Il Traditore (2019)

Vertelt het waargebeurde verhaal van Tommaso Buscetta, een Siciliaanse maffiabaas die als eerste grote prominente figuur binnen de maffiawereld de geheimhoudingsplicht doorbreekt. In de jaren 80 wordt hij door Brazilië aan Italië uitgeleverd waar hij informatie doorgeeft aan de Costa Nostra. (denk dat ze hier ipv aan "VAN" bedoelden) Deze beslissing wordt mede aangevoerd door de moord op zijn zonen en broers door een andere maffiaclan. Het hele "verhaal" van zijn relatie tot Falcone is uiterst summier verteld in de film. Zijn getuigenis leidt tot de eerste grote rechtszaak tegen de georganiseerde misdaad, klopt maar dan op een tenenkrommende manier dat je er van in slaap valt. kijk gerust en oordeel zelf.

Het is dat ik toevallig een paar dagen eerder het laatste deel van de documentaire 'Corleone: Mafia and Blood' had gezien, want anders was ik waarschijnlijk al afgehaakt na de wazige introductie. De makers gaan er blijkbaar van uit dat de kijker wel weet waar het over gaat, maar hoewel het Maxi-proces groot nieuws was, is het niet iets waarover buiten Italië nog veel over wordt gesproken. De hoofdrolspelers in dat proces waren de onverschrokken rechter Falcone, die willens en wetens zijn leven op het spel zette om de Cosa Nostra op te rollen, en Totò Riina, het absolute hoofd van de Cosa Nostra die direct verantwoordelijk was voor de gruwelijke aanslagen op en executies van een ieder die hem ook maar een strobreed in de weg lag. Regisseur en co-scenarist Marco Bellochio kiest echter het perspectief van Tommaso Buscetta [Pierfrancesco Favino], die besloot informant te worden omdat hij zeker wist dat Riina zich op den duur ook tegen hem zou keren. Dat had een interessant verhaal op kunnen leveren, maar helaas is daar geen sprake van. Het verhaal van de ondergang van de Cosa Nostra is ronduit fascinerend, maar is veel beter te vertellen in de vorm van een miniserie van een uur of tien. Falcone en Riina zijn hier verworden tot bijzaak en de dramatische directe confrontatie tussen Tommaso en de maffia-bazen ontaardt in een farce. Hoe de politie er in is geslaagd om 366 mensen tegelijk aan te klagen en ze (bijna) allemaal te arresteren, alsmede hoe ze die in één rechtszaal wisten te krijgen, is al een fantastisch verhaal, maar daarover wordt hier geen woord gerept. Als je geschiedenis wilt reconstrueren, wees dan volledig. Dit is een schoolvoorbeeld van hoe het níet moet.

Een maffiafilm niet zoals we die kennen via The Godfather of Scarface, maar zijn klemtoon legt op het rechtbankgebeuren wanneer een lid spijtoptant wordt. Wat volgt is een poppenkast van het hoogste kaliber waarbij verwensingen en getier schering en inslag zijn. Amusant dus, mocht het geen bittere realiteit zijn. Maar goede cinema is het zeker, figuurlijk dan. Prima acteerwerk, dat wel, maar niet altijd even boeiend. Bij momenten zelfs langdradig of nodeloos complex. Het heeft inderdaad iets van een documentaire. Complex te volgen omdat het wellicht te weinig duiding geeft van het hoe, wie en wat. Maar een ophefmakende zaak was het toen wel. Jammer dat dit in de film te weinig tot uiting komt.