Olympia 1. Teil - Fest der Völker (1938)

Nu moéten we dit (van de NPO) natuurlijk allemaal een foute film vinden, maar dat heb ik niet kunnen constateren. Racistisch commentaar heb ik niet gehoord, en het was ook geen nazi-verheerlijking. Het brengen van de Duitse groet was blijkbaar door veel landen geaccepteerd en kon toen ook nog niet met het voor ons bekende vervolg in verband worden gebracht. Als deze film in Frankrijk of Engeland was gemaakt, hadden we overigens dezelfde stijl en "foute toon" gekregen: nationalistisch denken (nu, zéker in Duitsland: foei, mag niet!) was toen heel gewoon. Veel aandacht voor de sport en waardering voor de prestaties van alle atleten toen (jawel, óók voor Jesse Owens), kundig en artistiek in beeld gebracht.

Deel één van Riefenstahl's verslaggeving van de Olympische Zomerspelen in 1936. Ik had een grote hoeveelheid Nazi propaganda verwacht, maar de film blijft verrassend neutraal van begin tot eind. De aanwezigheid van de Führer en zijn volgelingen is wel nadrukkelijk aanwezig, maar er is weinig of geen discriminatie of extremisme te bespeuren. Als er iets is dat voortdurend in de kijker wordt gezet dan zijn het wel de vaardigheden van de atleten zelf, ongeacht hun herkomst. Net zoals 'Triumph of the Will' is deze film een plezier om te aanschouwen (vanuit het standpunt van een filmliefhebber). Veel variatie in camerastandpunten, veel reactieshots van het publiek en close-ups van de atleten, camera's die bijna altijd in beweging zijn en slow motion in overvloed. Er is duidelijk nagedacht over elk shot en het komt allemaal goed tot zijn recht in deze context. Enkele mooie shots blijven hangen, denk bijvoorbeeld aan het polsstokspringen na zonsondergang. Ik ben geen fan van sport in het algemeen, maar vond het daarom niet minder interessant. De onderhuidse spanning tussen de deelnemende landen maakt de beelden iets meer intens en betekenisvol.

Het eerste stuk had voor mij niet helemaal gehoeven (vond het wel verrassend dat je daar vrouwelijk naakt te zien kreeg overigens), maar vanaf dat de focus echt op de olympische spelen ligt was het voor mij echt genieten. Geweldig gebruik van close ups, top montage, die achtergronden waar je dan weer heil heil heil hoort en dan weer USA USA USA en dan weer ... . Los daarvan ook gewoon ideaal om te zien enerzijds hoe ver sport is geëvolueerd en anderzijds ook hoe goed men toen vaak ook al was, zo'n Owens liep 10.20 en sprong 8m06 ver, dat is gewoon nauwelijks slechter dan de belgische records op die disciplines nu . Uniek tijdsdocument, gemaakt door een vakvrouw die op visueel vlak heel wat nieuwigheden liet zien die tot op vandaag invloedrijk blijken, geeft volgens mij (ik was er niet bij uiteraard) een getrouw beeld van de sfeer die er toen was tussen mensen en van de manier waarop sport op het hoogste niveau toen beoefend werd. En zoals gezegd, relatief neutraal, ja Hitler komt in beeld, ja je zal al eens een nazi groet zien, maar dat was dan ook eenmaal het klimaat dat heerste in Duitsland en zo veel nadruk wordt er niet op die zaken gelegd. Uitzonderlijk sterk. Had zonder dat begin kwartier voor mij 5* gekregen nu 4,5*