De Aanslag (1986)

Interessante film naar het werk van Harry Mulisch. Destijds ondergewaardeerd in Nederland. In het buitenland had de film meer succes met als ultieme bekroning de Oscar voor beste buitenlandse film in 1987. De gebeurtenissen in 1945 achtervolgen Anton zijn hele leven lang. Niet onlogisch natuurlijk dat je zo’n trauma meedraagt voor de rest van je leven. De film is niet altijd overal even boeiend en halfweg zakt hij wat in. Toch houden de goede acteerprestaties het gaande. Ook al kwamen de dialogen soms wat geforceerd of theatraal over. Qua evenwicht ook niet altijd zo geweldig gezien de grote tijdssprongen. Niet altijd makkelijk om te verfilmen natuurlijk. Het einde maakte dan weer veel goed. Elke daad of actie heeft zo zijn redenen. Alleen sneu dat er daarvoor vaak slachtoffers bij te betreuren zijn.

Toen ik deze film indertijd in de bioscoop zag kon ik er niet onverdeeld enthousiast over zijn, vanwege de houterige manier waarop sommige dialogen worden gebracht (misschien ook wel te wijten aan het feit dat Nederlandse filmacteurs vaak netjes wachten tot de tegenspeler uitgesproken is, in plaats van aan het einde van andermans zin al zelf beginnen met spreken zoals acteurs in buitenlandse films of echte mensen in een gesprek vaak doen), het gebruik van een uiterst toneelmatige voice-over die je van een ervaren en capabele scenarist als Gerard Soeteman niet zou verwachten, en het spel van Johnny Kraaijkamp waarvan ik maar niet kan beslissen of ik hem hier nou goed of gekunsteld vind acteren. Het eerste bezwaar was indertijd eigen aan de Nederlandse film en heb ik pas de laatste jaren ondervangen zien worden door een natureller manier van acteren, maar de film als geheel heeft nu toch meer indruk gemaakt, dankzij het spel van Derek de Lint die zoals wel vaker een zekere passiviteit aan de dag legt waardoor de andere personages het plot voort kunnen stuwen, de epische tijdsspanne, en het besef van de impact van de lange tentakels van de oorlog. Geen perfecte film, wel een indrukwekkende. (Grappig om bij de studenten de jonge Kees Hulst en Pierre Bokma te zien, en wat was Monique van de Ven toch mooi voordat ze volkomen onnodig haar gezicht liet verbouwen. En heeft iemand nog Akkemay's vriendje met dat punky haar op het einde herkend? Erik van 't Hoff aka Roberto Jacketti!)