A Quiet Passion (2016)

Een visioen. Het silhouet van een man in de deuropening; de camera volgt hem loodrecht van boven, terwijl hij de trap op loopt; een gesproken gedicht; een lied van verlangen; een vrouw op haar kamer tussen wanhoop en berusting, terwijl de kamerdeur zich langzaam sluit. Eén sterke sequentie, één, waarin dan misschien ‘a quiet passion’ werkelijk verbééld wordt, in een rijstebrijberg van ingestudeerde volzinnen, die moeten doorgaan voor dialogen. Alsof we naar een toneelstuk uit de jaren vijftig zitten te kijken, met al die opgelegde gevatheid. De Dickinsonnetjes wisten kennelijk voortdurend in eloquente en glasheldere taal stante pede aan elkaar duidelijk te maken wat men van elkaar en van de toestand in de wereld vond, en hoe men zich daarbij voelde. Davies focust op – vinkt wat puntjes af van - de niet al te interessante biografie van Dickinson, met name haar worsteling met de beperkingen die haar worden opgelegd als vrouw en als dichteres in een door mannen en een loodzware religie gedomineerde wereld, haar ziekte, en nagelt haar in voice over gesproken gedichten vast aan de dagdagelijkse huiselijke taferelen en familiale perikelen, waarmee die poëzie een bredere zeggingskracht ontnomen lijkt te worden. We horen haar ‘Because I could not stop for Death’ onder beelden van haar begrafenis... het zal niet. Toch is die dood een opluchting, want op dat moment weten we dat er ook een einde komt aan deze film, die zich de hele speelduur door moeizaam naar dat graf toe sleepte, zonder ooit echt tot leven gekomen te zijn.

Stijlvolle saaiheid. Een prijs op Filmfest Gent vind ik teveel eer voor dit houterig biografisch drama vol hoogdravende intellectuele dialogen en quotes waarbij de slimme dames bijna schrikken dat ze elkaar nog begrijpen. Je kan echt niet geloven dat mensen zo met elkaar praatten. Filmfest Gent prijs zal wel weer om commerciële redenen zijn, omdat het in Gent gefilmd geweest is en de technische crew voor de helft uit Vlamingen bestond. Zeker niet omdat dit een meesterwerk is. Dit is een hoogdrempelige film voor een elitair kringetje freaks van (amerikaanse) literatuur. Een gemiste kans om Emily Dickinson op een meer lichtvoetige manier te presenteren aan een breder publiek. Nu kreeg ik het portret van een hoogst onaangename tegendraadse vrouw die een hoge dunk van zichzelf had (toch wanneer je haar bezig ziet tegenover anderen), maar eigenlijk totaal wereldvreemd was. Ze praat veel over "de wereld" maar is haar hele leven niet buiten Amherst geweest. Om dan betweterig tegen iedereen te willen doen... Ze wordt neergezet als een vurige feministe die de gelijkheid van vrouw en man verdedigt tot ze zelfs met haar eigen familie in de clinch ligt. Wat vooral bijzonder moet zijn bij haar, is dat haar literair werk pas lang na haar dood de nodige erkenning kreeg. Nu heb ik ook weinig met poëzie: het prikkelt me niet en het zit niet in me dus rara wat ze met al deze schone en ondoorgrondelijke woorden werkelijk bedoelde... Na Sunset Song (3,5*) en The Deep Blue Sea (3,5*) te hebben gezien, vond ik deze film van Davies tegenvallen.

Het levensverhaal van Emily Dickinson (gespeeld door Emma Bella als kind en door Cynthia Nixon als volwassene), die met Walt Whitman wordt beschouwd als de belangrijkste negentiende-eeuwse Amerikaanse dichter, hoewel er gedurende haar leven voor zover bekend slechts 10 van haar 1800 gedichten werden gepubliceerd. Haar vader [Keith Carradine] was een vooraanstaande advocaat en politicus, haar moeder [Joanna Bacon] een eenvoudige, loyale echtgenote en huisvrouw en de opvoeding was afstandelijk en strikt. Emily heeft vooral een sterke band met haar zus Lavine [Jennifer Ehle] en haar broer Austin [Duncan Duff] en de vriendschap met de intelligente en gevatte Vryling Buffam [Catherina Bailey] inspireert haar tot het volgen van een levenspad dat afwijkt van de conventies. Het scenario zit vol scherpe dialogen en amusante spitsvondigheden, maar door Davies’ gewichtige regie valt voor Bailey door de mand. De tweede helft is wat beter, ook al blijft het tempo aan de lage kant.