Yek Tasadef Sadeh (2025)

Waar ik de vorige film van Panahi, Khers Nist (No Bears) (2022), briljant en een van de beste films van het jaar vond, viel deze nieuwste van Panahi me tegen. Alle metalagen zijn verdwenen en de film is een simpel, plat ontvoeringsfilmpje dat de kant van het kolderieke op gaat en weinig geloofwaardig is: wat dat betreft heeft Lanthimos’ film Bugonia, ook over een ontvoering, wel de rijkdom en diepgang die je ook bij zo’n film van Panahi zou verwachten waarbij ze wel weer gelijk zijn in het op het verkeerde been zetten van de kijker (in beide films is de ontvoerde toch niet helemaal de onschuldige voor wie je ze houdt). Opnieuw gaat het bij Panahi over de onderdrukking door het Iraanse regime – de film voelt als een vehikel om de misdaden van het regime aan de wereld te vertellen – en hij probeert een simpele tegenstelling van de goeden vs. de kwaden te vermijden door de vragen op te werpen of de slachtoffers in hun wraakzucht toch ook niet kwaadaardig zijn geworden en of de beul van het regime toch niet ook gewoon zijn werk doet en in wezen geen slechte vent is, maar hij slaagt daar nauwelijks in: de slachtoffers blijven toch de goeden en bij de beul is het niet zeker of hij zijn spijt echt meent waardoor de afloop in het ongewisse blijft.

Mechanicien Vahid [Vahid Mobasseri] herkent in een klant [Ebrahim Azizi] de man die hem jaren geleden martelde en nog altijd in zijn nachtmerries verschijnt. Hij slaat de klant neer, maar weet vervolgens niet goed wat hij moet doen. Bovendien is hij niet 100% van zijn zaak. Daarom raadpleegt hij meerdere mensen die ook slachtoffer waren van ‘Peg Leg’. Tragikomische vertelling lijkt op een moderne, Iraanse variant van Alfred Hitchcocks oorlogsparabel Lifeboat. Panahar kiest voor een luchtige, ironische benadering om zijn kritiek op repressieve regimes kracht bij te zetten en levert opnieuw een intelligent, vermakelijk huzarenstukje af. Een terechte winnaar van de Gouden Palm op het Cannes Filmfestival.

Voor mij was dit geen cinematografische beleving waardoor ik op het puntje van mijn stoel belandde, noch waardoor ik enige andere vorm van emotie bij mezelf kon bespeuren. De eindeloze geagiteerde (Perzisch gesproken) dialogen gingen me enorm tegen staan. Op momenten doemde een onbehaaglijk gevoel van saaiheid op. Vooraf werd gezegd (door de film-operateur) dat de film ook geestig zou zijn. Het is volledig aan me voorbij gegaan. Nee, dit was geen hoogstandje, maar een uiterst minieme rechttoe rechtaan vertelling over getraumatiseerde mensen, met uiterst beperkte middelen om een uiterst sobere kijkervaring op te dienen. De troetelprijs begrijp ik wel, maar objectief gezien zou deze film amper een voldoende scoren.