Day of the Outlaw (1959)

Aardige film waarin de inwoners van een klein dorpje worden gegijzeld door een bende. Op zich een vrij simpel verhaal, maar de dynamiek tussen de dorpelingen en hun bezetters is goed neergezet en zorgt voor wat spanning. Echter is de film wel wat aan de langdradige kant. Van de cast valt vooral Burl Ives in positieve zin op.

Ongewone, sfeervolle western die zich afspeelt in een nederzetting waar slechts 20 mensen wonen en waar rancher Blaise Starrett [ Robert Ryan] het aan de stok heeft met Hal Crane [ Alan Marshal] vanwege zijn relatie met Hals echtgenote Helen [Tina Louise]. De spanning neemt hele andere vormen aan wanneer Kapitein Jack Bruhn [Burl Ives] en zijn onberekenbare handlangers het gezag over nemen. Deze film past uitstekend in de traditie van de psychologische western die in de jaren '50 een flink aantal memorabele films opleverde, want het neemt de tijd om de karakters neer te zetten. Hoewel er in het eerste uur weinig actie is, blijft er altijd een onheilspellende sfeer hangen, mede door de prachtige fotografie van Russell Harlan en intelligent gebruik van geluid, vooral in de dansscène. Bovendien maakt André de Toth effectief gebruik van de besneeuwde omgeving waardoor deze western een unieke setting heeft die deze film ver boven de middenmoot brengt.

Een harde, duistere en sombere film. Day of the Outlaw hanteert niet de gebruikelijke romantische toon uit vele andere westerns uit de jaren 50. Regisseur André De Toth, een balling uit Hongarije en van 1944 tot 1952 getrouwd met actrice Veronica Lake, had met zijn westerns en zijn film noirs wisselend succes. Day of the Outlaw was geen succes. De film kreeg slechte kritieken en was een commerciële flop. Het publiek en de critici waren blijkbaar nog niet klaar voor een western in een film noir-jasje. Te afwijkend van de reguliere western. In Day of the Outlaw zie je geen edelmoedige dappere held. In Day of the Outlaw wil eigenlijk niemand een held zijn. Iedereen is uit op zijn eigen voordeel en voor iedereen geldt slechts dat men wil overleven. Een grimmige film waarin de personages geen bijzonder aimabele lieden zijn, waarin vuistgevechten niet in een romantische saloonachtige setting plaatsvinden maar in een troosteloos decor van sneeuw en modder en waarin menigeen in de rug wordt geschoten. De grimmige realiteit was blijkbaar teveel voor de critici en voor het publiek. Ambivalente personages. Sneeuw. Een mistroostige verzameling huizen. Bergen. Kou. Geboefte. Het zijn de kille elementen voor een heerlijk mistroostige western.