Comoara (2015)

Comoara werkt vooral als concept. Waar veel andere regisseurs plotwendingen verzinnen om de boel op te leuken (een lijk of een pistool of een love interest, etcetera), laat Porumboiu alles precies volgens het plan van de mannen verlopen. En dat is verfrissend, want het plan is niet zonder mankementen en de mannen zijn niet bepaald de scherpste messen in de la. Net als in zijn vorige films schetst Porumboiu een beeld van een taai bureaucratisch systeem. Dat lijkt echter niet de hoofdmoot van Comoara; de film is een soort viering van het nieuwe kapitalisme, dat ook in Oost-Europa welig tiert. En eindigt perfect op de ironische tonen van Laibach. Life is Life! Lalalalala. Lees verder op Cinema Interruptus

Het verhaaltje is er ééntje dat had kunnen dienen voor een avonturenjeugdfilmpje. Porumboiu maakt er toch net iets anders en bijzonders van als hij je rustig en ongemerkt meezuigt in een aantal scènes die werkelijk schitteren door hun eenvoud : in de eerste plaats de delfscène, maar ook de ontwikkeling van het plan tussen de twee geburen, de onderhandelingen voor de detector, de scènes in het politiebureau, de bank, de juwelierszaak...en wat dan gezegd van de spetterende aftiteling die de ondergrond van de film onderstreept. Er is natuurlijk meer : film verduidelijkt hoe de kleine man die toch ook droomt om er eens bovenuit te kunnen steken, wat macht te grijpen, de held te zijn,... bespeeld en bedrogen wordt, leeft in een bureaucratische en corrupte maatschappij met allerlei reglementen die zich tegen hem keren en berustend en vleugellam maken. Verrassend genietbaar vond ik en in de score wat karig beloond.

Het is niet heel vleiend hoe de Roemeense regisseur en schrijver Corneliu Porumboiu de gang van zaken in zijn land beschrijft. Het is veeleer deprimerend om te zien hoe een ieder met schimmige trucs probeert wat extra’s te verdienen. Corruptie en leugens zijn aan de orde van de dag. Dat geldt ook voor Costi die zich als ambtenaar altijd aan de regels heeft gehouden maar die het in het licht van zijn deelname aan het opgraven van een schat opeens niet meer zo nauw neemt met die regels. In het begin van de film zien we dat Costi het verhaal van Robin Hood aan zijn zoontje voorleest. Het verhaal van de struikrover die stal van de rijken en de buit aan de armen gaf. Robin Hood die alles niet volgens de regels deed, maar dat wel deed in naam van de gerechtigheid. Costi en zijn maat Adrian vinden dat ze in hun recht staan. De schat behoort hun toe en om je recht te halen mag je best wat regels overtreden. De schelmse insteek die Prumboiu kiest, maakt dat de film ondanks de deprimerende omstandigheden, redelijk lichtvoetig wegkijkt. Verwacht dus geen film met grappen en slapstick, maar vind de humor in de absurditeiten die het scenario biedt gekoppeld aan de sombere ernst waarmee de personages hun ding doen. In Roemenië schijnt nooit iemand te lachen. Dat is althans de gedachte die postvat bij het kijken naar de film. Ik ben geen Roemeen en kon om alle verwikkelingen af en toe smakelijk lachen. Het schatgraven lijkt met elke nieuwe lading zand en stukken metaal die geestdriftig worden opgeschept, onzinniger te worden en uit te lopen op een vruchteloze onderneming. Gevoelens van wanhoop en desillusie nemen toe. De onderlinge kift ook. Het is heerlijke tragikomedie. In de loop nemen we nog wat Roemeense geschiedenis op en verblijden we ons met een verrassend einde. Comoara is een prettige zit.