Schemer (2010)

Wederom een Nederlandse mispeer van formaat. Soort Elephant wannabe, en dan ook nog eens een bijzonder matige. De groepsdynamiek komt hilarisch onecht over en de cast is van het kaliber GTST. Slagen er stuk voor stuk totaal niet in hun personages van de nodige geloofwaardigheid te voorzien. Die Caesar als exponent. Audiovisueel over de gehele lijn ook erg pover, al sluipt er het laatste halfuur toch nog iets van een grimmig sfeertje binnen. Daarvoor 1,5*, voor de rest ontstijgt het nergens het teletubbieniveau.

Schemer Het uitgangspunt van Schemer is best interessant, maar zoals zo vaak is dat niet genoeg voor een goede film. Het acteerwerk is weer eens barslecht (alleen Van De Sande Bakhuyzen is goed), de dialogen voelen onnatuurlijk aan, en de verhaalstructuur (we volgen steeds één personage) draagt weinig bij en werkt eerder verwarrend. De beste scènes van Schemer zijn dan ook degene waarin Smitsman niet zit te klooien met de verhaalstructuur, maar de scènes waarin hij de camera richt op de acteurs, de scene rustig opbouwt, en de spanning langzaam opvoert. De woordloze scene met verschillende personages in de auto, waarbij je weet wat er komt, is klasse. Jammer genoeg zijn er te weinig van dit soort scènes, en is Schemer voor de rest een fragmentarische film met slecht uitgewerkte personages, vreemde regie- en scriptkeuzes, en een moordcomplotje dat echt nergens op slaat (de beslissing voor moord wordt in twee korte scènes even uit de doeken gedaan).

Goede Nederlandse thrillers, je hoopt ze toch te vinden, en deze titel wilde ik in dat kader al een aardig tijdje zien. Een vroege rol van de flink doorgebroken Gaite Jansen, net na Carry Slee, en daarnaast in ieder geval nog een drietal huishoudnamen die vaker langskomen in Nederlandse mainstream producties (Van de Sande Bakhuyzen, De Hoog, Klaver). Relevant, want we volgen een vriendengroep van zes en iedere rol doet er aanzienlijk toe. Schemer heeft een heftig en gedurfd uitgangspunt, niet alleen omdat regisseur Smitsman en scenarist Daanje op de Laura Palmer-toer gaan, maar ook omdat je jongvolwassen acteurs op geloofwaardige wijze een ijskoud (com)plot moet laten uitspelen. Dat kan niet of moeilijk zonder personages met psychopathische trekjes en/of fetisj, geeft het bronmateriaal in, en vervolgens splijt de cast zich in aangezette koelbloedigheid en het twijfelende gedrag van de medeplichtigen. Miste ik bij De Hoog en van de Sande Bakhuyzen vooral het geloof dat ze hun daad zó overeind konden houden (de verfilming van de nasleep zit vol tegenstrijdigheden, van spijt tot kilheid), een acteur als Oratmangoen loopt er als pruilende derde werkelijk plompverloren bij en wist zelf volgens mij ook niet meer hoe hij zijn personage in de plooi moest houden. Vooral als drama is de film zo jammerlijk onevenwichtig. Wat op papier veel belooft, en lang boeiend blijft door de perspectiefrijke vertelstructuur, zakt door de overwegend zwakke vertolkingen en de instabiele laatste akte als een kaartenhuis ineen.