The Spiral Staircase (1946)

Bijzonder sfeervolle film die een aantal dreigende scenes bevat. Qua verhaal deed de film me af en toe denken aan Wait Until Dark. De plot is verder niet zo heel spectaculair maar de film voelt door een aantal innovatieve scenes niet verouderd aan. Qua acteerwerk viel vooral Ethal Barrymore positief op. Kleine klassieker die de tand des tijds goed heeft doorstaan. Goed.

Dorothy McGuire blijkt zeer goed in pantomime, want ze moet alles met haar lichaamstaal en haar gezichtsexpressie doen. Helens mutisme is het gevolg van een jeugdtrauma. De oorzaak is dus psychologisch, niet lichamelijk. Nog een vrouw met een lichamelijke beperking is de bedlegerige Mrs. Warren (Ethel Barrymore). Ook zij blijkt echter tot meer in staat in geval van hoge nood. Een meer komische rol is er voor Elsa Lanchester als huishoudster en dievegge van een fles brandy. Het landhuis in Vermont is een Hollywoodset met een gotisch karakter. In 1906 is het nog aannemelijk dat er alleen kaarslicht was. De belichting zorgt voor een griezelige sfeer, met donkere kamers, lichtcontrasten, silhouetten en de schaduw van trapstijlen. Het huis kan symbolistisch geïnterpreteerd worden als een persoon, met Mrs. Warren als het geweten op de bovenste verdieping, en de kelder als het onderbewustzijn met verdrongen angsten. De wenteltrap bood gelegenheid voor spannende scènes waarin iemand met een kandelaar naar boven of beneden stapt, en voor een afwisseling tussen vogel- en kikvorsperspectief. De waarneming van de moordenaar wordt soms weergegeven. Het oog en de hand in de close-ups zijn die van regisseur Robert Siodmak. Helen is te zien als reflectie in een spiegel en in het kwade oog. Eén keer zit er een vlek op de plaats van haar mond. Ze heeft ook een dagdroom die overgaat in een nachtmerrie. Geluidseffecten van onweer en dichtslaande deuren dragen bij aan de angstige sfeer. Roy Webb schreef symfonische achtergrondmuziek. Voor de scènes waarin de moordenaar toeslaat, gebruikte hij een theremin, een vroeg elektronisch instrument met een spookachtige klank. Het is een sfeervol, zorgvuldig opgebouwd misdaadverhaal over een kwetsbare vrouw met wie je gemakkelijk mee kunt leven.

Goeie film waarin een seriemoordenaar het voorzien heeft op vrouwen met een handicap. Qua plot niet overal even onderhoudend, vooral ook omdat de moordenaar lange tijd iets te veel naar de achtergrond wordt geschoven. Wel uitermate sfeervol en mysterieus (het oude huis en constant geluiden van het onweer). Toch nog net 3.5 sterren omdat het er allemaal wel mooi in beeld is gebracht.