The Damned United (2009)

Ik begrijp dat de film is gebaseerd op een boek, maar wel apart dat er op het einde nog even tussen neus en lippen door gewag wordt gemaakt van de latere, zeer succesvolle periode met Nottingham Forest. Dan lijkt de rest van het verhaal toch ineens wat arbitrair. Niettemin een hele effectieve film, met een beperkt budget een markant voetbalverhaal neerzetten. Je vraagt je af waarom de BBC daar niet nog wat vaker in investeert. Opvallend kleine rol van Stephen Graham als Billy Bremner trouwens, net voor zijn echte doorbraak.

Veilig. The Damned United is een biografische dramafilm die de riskante, ruigere stukjes uit het leven van Sheen lijkt te vermijden. In werkelijkheid is dit uiteraard niet zo, deze film lijkt best compleet te zijn voor wat het precies vertelt, maar toch voelt het aan alsof regisseur Hooper de echt moeilijkere stukjes vermijdt. Zo krijgen we een redelijk standaardbeeld van deze periode van Clough. Veel achtergrond komen we niet van hem te weten, enkel hoe hij het deed tijdens het coachen van deze clubs. Veel gecoach zelf krijgen we echter helaas niet te zien, want de sport wordt tevens vermeden. Hier en daar zie je wat scenes met een voetbal, verder kent de film een groot gebrek aan sport. Hooper gebruikt een redelijk rauwe filter voor zijn film, die op enkele momenten voordelig werkt, op andere momenten juist nadelig. The Damned United mist een echt luchtige push die het als resultaat kijkbaar kan houden. De montage en de editing zijn beiden onder niveau, en kunnen best wel wat meer kracht gebruiken. Gelukkig wist Hooper zich later wel te herpakken in de regiestoel. Tot dusver lijkt mijn kritiek wat vreemd en kort-door-de-bocht te zijn, samengevat vond ik voornamelijk dat deze film te weinig moeite doet om van Clough een interessant figuur te maken. Het maakte me voor nu nogal weinig uit wat deze man ging uitspoken. Ik vond het een weinig interessant personage die de minuten maar moeizaam vol kreeg. Verder had ik op wat meer sport gehoopt. Als je van Clough geen interessant personage kan maken, stop dan in ieder geval iets in de film dat wel leuk is om naar te kijken. Zeker tijdens de huidige periode waarin het EK bezig is ontbreekt het de film aan een sportief randje. Dat is jammer, want de visuele opzet was wel aardig en het verhaal zelf had potentie. Slecht is de film niet, goed echter ook niet.

The Damned United zag ik een aantal jaren geleden al eens en was goed blijven hangen. Dus echt nadenken hoefde ik ook niet toen ik de film bij de kringloop trof. Een apart verhaal is Brian Clough's huwelijk met Leeds zeker te noemen, verfrissend en anders is uiteraard dat een succesverhaal ditmaal niet aan de basis ligt. Ieder liefhebber van voetbal, Engels voetbal en of nostalgie is aan het goede adres bij deze film. De authenticiteit straalt af van de oude stadions, het cup voetbal, rivaliteit en de afgebladderde verf in de oude kleedkamers. Sterk is de rol van Sheen als de hondsbrutale Clough die bij tijd en wijlen een onmogelijk mens is. De rivaliteit en hekel aan Don Revie is evenwel begrijpbaar als tastbaar, net als de antipathie op Leeds zelf, zo gaat dat met grote clubs die succes hebben. Lekker zijn de dikke accenten en de wrijvingen met verschillende figuren als de voorzitter van Derby, de spelers van Leeds alswel zijn eigen makker en assistent Peter Taylor. Minpunten, hoewel niet groot, zijn toch de momenten waar de waarheid iets meer naar het midden ligt. Sheen is heerlijk, toch lijkt de echte Clough iets doordachter en weliswaar eigenwijs maar niet zo brutaal en moeilijk als in de film. Het interview waar beide op tv verschijnen is ook een stuk gematigder en hoewel ze elkaar duidelijk niet mogen wordt het niet zo persoonlijk getrokken als in de film en draait het vooral om managementstijl en het disciplinaire gedeelte van Leeds, want daar heeft Clough inderdaad veel kritiek op. Maar zoals gezegd zijn dat details in een verders erg vlotte en leuke film over de trainer Brian Clough die later nog grote successen zou vieren met Nottingham Forest. Erg leuk en een prima toevoeging in de collectie.