Radio Days (1987)

Voor Marcel Proust was het de geur van een madeleine die z'n jeugdherinneringen naar boven bracht; bij Woody Allen zijn het de oude liedjes van de radio. Het zijn subjectief gekleurde herinneringen aan z'n familie, radioprogramma's en roddels over radiosterren. Deze lappendeken van kleine verhaaltjes - banaal, ernstig, ontroerend, grappig of absurd - roept een nostalgische stemming op. Merkwaardig genoeg waren de jaren van de Tweede Wereldoorlog voor Joe een prachtige tijd. Het toont aan hoe het menselijke geheugen opgeslagen gebeurtenissen mooier kan maken dan ze waren. Er is een groot verschil in welstand tussen de bescheiden woonwijk in Queens en het glamoureuze radiogebouw in Manhattan. In de tijd vóór televisie werkten vedetten voor de radio. Beelden werden erbij gefantaseerd door de luisteraar. In de fantasie van Joe had de Masked Avenger een atletisch lichaam, hoewel die stem ingesproken werd door een kleine kaalkop (de eeuwig fantastische Wallace Shawn). Grappig is hoe er destijds gewaarschuwd werd voor de verderfelijke invloed die de radio op de jeugd uit kon oefenen. Een groep oude bekenden vormt een prachtige ensemblecast. Het is ook een zeldzaam voorbeeld van een voice-over die goed werkt, omdat die niet enkel de gebeurtenissen vertelt, maar er scherpzinnig commentaar op levert.

“I hope 1944 turns out well. They pass so quickly. Where do they all go?” “So quickly. Then we get old. And we never knew what any of it was about.” Woody gaat op de nostalgische toer. Films van Allen zijn altijd fijn om naar te kijken, en ook Radio Days heeft weer een onweerstaanbare charme over zich. De verhaal speelt zich af in de jaren 30’ en 40’, en Allen weet die tijdsgeest perfect te vatten. Er was geen televisie en iedereen kwam samen om naar de radio te luisteren. Iedereen had zijn eigen favoriete show, en ruzies ontstonden of werden beslecht door samen naar de radio te luisteren. Mooi om te zien, en Allen is natuurlijk de perfecte regisseur om dit nostalgisch aandoende verhaal te verfilmen. Het is fragmentarisch en niet alles is even interessant, maar dat warme en nostalgische gevoel dat je ook als kijker krijgt bij het kijken naar de film vergoedt veel.

Heerlijk film van Woody Allen, één van zijn allerbeste. Bol van waanzinnig grappige situaties uit een ver verleden gegrepen: het sterretje dat er iets moet voor doen om er te geraken, het hoorspel dat door Pearl Harbour wordt verpest, wie of wat dat ook moge weze... maar vooral de ruime, rake schets van die radio-gekke familie, elk met zijn eigen probleempjes en verzuchtingen, maar steeds met muziek centraal en een "Souz American Way" als hilarisch hoogtepunt. Raar, ben geen zo'n fan van voice-overs maar zoals Allen dat brengt ben ik er dol op. Gewoonlijk gaat het gepaard met een soundtrack van jazzy evergreens al zit er met Sinatra's integrale "If You are but a Dream" deze keer ook een mooie balade bij. Wellicht laat ik me wat leiden door nostalgie, want ik heb die radio days best gekend, "De Bonte Dindsdagavondtrein" inbegrepen... De ontvangst was vaak ellendig in vergelijking met nu en ge zat best niet te ver van het toestel, maar we hadden het er voor over. Komt nooit meer terug. Klasseren in de map "Nostalgie".