Cross of Iron (1977)

Een soort van icoon van de tijd. Cross of Iron laat eigenlijk als geen andere film de idioterie van de oorlog zien, zoals die door de soldaten zelf veroorzaakt wordt. Er is natuurlijk de meer voor de hand liggende categorie idioterie die door de politiek veroorzaakt wordt, maar die speelt hier dan weer wat minder. Het verhaal is zo dun als een bierviltje. In de jaren-70 had je iets dat heette 'oorlogsboekies', een soort pocketboekjes van een bladzijde of 40 of 50, die je bij de sigarenboer kon kopen geloof ik - voor een paar centen, letterlijk. Met titels als 'de vervloekte commandant', 'de laatste brug', of, jawel, 'het ijzeren kruis'. Zo'n boekje lijkt voor het script van de film gebruikt te zijn, en meer dan in zo'n boekie zit er eigenlijk ook niet in. De kracht van de film zit hem ook in iets anders. De nogal herkenbare hand van Peckinpah - bruut, bloederig, low production values kan je dan ook nog zeggen. En slordigjes gemonteerd. Hoort er allemaal wel wat bij, en het is ook wat tekenend voor de tijd. Maar ook de stereotype rol van James Coburn. Als een icoon op zich, en op en top de held uit het oorlogsboekie. Eendimensionaal, maar ook met alle eigenschappen die we graag bij een held zien. En dan toch ook nog iets extra's. Want niet alles wat onze held doet is direct helder, er blijft nog wat te duiden en te denken over. Wellicht is dat het dat deze film dan toch tot iets bijzonders maakt.

James Coburn, de sympathieke acteur, speelt hier de hoofdrol als Steiner, een Duitse korporaal die na verloop van tijd sergeant-majoor wordt in het Duitse bezettingsleger in Rusland tijdens de 2e-wereldoorlog. Hij en zijn mannen mogen ervaren hoe idioot een oorlog is en dat in feite niemand er beter van wordt, alleen een paar lieden die zelf niet weten wat het slagveld inhoudt en zich op de borst slaan als met inzet van mensenlevens een stukje grond wordt veroverd. Een prima film in het oorlogsfilm genre, jammer is een minpunt dat de mensen niet hun eigen taal spreken, dus Duits en Russisch en dat na driekwart van de film het verhaal te snel afgeraffeld wordt. Ook het einde vond ik ietwat vreemd. Vandaar een 7, anders had ik een 8 gegeven.