Zomergasten (+Wintergasten)

Vpro heeft weer een mooi rijtje deugmensen samengesteld

Ja gelukkig kan je nog naar RTL om Joling en Gordon 23 uur per dag op beeld te zien.

Wat een potsierlijke opmerking.

Ik gruw van de schematische manier waarop jij naar de wereld kijkt (ik stel daar in mijn post dezelfde zwart-witte blik tegenover), waarbij mensen niet meer als individu worden beoordeeld maar in een hokje worden gestopt en afgeserveerd. Niet alleen nu, maar telkens opnieuw.

De VPRO is een omroep vanuit progressieve idealen en ze maken dus televisie die daar bij past. Overigens zijn ze daarin een stuk diverser dan vrijwel elke andere omroep (neem een programma als Jiskefet). Ook linkse en progressieve mensen wonen hier in Nederland, deal ermee zou ik zeggen.

Je stelt het te kort door de bocht, maar het is inderdaad spijtig dat intellectueel rechts geluid op de Nederlandse Televisie weinig podium krijgt; zeker gezien de grote delen van de bevolking die het conservatief-liberale geluid een warm hart toedragen. Ik had bijvoorbeeld graag een Thierry Baudet, een Jort Kelder, of een Rita Verdonk gezien in het programma. Uiteraard mensen waar je het niet mee eens hoeft en mag zijn, maar wel mensen die een interessant programma vol kunnen lullen. Vorig seizoen achtte ik Wiebes al een verademing.

Niettemin zijn er drietal gasten in dit seizoen die ik op voorhand al graag eens een luisterend oor bied, te weten van Der Heuvel, Jurna en Februari. Überhaupt, maar dat is een bijpunt, zou Nederland gebaat zijn bij een wat heterodoxere benadering; goede ideeën zijn het uithoren waard of ze nou van links of rechts komen. Een schematische kijk op de wereld is immers schering en inslag bij beide kanten van het politieke debat.

Het is dan ook geen politiek programma maar een programma die de beeldcultuur viert. En veel kunst/cultuur is inherent progressief.

Elke avond waarin er een politicus te gast is geweest was niet om aan te zien (ook MP Rutte schoof aan, vergeet dat niet!). Menen dat het er in het Nederlandse televisie-landschap aan schort dat er een tekort is aan Jort Kelder, Thierry Baudet of Rita Verdonk, dat vind ik nu potsierlijk. Zomergasten is een programma dat mensen een podium geeft die je normaal zelden op televisie ziet, omdat ze uitzonderlijke expertise of ervaring hebben of excelleren in hun vakgebied, in tegenstelling tot de eerder genoemde blaatapen.

Ehm, tja.

Verder heb ik van geen van de gasten van dit jaar gehoord, dus zal eens googlen of er iemand boeiends bij zit.

edit: oh, John v/d Heuvel, voor de kijkcijfers

Elk tegengeluid op deze manier wegzetten, is even kortzichtig als elk links geluid als deugmensen wegzetten.

Motiveer dit eens. Zo ver ik het zie is kunst een exploratie van een onderwerp zonder dat daar direct een inherent partizaan uitgangspunt aan vooraf hoeft te gaan. Ik kan mij in deze deze goed vinden in het onderstaande filmpje:

Hmm. Nina Jurna, Maxim Februari en Ivo van Hove kunnen wel interessant worden. Populistische misdaad en antirookgeneuzel heb ik niks mee, en Bervoets lijkt me nu al in het niksige te blijven hangen.

Ivo van Hove ga ik ook bekijken. Als ik kijk naar de producties van Toneelgroep Amsterdam dan kan dat wel eens een heel mooi avondje worden.

Het gaat mij niet om tegengeluid. Cliteur bijvoorbeeld zou misschien best een interessante Zomergast kunnen zijn. Dat is iemand met uitgebreide expertise, wat past in het Zomergasten-format. Dat geldt voor de door jou genoemde namen niet. Nog los van dat ze al uitgebreid met hun hoofd op tv verschijnen.

Kunst is een opstand tegen (een deel van) de werkelijkheid, een herschepping daarvan. Daarmee valt het de status quo en de macht aan, en ook de waarden die de macht vertegenwoordigt: orde, economie, hiërarchie. De machtstructuren zijn gebaat bij conservatisme, de kunst stelt hier tegenover vaak progressieve waarden.

Er zullen ook wel kunstuitingen zijn met een conservatieve of zelfs reactionaire toon die de moeite waard zijn, maar dat is echt een minderheid. Of je moet de parlementaire performance-act van Baudet zelf gaan meetellen als conservatieve kleinkunstenaar.

Het gaat me om wat het programma in de kern is. Dat ze er soms vanaf wijken, juist onder druk van de geluiden die je hier ook in het topic tegenkomt, doet daaraan niet af. Het draait ook altijd faliekant verkeerd uit, met name actieve politici zijn in dat opzicht een ramp (niet qua kijkcijfers, maar inhoudelijk), omdat die er inderdaad een politiek programma van willen maken, wat het dus niet is.

Dat is een theorie die je inderdaad wel vaker hoort bij het linkerkant van het politieke spectrum en die vaak zoals hier wordt uitgesproken als een dogma. Ik volg die theorie in ieder geval niet. Buiten het feit dat het zo vaag verwoordt is dat het niet eens fout/verifieerbaar is -je kunt altijd iets in een werk inlezen om je gelijk te halen- legt het aan kunst op dat het per se een politieke kleur moet hebben. Veel kunst richt zich op een universeel thema: de dood, pijn, liefde, vergankelijkheid. Daar is niet per se een status quo of machthebber aan te wijzen. Het kan, maar vaak is dat ook niet het geval. Tevens denk ik niet dat de waarden die binnen kunst worden betoogd per se progressief of conservatief van natuur zijn. Denk bijvoorbeeld aan een stervensproces; een ieder sterft. Een verzet dan wel weerbarstigheid tegen de onoverkomelijkheid van de dood is niet iets dat voorbehouden is aan de linkerkant/progressieve kant van het politieke spectrum.

Dat zeg ik toch ook niet? Jij maakt er politiek van. Ik heb het over progressieve waarden. En over het uitdagen van de status quo, van de maatschappij als geheel, niet persé van de politiek. Het in vraag stellen dat zaken zijn zoals ze zijn. (Als kunst over liefde gaat, dan creeert het vaak een ideaal van liefde, die een verfraaiing is van de werkelijkheid en daarmee de alledaagse werkelijkheid deels afwijst.)

Dat die progressieve waarden vervolgens ook bij de linkerkant van het politieke spectrum meer te vinden zijn is een tweede. Als het politieke liberalisme zijn filosofische kant had gevolgd, dan hoorden zij daar ook bij, want dat was in de 19e eeuw ook progressief.

En het is ook niet dat het huidige lijstje 6 GroenLinkser zijn he, voor de duidelijkheid. Dat zijn helemaal geen politieke gasten. Toch blijkbaar voldoende om ze als geheel af te serveren, gebaseerd op wat, ik zou het niet weten.

De VPRO bepaalt dat. Maar je kan kijken wie een professional is, en wie niet. Wat is het beroep van Jort Kelder? Ik zou het niet weten. Waar heeft Rita Verdonk verstand van? Geen idee (maar politiek heeft ze in elk geval afgedaan). Als Baudet een academische carriere had nagevolgd, dan was hij over 15 jaar misschien een geschikte Zomergasten-kandidaat geworden. Maar nu is hij politicus geworden en kan hij zijn feitenvrije opinies al overal verkondigen waar hij maar wil.

We hadden een discussie over de vraag of rechts geluid meer vertegenwoordigt hoort te zijn bij zomergasten. Het is dan ook niet gek dat de implicatie er ligt dat met conservatisme en progressivisme wordt gedoeld op links/rechts. Zeker als je zelf een rechtse politcus erbij gaat halen. Niettemin ben ik al lang blij dat je klaarblijkelijk niet van mening bent dat kunst inherent links van natuur is.

Niettemin raakt jouw woordsalade nog steeds kant nog wal. "Als kunst over liefde gaat, dan creëert het een ideaal van liefde." Je reinste kolder; hoe veel verhalen gaan bijvoorbeeld wel niet over obsessieve liefde, abusievelijk relaties etc. Veel kunst is geen verfraaiing van de werkelijkheid; in tegendeel. Ik hoef enkel maar een Irréversible (2002) aan te halen om die bubbel te doorbreken. Daarenboven is een idealisering van liefde nog geen aanval op de status quo of de machtshebbers; wie dat ook in deze context mogen zijn. Ik maakte al het punt dat veel waarden die kunst betoogt niet inherent progressief dan wel conservatief te noemen zijn. Is bijvoorbeeld compassie een inherent progressieve waarde, Ercee? En nogmaals de stellingname van jou is wel zo vaag dat je het nooit kunt verifiëren en altijd voor jezelf rond kunt maken.

Tot slot over de eigenlijke kern van deze discussie. Zomergasten is een programma dat dikwijls politiek geladen gasten uitnodigt. Dat is helemaal prima en het is ook prima dat een goed deel van die gasten links zijn. Niettemin zou het voor de variatie alleen al prettig zijn als er af en toe een rechtse politicus dan wel denker tussen zit. Mijns inziens gebeurt dat nog te weinig. Lijkt me niet zo'n heel heftig standpunt, zou ik denken.

Dat is een discussie die je met degrunt moet voeren, aangezien ik zelfs al het voornemen geuit heb om enkele uitzendingen te gaan bekijken. Bepaalde namen had ik liever gezien, maar daar hebben we het al over gehad.

Woordsalade? Jij bent hier je eigen discussie aan het voeren. Waar ik op aansla is het diskwalificeren van alle gasten van dit jaar als 'deugmensen'. Jij komt vervolgens met je hier al eerder verkondigde mening dat er te weinig rechtse mensen op televisie zijn. Daar tegenover stel ik:

1. De VPRO is een progressieve omroep.

2. De gasten zijn geen politieke gasten.

3. Het programma draait om kunst/cultuur, en kunst draagt vaak progressieve waarden uit, welke in de moderne politiek meer teruggevonden worden bij linkse partijen.

4. Als er al politieke gasten komen dan zijn dat vaak genoeg (te vaak) rechtse politici geweest.

5. Rechts praathoofden komen al heel veel op televisie.

6. Opiniemakers en politici zijn niet geschikt voor het format van Zomergasten.

Wat Irreversible betreft: dit is een film die gaat over hoe een leven verwoest kan worden door een verkrachting, en het overdrijft de werkelijkheid hierin grandioos, in alle delen van de film. Daarmee wijst het een deel van de werkelijkheid af met beroep op een ander deel van de werkelijkheid. Het is de ultieme vorm van verwoesting, zou je kunnen zeggen. Dat is precies wat kunst vaak doet, het laat zien wat er achter de grijze sleur van alledag in het leven mogelijk is. Daarmee zeg ik niet, zoals jij lijkt te denken, dat films politiek zijn. Integendeel. Alleen het herscheppen van de werkelijkheid is in zichzelf eerder een progressieve dan een conservatieve daad.

Ik hoop dat de Uil van Minerva een keer mag aanschuiven.

Ik hoop op een avond Mart Smeets.

Maar die man is al 10000000 x op tv geweest om een zegje te doen.

Nog altijd een pak boeiender dan Februari, die mag elke week haar column in NRC schrijven maar daar is werkelijk niet door te komen zo droog. Kan me niet voorstellen hoe dat 3 uur interessant is op tv. En Mart heeft verhalen zat om nog eens 3 uur te vullen, lekker met sportbeelden erbij.

Ilja Leonard Pfeijffer lijkt me ook wel een aardige en oud-presentator Luyendijk, of meer van zulk soort mensen dat in het buitenland woont, woonde of actief was zoals (ex-)correspondenten als Charles Groenhuijsen, Bram Vermeulen en vooral Carolien Roelants.

Ik zou zelf wel eens Zomergast willen zijn.

Midas Dekkers.

Wat zou je de goegemeente mee willen geven?

Love and peace, man, en lekker een paar uurtjes kletsen over allerlei dingen.

Ben wel benieuwd welke film jij zou kiezen Graaf Machine?

Gewoon de nummer 1 uit mijn persoonlijke top 10.

5 redenen om naar John van den Heuvel te kijken - Zomergasten - VPRO

Best een fijne uitzending. Leuk inkijkje in zijn werk en nu een persoonlijke noot.

Die link van kappeuter stelt me niet vrolijk, maar als het goed is, dan staat mijn recorder geprogrammeerd.

Saaiste gast ooit.