You Can't Take It with You (1938)

Frank Capra. De beste feelgood regisseur ooit. In zijn films kunnen moraaltjes en mierzoete verhaallijnen juist een zwaar toegevoegde waarde zijn. Zo ook hier weer. Een film waar de strekking is dat je moet doen waar je zin in hebt en dat geld onbelangrijk is. Vertelt door een van de beste vertellers ooit. Visueel misschien een onbeduidende regisseur, maar niemand kon verhalen zo hartverwarmend en zo oprecht naar het doek vertalen. Timing tot op de 100ste seconde, perfecte casting en geweldige dialogen en personages. Dit is cinema waar ik van houdt. En Capra is een van de grootste regisseurs ooit. Staat in mijn top 10 en dat terwijl ik slechts 6 films van hem zag. Heel dikke 4 sterren.

Toen deze film kortgeleden weer eens op tv kwam, heb ik de gelegenheid te baat genomen om het oorspronkelijke toneelstuk (van George S. Kaufman en Moss Hart) eens te herlezen, en daarbij viel me op dat het stuk meer gaat over de tegenstelling tussen de spontaniteit en de levenslust van de Sycamore's en de vormelijkheid en de afstomping van de Kirby's, terwijl er in de verfilming veel meer aandacht is voor de verderfelijkheid van Wall Street en "big business". Gelukkig hebben Capra en Riskin het plezier, de warmte en de humor helemaal intact gelaten; de kaarten zijn natuurlijk gestoken, want de Kirby's zijn bijna karikaturaal-stijf en krijgen nauwelijks een eerlijke kans, dus we hoeven ons niet af te vragen waar de sympathie van de filmmakers ligt, maar dat doet aan de pret niets af. Mooie ontmoetingen tussen de beide stamvaders in een klassieke Capra.         Het toneelstuk had overigens z'n première in 1936 in New York en is dus net iets ouder dan de film, maar qua "permissiveness" liep Broadway wel vóór op Hollywood : ik heb er goed op gelet, maar de woorden brothel, sex, virginity, lust en strip teaser zijn keurig buiten het filmscript gehouden. (Misschien hebben die de planken óók wel niet gehaald; ik heb hier uiteindelijk alleen maar de oorspronkelijke toneeltekst van Kaufman en Hart, en ik weet natuurlijk niet wat de regisseur voor de uitvoering nog heeft veranderd c.q. geschrapt – ik was er niet bij op de première.)

Een vooroorlogse acteerstijl, toch nog een verschil met de oude Hollywood van jaren '40 en '50. Ook al werd die evengoed ingehaald door de method acting. Maar onder vleugels van Frank Capra en een deftig script (het origineel theaterstuk won een Pulitzer Prize) en talentrijke acteurs, wordt dit een heerlijke film. Zeer eenvoudig met een wat moraliserende rode draad. Maar ik heb regelmatig goed moeten lachen en dit is echt een film die zo'n goed gevoel achterlaat. Komedie op een oprechte manier. De eerste samenwerking tussen James Stewart en Frank Capra en de film die van Stewart een ster maakte. Opvallend hoe hij op korte tijd gegroeid is in zijn acteerwerk. Op een paar jaar tijd maakte hij enkele klassiekers tot hij mee vocht in de oorlog en daarna als een andere man zich terug met succes gooide op het acteren. De laatste keer dat we Lionel Barrymore nog wat in beweging zien voor hij voorgoed aan een (rol)stoel vast zat. De krukken waren er voor zijn gezondheid, niet zo zeer voor het verhaal. Jean Arthur is niet slecht, maar toch bijzonder ook Ann Miller als haar zus. De actrice was nog maar 15 jaar, al was ze duidelijk groter dan Jean Arthur. De actrice eindigde haar carrière in Mulholland Drive. Een theatrale film met een oude acteerstijl, maar de puzzel zit goed zodat het echt wel genieten is. Capra is duidelijk meester in het genre en zet een film neer die je een goed gevoel achterlaat.