de Canon van de Nederlandse Film

Het Nederlands Film Festival presenteerde op 11 september 2007 op de persconferentie van het festival de Canon van de Nederlandse Film die is samengesteld door een commissie onder leiding van Jeltje van Nieuwenhoven. De Canon bestaat uit belangrijke, gezichtsbepalende films die de veelzijdigheid van de Nederlandse filmgeschiedenis weerspiegelen en tevens uit een lijst van belangrijke momenten en gebeurtenissen in de Nederlandse filmhistorie. Zo wordt ingegaan op de rol van de filmkeuring, de betekenis van de Filmfabriek Hollandia, het Polygoonjournaal en de komst van de geluidsfilm.

In totaal koos de commissie 16 films: de oudste uit het begin van de 20ste eeuw, de jongste op de rand van de 21ste. Het zijn speelfilms en documentaires; korte en lange film; zwart-wit en kleur; live-action en animatie; publieksfilms en experimentele producties.

* De mésaventure van een Fransch heertje zonder pantalon aan het strand te Zandvoort, Willy & Albert Mullens, 1905

* Een Carmen van het noorden, Maurits Binger & Hans Nesna, 1919

* Regen, Joris Ivens & Mannus Franken, 1929

* De Jantjes, Jaap Speyer, 1934

* Houen zo!, Herman van der Horst, 1952

* Fanfare, Bert Haanstra, 1958

* Als twee druppels water, Fons Rademakers, 1963

* Blind kind, Johan van der Keuken,1964

* Ik kom wat later naar Madra, Adriaan Ditvoorst, 1965

* Living, Frans Zwartjes, 1971

* Turks Fruit, Paul Verhoeven, 1973

* Flodder, Dick Maas, 1986

* Het Zakmes, Ben Sombogaart, 1992

* De Noorderlingen, Alex van Warmerdam, 1992

* Het is een schone dag geweest, Jos de Putter, 1993

* Father & Daughter, Michael Dudok de Wit, 2000

Waar zijn Pim & Wim?

Even uit nieuwsgierigheid, ik was vandaag daar aanwezig, u ook?

Vanwaar toch steeds dat vousvoyeren?

Het opmerkelijkste van het gehele verhaal is Jeltje van Nieuwenhoven... [oftewel, wat heeft dit 'canon' nu weer voor nut]

Ik vond het wel een oprechte opmerking. Men kan verwachten dat een behoorlijk hoeveelheid film liefhebbers behoorlijk oneens zullen zijn met de keuze, om niet nog meer olie op het vuur te gooien benadrukte zij dat het ook hier "slechts" een persoonlijke opvatting betrof voor discussie vatbaar en dat zij, en de andere juryleden, dit heel goed begrijpen. Overbodige informatie wellicht, aan de andere kant ook wel begrijpelijk gezien de stof die het zal doen opwaaien.

@Quentin

Gewoon beleefdheid. Behoeft verder geen betoog lijkt me.

Ik vind het onbegrijpelijk. Ik zie nergens een link met bibliotheekbus-mevrouw Jeltje van Nieuwenhoven (ok, haar hoofdportefeuille destijds als Kamerlid was 'cultuur') en de Nederlandse film. Neem dan als 'voorzitter' iemand die men zonder problemen 'linkt' aan de (promotie van de) Nederlandse film.

Nu ik 't me herinner, toen bij Zomergasten, De Noorderlingen was Jeltjes favoriete film. Nog een reden om dit alles met argusogen te bekijken.

Wat heeft die enge Jeltje van Nieuwenhoven ermee te maken? pffffff

Nou, zij is voorzitster. Daarbij, wat heeft "eng" er überhaupt mee te maken?

@Mug

Ik kan me die reactie wel voorstellen.

Echter misschien dat zij als voorzitster een andere rol is weggelegd, niet één van film deskundige maar zoals het woord al aangeeft, als voorzitster, iemand die knopen kan doorhakken bij verschil van mening. Dat laatste lijkt mij voor zo'n klus wel vrij cruciaal.

Precies. Iemand die gewoon de meningen optekent en hier en daar een knoop doorhakt.

Vind het een interessant lijstje. Soms wel wat verrassend (geen van de Nederlandse oscarwinnaars, Als Twee Druppels Water ipv Dorp Aan De Rivier, geen Soldaat van Oranje). Maar gelukkig heel breed en vol verrassingen en geen puur succeslijstje.

Van een aardig deel heb ik nog nooit gehoort. Inderdaad verrassend dat geen van de Oscarwinnaars erin zit. Had Karakter wel verwacht eigenlijk.

Het gaat niet om een best of, of iets in die trant. In 'De Wereld Draait Door' wekte Matthijs van Nieuwkerk al de indruk dat het om een soort van 'best of' ging en veel mensen zullen dat nu ook gaan denken, terwijl dat helemaal niet het doel is van een/deze canon. Had persoonlijk eerder gekozen voor Blue Movie ipv Turks Fruit (heb je ook meteen Pim&Wim te pakken, erg belangrijk duo in de Nederlandse filmgeschiedenis), en dan Soldaat van Oranje ipv Als twee druppels water (Verhoeven hoort er vanzelfsprekend in). Maar dan mis je weer een film van Rademakers (hoewel een typisch Nederlandse film als Dorp aan de Rivier of Makkers staakt uw wild geraas er dan in had gekund), die onmiskenbaar een grote invloed heeft gehad op onze filmhistorie. Maar ook dan moet er nog een ander uit. Kortom: het blijft lastig en toont tevens aan dat onze filmgeschiedenis ook daadwerkelijk heel divers, veelzijdig en creatief is, en niet te vangen is in een bepaald aantal titels (voor wie daar aan twijfelde).

Trouwens ook opvallend is het ontbreken van Joris Ivens. Die had ik er wel bij verwacht eigenlijk.

Regen is van Ivens.

Ik keek met mijn neus.

Zij heeft zich altijd voor de Nederlandse film ingezet en zich met film bezig gehouden.

Weinig modern werk, overigens.

Ik ben niet de enige trouwens. Pieter van Bueren beweert in het journaal dat er geen oorlogsfilm in staat "terwijl de helft van de Nederlandse films na 1945 over de tweede wereldoorlog gaat". En Als Twee Druppels Water dan?

Ronduit belachelijk lijstje, samengesteld door hoogbejaarde critici, wetenschappers en zogenaamde deskundige. Die zijn toch niet bekend als echte film liefhebbers Je ziet ook gelijk dat het vooral hele oude films zijn. Ik vraag me af wat het nut hiervan is, waarschijnlijk alleen interessant voor de elite, zeker niet voor het volk. Gelukkig zijn de echte films uit dit lijstje wel allang uitgegeven op dvd, dus aan mij is deze box niet besteed.

Las net in de VK dat er juist geen DVD-box zou komen, tekort aan subsidie.

Hm.

Over smaak valt niet te twisten natuurlijk, over feiten wel. "hoogbejaarde critici" raakt als argumentatie natuurlijk kant noch wal.

Voorts impliceert u dat het hier niet om een deskundige jury zou gaan. Een kleine opsomming van enkele juryleden:

- Romy Albers, onderzoeker Filmmuseum.

- Karel Dibbets, mediahistoricus Universiteit van Amsterdam.

- Jan Pieter Ekker, filmjournalist van de Volkskrant.

- Bert Hogenkamp, bijzonder hoogleraar Universiteit Utrecht, mediahistoricus Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid

-Sonja de Leeuw, hoogleraar Film- en en Televisiewetenschap Universiteit Utrecht.

behoeft verder geen betoog.

Waar fundeert u die mening op? Het lijkt mij evident dat een filmjournalist in de praktijk regelmatig een film recenseert en het een tamelijk ondoenlijke bezigheid zou zijn als de persoon in kwestie met kramp in zijn buik c.q. tegenzin de bioscoopzaal zou binnenstappen.

Eigenlijk geld dat in dezelfde context ook voor de overige juryleden die eveneens van de interesse voor het vakgebied "film" hun beroep hebben gemaakt. Uw aanname lijkt mij dan ook voorbarig.

Het gaat hier niet om de "beste" Nederlandse film mocht u dit zo zien maar om de films die door de geschiedenis heen voor verschillende maatschappelijke maar ook cultuur historisch gezichtsbepalende beelden hebben gezorgd die de Nederlandse filmgeschiedenis weerspiegelen.

De uiteindelijke keuzes zijn niet arbitrair maar aan de hand van diverse criteria samengesteld.

Maar vanzelfsprekend is de uiteindelijke keuze niet alles bepalend en valt hierover te discussiëren hetgeen de juryleden maar al te graag onderstrepen.

Uw goed recht.

Veel relevanter is echter de vraag welke keuzes er dan volgens u gemaakt zouden moeten zijn; en laat hierbij vermeende deskundigheid van de juryleden, hun ouderdom en vakgebieden dan achterwegen want die zijn volkomen irrelevant.

Gelukkig is het geen volks-lijstje, stond Costa op 1 waarschijnlijk. En het is dan ook een Canon, dat wil zeggen, er is over nagedacht door mensen met verstand.

Op elke lijst is kritiek te geven en veel van de films op de lijst heb ik niet eens gezien, wat mij dan weer nieuwsgierig maakt. Nu nog integraal uitbrengen op dvd, dan kan ik pas echt beoordelen of deze lijst echt stand houdt.

Gaat de samenstelling formeel dan veranderen als u het hiermee niet eens bent dan?

Dat zal best, maar dat weet geen hond (behalve misschien de in-crowd). De rest van de jury, daar heb ik dan meteen een 'aha'-Erlebnis bij.

Ik zit ook niet te wachten op een volks-lijstje, ik vind dit wel leuk. Maar wat is de gedachte achter 16 (vreemd getal) titels? Ik vind het allemaal maar vaag.

En die Pieter van Bueren kan ook met pensioen. Ik zou Karakter/Antonia niet scharen onder de oorlogsfilm, en de Nederlandse film iets provinciaals noemen vind ik nog opmerkelijker.

Hier vond ik enige onbevredigende antwoorden op m'n kritiek. Voor hen die niet houden van lange teksten, de laatste regels zijn dan wel interessant:

‘Tegelijk hebben wij de canon altijd gezien als het begin van een discussie over wat de Nederlandse filmgeschiedenis precies is. In de loop der jaren zou de lijst best langer kunnen worden. Of misschien maken bepaalde titels wel plaats voor andere.’

Hoop bombarie om niets dus.

De azijnpissers staan natuurlijk meteen klaar om zo'n ljst asap te vernietigen. Hoe kan het ook anders.

Logisch toch. De Commissie wil ook 'discussie', verwacht dan niet dat iedereen kontlikkend gedrag vertoont.

Ze hebben veel betekend voor de filmindustrie, maar inhoudelijk is hun werk natuurlijk stukken minder.

Die dude op het nieuws had zoiets van 'De nederlandse film stelt toch geen zak voor in de filmgeschiedenis' of zoiets.

Da's maakt het nieuws over die lijst opeens wel heel erg redundant. .

Het gaat hier toch om de Nederlandse film geschiedenis?

Idd, daarom was zijn opmerking nogal onnozel.