BlacKkKlansman (2018)

Spike Lee is boos en dat zullen we weten ook. Werkt dat, een boodschap erin rammen? Bij mij in elk geval niet. Ik raak geïrriteerd. Wie de drie pagina's recensies hierboven leest, bemerkt dat vrijwel iedereen het erover eens is dat de film overdrijft, karikaturaal is en propagandistisch (voor een goede zaak overigens). Van dik hout, zeg maar. Dat het scenario nogal wat zwakke plekken kent (vele toevalligheden) met weinig diepgang, laat staan enige karakterontwikkeling. En dat de verwijzigingen naar deze tijd wel heel vet zijn aangezet. De waardering hiervoor verschilt evenwel. Wie de boodschap prioriteit geeft (al is het in een niet zo sterke film), scoort hem hoog. Wie een zwakke film heeft gezien (met weliswaar een belangrijke boodschap) is negatiever. Er is niks mis met een belangrijke boodschap, maar verpak hem wel in een goede film indien je regisseur bent, zou ik zeggen. Ik kan me een subtiele komedie of musical voorstellen waarbij het schaamrood naar je kaken stijgt, omdat je in een spiegel kijkt die jou af en toe ook betrapt op racistische vooroordelen. Dat komt hard aan. Met een kanon schieten op een gluiperige racistische agent en op zwak begaafde witte mannen ... het zal wel. En oh ja, ik geloof er niks van dat Spike Lee de KKK op een lijn zet met de Black Panter-beweging door twee bijeenkomsten van beide parallel te monteren. Kijk nog maar eens goed: alle sympathie ligt bij de zwarten. Zoals het hoort in een propagandafilm.

Weet totaal niet wat de zin of doelpubliek is van deze film. Spike Lee verstopt weinig subtiel een politieke boodschap in een op het eerste zicht onnozele komedie. De meerderheid van de blanken in de film zijn dom en racistisch en de Afro-Amerikanen zijn super cool en diverse verwijzingen naar blaxploitation films waar de hoofdrolspeler met zijn kapsel en kledingstijl perfect in zou passen. Op het einde van de film drukt de regisseur nog eens goed zijn propaganda door als totaal ongenuanceerd antifascistisch pamflet. Denk dat dergelijke film totaal geen brug kunnen maken tussen volkeren en culturen en eerder racisme versterken dan verminderen.

BlackKklansman is een vermakelijke film, maar Spike Lee zou Spike Lee niet zijn als het niet doordrenkt zou zijn met een activistische boodschap over rassenhaat en institutioneel racisme en politiegeweld. Dat maakt dat ik niet 100% kan genieten van zijn films. Het is cinematografisch en visueel prima (wat dat betreft is hij een begaafd filmmaker), maar telkens wil Lee ons met de neus op de feiten drukken, hoe de verhoudingen zijn tussen wit en zwart, hoe groot het racismeprobleem is, hoe zeer het zwarte ras heeft geleden onder slavernij, racisme en onderdrukking. Zijn drammerige gepreek is zó weinig subtiel dat ik er murw van word, dat ik denk: maak nou eens gewoon een film die eens niét over rassenhaat gaat. Natuurlijk mag een film de kijker aan het denken zetten, is filmkunst onlosmakelijk verbonden met een boodschap, een confrontatie, maar het lijkt wel alsof zijn hele leven erom draait. Nog los van zijn verheerlijking van de Black Power / Black Lives Matter-beweging. Dus ja, je moet ervan houden. Als film vond ik het zoals gezegd wel vermakelijk, maar tegen het einde wordt het wat teveel een verhaal van the good guys vs. the bad guys met een feel-good happy end. De bad guys werden toch voornamelijk wat stereotiep neergezet (de opgefokte danwel retarded rednecks, de racistische agent), de good guys als helden who save the day. Dat gaf de film wat teveel een luchtige comedy vibe, terwijl de onderliggende boodschap redelijk serieus te noemen is. Een aparte film dus, met een prima eerste helft en een zwakkere tweede helft.