Dat werk van Aristoteles gaat over damatische dichtkunst (de tragedie en de komedie) en verhalende dichtkunst (het epos). Omdat Aristoteles zijn studie met name aan de hand van de teksten deed (de uitvoering op het toneel door acteurs interesseert hem niet omdat dat geen onderdeel van de dichtkunst is), is het een van de eerste en meest invloedrijke teksten inzake literatuurkritiek: het behandelt vragen als wat een goed verhaal kenmerkt, wat het doel ervan is, etc. Maar eigenlijk gaat het ook zeker over film als de moderne vorm van het drama waarbij Aristoteles zelfs de voorkeur geeft aan het drama (de film) boven het epos (de roman) omdat het schouwspel de ervaring breder en directer maakt. Dat maakt de tekst net zo relevant voor deze site als voor boekmeter.nl waar ik 'm integraal heb geplaatst.

Ik hoor graag jullie mening.

John Milton

24218 messages
13383 votes

29 October 2024 at 21:11

‎Cyborgs and Aliens: prolific producer Gale Anne Hurd talks The Terminator, tech noir and beyond • Letterboxd

On the 40th anniversary of The Terminator, legendary producer Gale Anne Hurd speaks to Dominic Corry about the inﬂuences and making of her prescient breakout sci-ﬁ, her ﬁlms that came afterwards (Aliens! Dick!) and her biggest regret.

De filosoof

2449 messages
1664 votes

23 November 2024 at 16:31

John Milton wrote:

‎Cyborgs and Aliens: prolific producer Gale Anne Hurd talks The Terminator, tech noir and beyond • Letterboxd

(quote)

Onlangs las ik het essay Afgezanten van het geweld (Over de metafysica van de actiefilm) van de Duitse filosoof Peter Sloterdijk (oorspronkelijke titel: Sendboten der Gewalt) uit 1993 dat klaarblijkelijk (mede) is geschreven naar aanleiding van de film Terminator II uit 1991. Ik denk dat de integrale tekst niet op internet is te vinden maar ik maakte onderstaande samenvatting. Het eerste deel betreft een aspect van Sloterdijks filosofie dat je ook elders in zijn werk aantreft: de massamedia scheppen een toestand van constante opwinding (sensatie). Het tweede deel geeft een metafysica van de actiefilm welk filmgenre een reconstructie zou zijn van de prehistorische menswording waarin de achtervolgde mens de tegenaanval inzet waarmee ook het begin wordt gemaakt met de technologische overmeestering van de natuur door de mens. Het derde deel gaat in op de religieuze inhoud van de film Terminator II waarbij de mannelijkheid van de klassieke, schietende held wordt vervangen door een vrouwelijk feminisme dat de wereld moet redden van de op alles schietende mannen en waarbij het humanisme (de mens als substantie) wordt vervangen door een posthumanisme (een vloeibaar en aldoor veranderend zijn voorbij Aristoteles’ hylemorfisme). De literair zeer belezen en zelf ook zeer getalenteerde Sloterdijk maakt voor dit essay meesterlijk gebruik van de metafoor van de kokende ketel uit de roman (en later tot TV-series bewerkte) Shogun uit 1975 en de ambiguïteit van het concept van geweldsoplossing: we zitten allemaal in een dodelijke kokende wereldketel (al was het maar omdat we uiteindelijk allemaal dood gaan) waarbij we enerzijds zijn opgelost in het geweld dat overal is en anderzijds de menselijke geschiedenis bestaat uit de oplossingen dus ontsnappingen aan het fatale geweld waardoor de kokende ketel een warm bad wordt. Ik denk dat met name het tweede deel over de actiefilm een interessant discussiestuk voor filmliefhebbers kan zijn.

1. Intellectuelen zijn mensen wier vlucht uit de wereld en de tijd is mislukt en teruggekeerd in het hier en nu ontdekken ze dat we allen consumenten van agitatie en nieuws over geweld zijn geworden. Vanwege de media is het geweld overal aanwezig, ook in de zin van in de greep van iets zijn. We zijn opgelost in dit geweldsfluïdum – zoals de matroos die wordt gekookt in de ketel aan het begin van de roman Shogun met de landheer die naar de kreten van waanzin luistert om zich ermee te verenigen – maar buiten de hete kern ervan kan het voelen als een warm bad: als leden van een liberale democratie ontmoeten we elkaar in een gematigde, ogenschijnlijk gevaarloze zone waar we onze zorgeloze zorgen hebben. Misschien is alle geschiedenis een geschiedenis van geweldoplossingen waarmee we ons uit de ketel redden als we te dicht in het centrum geraken.

2. De actiefilm – die een stap terug zet van drama naar actie – is een soort experimentele geschiedschrijving van de prehistorie toen de catastrofe van de menswording, waarin de menselijke horden zich losmaakten van de Oude Natuur, gebeurde: de actiefilm visualiseert de oergebeurtenis waarin de rennende, achtervolgde mens zich omkeert en iets naar z’n belager werpt bij wijze van tegenaanval. De homo iactus (werpende mens) schept met het werpen (in de actiefilm: schieten) afstand en een grens tussen hem en de Oude Natuur en als mensenhorde een tijdloos drijvend eiland (die na de menswording een historische vaart neemt) temidden van de bedreigende natuur (de kokende natuurketel), waarop een luxe-evolutie kan plaatsvinden en vanuit een overschot aan waakzaamheid een theoretische houding ontstaat (het wachten van de actieheld voor het gevecht). Het werpen impliceert een treffen, dat het prototype is van de subject-object-relatie, waarmee het object wordt geëlimineerd in welk vernietigingswonder (iets wordt niets) het subject wordt gevormd: het ik-orgasme van de treffer laat het Ik bloeien (zoals ook wordt beleefd bij een goal in een voetbalwedstrijd). Met het gelukkig sadisme van het treffen wordt de mens een tegenmacht tegenover de macht van de Oude Natuur en betreedt hij de technisch-magische zone (de mens als meester over de natuur). Het voorlopige hoogtepunt van de moderne actiefilm is Terminator II: waar gewone helden zich richten op de vernietigende treffer, vernietigt de Terminator de vernietigers van de Aarde om zo de mensheid te redden.

3. Dit plaatst de Terminator-films in een religieus kader: Arnold, de Cyborg, is niet alleen een schietende maar zelf als machine-engel ook een geschotene naar onze wereld. Als we als leek missietheologie bedrijven dan valt ten eerste op dat de fallische aard van de oude, viriele held die schiet psychoanalytisch gesproken is vervangen door een pre-oedipale anale projector die z’n tegenstanders naar de vuilstortplaats sproeit. Arnold is door z’n zender geprogrammeerd tot synthese van Achilles’ uitmonstering en Jezus’ tempo (het redden van de wereld moet nu gebeuren) die als Christoforus Jezus (John) door de wereld draagt. De echte held van het verhaal is de moeder van John als protestantse en feministische Madonna (op welke in de huidige VS populaire moederreligie ook de zangeres is gebaseerd): anders dan in de canonieke evangeliën waar het zijn (lichaam) van Maria en de zin (geest) van God komt, komen zijn en zin nu beide uit de uterus van de Amerikaanse Nieuwe Vrouw die verkondigt dat nucleair geweld het laatste woord van de mannenwereld was. Tot slot is Cyborg Arnold, als aristotelische substantie die zichzelf blijft, al reeds in de film achterhaald: de toekomst is aan z’n posthumane tegenstander van intelligent vloeibaar staal ‘voorbij geest en materie’, die zich als een mysticus verenigt met wat hij wil vernietigen (subject als functie) en welke onverwoestbare verwoester alleen kan worden uitgeschakeld door ‘m te smelten in de gloeiende ketel. Als Arnold zich in de oven werpt, rijdt hij gelijk Empedoclus (die 2500 jaar geleden de dood ontkende en slechts geloofde in de vereniging en ontbinding in elementen) de ‘dood’ binnen als in een garage. Het geeft een vermoeden van de laatste geweldoplossing.