The Man Who Shot Liberty Valance (1962)

Bijzonder matige klassieker. The man who shot Liberty Valance wordt bevolkt door wandelende clichés die door moeten gaan voor personages (werkelijk élk personages, tot in alle bijrollen aan toe, is karikaturaal) en door acteurs die zijn blijven steken in de tijd van het Duitse expressionisme. Verder is het allemaal nogal houterig qua stilering, hoewel de shots van de dronken redacteur in zijn kantoor (met het spel van licht en schaduwen) niet slecht gevonden zijn. Gelukkig is het verhaaltje niet onaardig. Dat gezegd hebbend had het misschien wat sneller verteld kunnen worden allemaal, en echt verrassend kan je het ook niet noemen. Ik vind het overigens opvallend om te lezen dat veel mensen de mening zijn toegedaan dat Stoddard zijn carrière min of meer gestolen heeft, iemand hierboven noemt hem zelfs laf. Alsof het doodschieten van Liberty Valance vanuit een zijstraat zo'n geweldige prestatie is. Nee, Stoddard is degene die durft op te staan tegen Valance, vanaf het begin van de film en hij houdt dat tot het einde toe vol, ook als hij daarvoor zijn principes moet opgeven. Het wrange van de eindscène zit erin dat alles wat Stoddard heeft bereikt voor de omgeving, de dingen die hij dankzij 'law en order' heeft behaald, door de inwoners niet op waarde wordt geschat, en dat ze het omleggen van Valance als een belangrijkere prestatie zien. Alles bij elkaar toch een forse tegenvaller. Echt vervelen doet het gelukkig niet, maar met zulke bordkartonnen karakters (ook als ze metaforisch opgevat zouden moeten worden, zoals NarcissusBladsp. ons voorhoudt, wellicht niet eens ten onrechte) verdient een film wat mij betreft geen voldoende.

De tegenstelling tussen de personage van John Wayne en Jimmy Stewart, en wat ze vertegenwoordigen, is heel duidelijk. Opvallend daarbij is de contradictie tussen hun waarden en karaktertrekken. John Wayne, als man die vertrouwt op geweld, is de kalmte zelf. Stewart, nochtans advocaat en dus man van het gesproken woord, heeft dan weer een kort lontje en verliest zichzelf meer dan eens. Derde hond in het spel Lee Marvin is lekker gemeen en had best nog wat meer schermtijd mogen krijgen. Maar uiteindelijk dient zijn inbreng vooral om de relatie tussen Wayne en Stewart vorm te geven. Ben het er hier mee eens dat er veel gepalaverd wordt, maar dat is voor mij geen belemmering. De laatste 20 minuten vind ik echter een beetje een anticlimax nadat Wayne in eerste instantie zijn eigen huis in de fik heeft gestoken en erin lijkt te blijven. Het leek een waardige afsluiter waarbij de gunman in zelfdestructie ten onder gaat. Nadien volgt dan nog een stukje dat overbodig aanvoelt. Ondanks het personeel voor en achter de camera geen complete topper maar toch interessant genoeg.