Split Image (1982)

Voortreffelijke thriller geeft op intelligente en angstaanjagende wijze neer hoe een student met een veelbelovende toekomst wordt verleid tot het toetreden tot een cult en hoe de cultleden hem op subtiele wijze dusdanig manipuleren dat hij zijn oude identiteit en zijn familie afwijst en verruilt voor een nieuwe 'familie'. Het slachtoffer is Danny Stetson [Michael O'Keefe], een student en veelbelovend turner, die kennis maakt met de aantrekkelijke, charmante en vriendelijke Rebecca [Karen Allen]. Hij valt als een blok voor haar en laat zich overhalen om mee te komen naar wat lijkt op een soort zomerkamp. Danny is aanvankelijk zeer sceptisch, maar blijkt niet bestand tegen de peer-pressure van de andere jongeren. Bovendien blijkt 'kampleider' Kirklander [Peter Fonda] een welbespraakte, vriendelijke en charismatische persoonlijkheid. Wanneer Danny's ouders [Brian Dennehy, Elizabeth Ashley] zich beseffen wat er met hun zoon is gebeurd, komen ze er al snel achter dat ze de hulp nodig hebben van Charles Pratt [James Woods], een man die gespecialiseerd is in het kidnappen en deprogrammeren van gehersenspoelde jongeren. Voortreffelijk geacteerd, met name door O'Keefe en Fonda, maar regisseur Ted Kotcheff is de absolute ster van deze film. Kotcheff maakt je als kijker op knappe wijze deelgenoot van de manier waarop, maar vooral ook waarom Danny opgaat in de cult. Allen is de ultieme verleidster, de volmaakte onschuld die 100% gelooft in haar goede intenties. Kotcheff maakt gebruik van close-ups, ongebruikelijke camerahoeken en vervormde beelden in de bloedstollende finale waarin Woods (eveneens uitstekend) werkelijk geen enkel middel schuwt om O'Keefe te deprogrammeren.

Uitstekend drama dit. Had er geen hoge verwachtingen bij maar is misschien wel één van de beste sektefilms ooit gemaakt. De film vervalt niet in clichés of vanzelfsprekendheden. Een gewone jongen raakt bijna ongemerkt in de greep van een charismatische sekteleider die hem aan zijn utopische ideeën onderwerpt. Het personage van Rebecca mocht voor mij net iets meer uitgediept worden : manipuleert ze Danny? handelt ze onbewust? is ze echt verliefd? De dubieuze rol die ze speelt mocht nog iets sterker. Maar het is vooral James Woods die met zijn steeds energieke presentie de jongen terug naar de realiteit moet halen. Hoe hij dat doet? Het gaat er bijna even heftig aan toe als de duivelsuitdrijving in The Exorcist kan ik wel zeggen. Ook O'Keefe doet het natuurlijk goed en zijn waanideeën branden door het kleine scherm. Die tweede helft van de film is waarlijk enorm goed gedaan. De film was niet succesvol want de Amerikaanse cults hadden flink wat mensen geschokt door de jaren 70 heen (Manson, Jim Jones) en ik denk dat ze daar op dat moment niet aan herinnerd wilden worden.