal, houdt het herkenbaar. Juist de subtiliteit, die ik eigenlijk alleen van een Japanse regisseur kan verwachten, maakt dit zo'n ontroerende film. De enkele emotionele climax momenten (zoals de Sakura scene) maken dit een ontroerende film die aanzet tot nadenken en je laat reflecteren over je eigen jeugd.

Wat mij altijd een beetje dwarszit bij Pixar films, is dat ze zelf lijken te worstelen tussen twee doelen: een prachtige kunstzinnige film maken, en een kinderfilm maken. Zowel bij Wall-E als bij Up kom ik dit sterk tegen. De plots van beide films zijn fantastisch. Toen ik het verhaal van Up hoorde en de eerste stills zag wist ik: deze film moet ik zien! De heerlijk rustige manier waarop de film op gang komt is dan ook fantastisch. Het eerste half uur is misschien wel één van de sterkste delen van een film die ik ooit heb gezien.

Er zit zoveel emotie in verwerkt. Vervlogen dromen, de oude man die altijd wilde zijn als zijn jeugdheld, maar dit nooit heeft waar kunnen maken. Het sullige jongetje, dat vrienden wordt en later trouwt met het meisje, in eerste instantie op basis van die ene overeenkomstige obsessie die ze hebben. En dan volgt die prachtige scene die hun leven samen beschrifjt. Dit stukje is werkelijke briljante cinema! De muziek, het verhaal, de emotie. Ik kreeg beide keren dat ik deze film zag tranen in mijn ogen bij deze scene. Het maakt je tegelijkertijd boos en blij, omdat ze nooit echt iets bereikt hebben in hun leven, maar tegelijkertijd zo ontzettend gelukkig met elkaar waren. Zulke concepten zijn zo mooi. Stel je voor, dat je je leven lang zo gelukkig met iemand kan zijn dat niets anders er nog werkelijk toe doet? Wat een opluchting moet dat zijn.

Hoe dan ook. Na dit filmpje zitten we opgescheept met een chagrijnige zuurpruim, maar weten we tenminste wat er voorheen gebeurd is. Dit geeft de gehele film een emotionele diepgang die de vorige films van Pixar nog niet konden. De oude man is duidelijk in een rouwproces en is opeens zwaar ontevreden over zijn huidige leven. Hij haalt zijn oude droom uit de kast, en dit alles is zelfs voor een psycholoog in opleiding een duidelijk gevalletje van coping met het verlies van een dierbare. Je kunt dan ook zeggen dat hij tegen het einde toch een soort acceptatie kan vinden. Nadat hij het fotoboek verder inkijkt, en blijkt dat zijn vrouw deze heeft volgeplakt met foto's van hen. Terwijl ze ouder werd, zijn haar wensen veranderd en bleek dat ze alles wat ze wilde hebben al lang had: ze wilde alleen maar met hem zijn!

Dat is dus wat ik bedoel met het kunstzinnige element. Niet alleen de animaties, die natuurlijk ook van hoogstaan niveau zijn, maar ook het verhaal zelf, is vrij complex voor een kinderfilm. Ik denk ook niet dat een kind dit volledig zou begrijpen.

Tegelijkertijd blijft Pixar toch een onderdeel van Disney. Ze maken toch films voor de kleinsten. Daarom moet er toch in iedere film weer een oppervlakkige bad guy, met gekke karakters voor de komische noot, verschijnen. Hoewel ik de gekke vogel nog wel erg leuk vond, en de eerste pratende hond zelfs hilarisch vond, werd het me toch teveel toen er ineens bleken nog meer te zijn. En toen de baas van de honden een piepstemmetje bleek te hebben, werd het me toch weer teveel van het goede. Het tweede deel van de film wordt het weer actie en spektakel zoals in bijna iedere Pixar film. En dat is nu wat me altijd een beetje ontevreden houdt bij het zien van Pixar films. Wordt het niet eens tijd dat Pixar films exclusief voor volwassenen gaat maken. Zodat de eendimensionale actie sequenties achterwege gelaten kunnen worden? Dit weerhoudt mij er toch van om, ondanks dat ik van een groot deel van de film enorm heb genoten, niet meer dan een 4* aan Up te geven. Datzelfde gevoel had ik bij Wall-E. Waar de Pizar films daarvoor in ieder geval nog echte kinderfilms waren, krijg je hier de indruk dat het bedrijf steeds meer voor de volwassene films maakt. Ik vind dit alleen maar een goede zaak, en hoop dat ze deze lijn door durven te trekken, maar om dat volledig te kunnen doen zullen ze zich toch van Disney los moeten maken, of zie ik dat verkeerd?