Lee (2023)

In 1938 leert voormalig fotomodel en amateurfotograaf Lee Miller [Kate Winslet] leeft als een bon vivant in Frankrijk wanneer ze valt voor Roland Penrose [Alexander Skarsgård] en met hem gaat samenwonen in Londen. Ze gaat als fotograaf aan de slag bij ‘Vogue’ en krijgt aan het begin van de Tweede Wereldoorlog opdracht om het leven aan het thuisfront vast te leggen. Ze raakt bevriend met haar meer ervaren Joods-Amerikaanse collega David Scherman [Andy Samberg] met wie ze (via een omweg) in 1944 de kans krijgt om aan het militaire front te fotograferen. Winslet is uitstekend in de titelrol, maar haar personage is oppervlakkig uitgewerkt en je krijgt geen inzicht in wat haar nu werkelijk drijft – waarom ze alles laat vallen voor Roland blijft een raadsel. De gekunstelde raamvertelling, waarin een journalist [Josh O’Connor] haar in 1977 bevraagt over haar leven, doet nog meer afbreuk aan datgene waar het de echte Lee Miller werkelijk om te doen was. Haar portfolio is duidelijk vele malen relevanter dan haar levensverhaal.

Zeker, ik weet nu iets meer over de fotograaf Lee Miller: ze was in de jaren twintig en dertig een recalcitrant fotomodel, viel [tegen haar geschetste karakter in] als een blok voor kunstenaar Roland Penrose, en werd een verbeten oorlogsfotograaf die de keiharde realiteit tijdens en vlak na WO II vastlegde. Het merendeel werd niet gepubliceerd. Deze beschrijving doet wat eendimensionaal aan en zo is de film: een gedegen, professioneel gemaakte, conventionele biopic die zich niet concentreert op de mens Lee Miller, maar op haar beroep. De gekozen vorm - een interview van een journalist met de oudere Lee Miller over haar oorlogsfotografie - is te gemakkelijk en vooral hinderlijk, telkens wanneer het de verhaallijn onderbreekt. De twist aan het slot, als de beroemde oom uit Amerika, is volstrekt onnodig en banaal: een bekentenis moet de drager zijn van haar verbetenheid waarnaar we bijna twee uur hebben zitten kijken. Ook dankzij het spel van Winslet krijg je het gevoel dat er veel meer viel te maken over haar leven dan deze rechtschapen, eendimensionale kijkdoos waaraan filmisch weinig valt te beleven. Alleen al te bedenken dat zij een muze is geweest van de surrealisten in de jaren twintig. Hoeveel kansen zijn gemist? Teksten aan het slot van de film maken pas echt de triestheid van haar werkzame leven duidelijk, en dat is voor een film natuurlijk een teken aan de wand. Was de film ermee begonnen, dan was ook de geforceerde tweede twist aan het slot overbodig geweest.

Meh. Zo’n budget, zo’n cast, zo’n verhaal en er dan nog steeds zo’n verschrikkelijk lauwe film van maken. Als tijdsbeeld is de film te oppervlakkig, en als biografie veel te dun. Een raamvertelling die niks toevoegt en alleen maar afleidt. Nergens wordt ook maar ergens in de verte invoelbaar hoe het is om je werk als fotograaf te zien worden misbruikt, of erger nog, genegeerd. Wat leren we precies over Lee Miller? Drie keer niks. Welke historische waarde hebben de blote tieten van Winslet en Merlant in deze beeldprent? Drie keer niks met een vleugje exploitatie. Als je iets wilt weten over fotografie in de oorlog, in de hoogtijdagen van Time/Life en dergelijke, zoek dan zoiets als Minamata (2020) op. Zo’n film had Lee ook verdiend. Had er iets ingestopt over hoe het voelt, hoe het werkt als de telefoon gaat, als je dat blad met jouw foto openslaat. Zo moeilijk is het nou ook weer niet. Had eens met een fotograaf gepraat, om mee te beginnen.