Disgrace (2008)

Ik ben geen fan van John Malkovich ondanks het feit dat hij een topacteur is die bijzondere rollen neer weet te zetten. Echter, na het lezen van de recencies (de menselijke kant van het verhaal en de beweegredenen die de personages hebben voor hun gedrag), werd ik wel nieuwsgierig. De eerste drie kwartier wekte de film mijn interesse, maar later vond ik het wat langdradig worden. De terugkerende discussies tussen vader en dochter over het wel of geen actie te ondernemen tegen het geweld. De accepterende, gelaten houding van Lucy en haar pogingen de boel te sussenderen en te bemiddelen om op deze wijze haar boerderij te behouden. Dit irriteerde me en uiteraard zegt dat meer over mijn karakter dan over de kijk op het leven door Lucy zelf en haar gevoel. De film schetst een mooi beeld van de cultuurverschillen op deze wereld en ook het Afrikaanse landschap is erg mooi gefilmd. John Malkovich blijft zelf nogal passief en lijkt, ondanks zijn vraag om vergiffenis, niet veel geleerd te hebben van zijn levenservaringen en die van zijn dochter. Hij geeft aan het hele leven een filosofische draai. Het einde valt mij wat tegen. Ik blijf bij deze film het gevoel houden dat er geen afsluiting is en het geheel gewoon stopt. Beoordeling: 3 sterren.

Knap werk. De onsympathieke persoon die Malkovich neerzet maakt het onmogelijk om een binding met de hoofdrol te voelen. Toch is het boeiend om zijn belevenissen te volgen. Het contrast tussen hem en zijn dochter is sprekend ondanks dat het moeilijk is om je in een van beiden in te leven, de problemen die ze tegenkomen worden neutraal en observerend verteld, en in het contrast wordt duidelijk dat geen van beiden daar het laatste woord in heeft. Juist daardoor een erg knappe film. Het boek van Coetzee zal ik maar eens op mijn lijstje zetten, ik ben nieuwsgierig geworden.

Van J.M. Coetzee kan ik me nog altijd goed dat VPRO interview en de ongemakkelijkheid van hem daarin herinneren (hier een fragment). Het boek heb ik nooit gelezen. De film had ik ook niet zoveel trek in, maar nou heb ik het toch geflikt. Malkovich doet het heel goed, maar Jessica Haines speelt hem toch wel van het scherm, een indrukwekkende prestatie. Het verhaal bevat vele interessante zaken, maar over het geheel voelt het te geforceerd aan. Moeilijk uit te leggen, maar er wordt van alles benoemt en getoond dat implicieter had gemoeten. Zo is Petrus overduidelijk de figuur die staat voor het gelaten accepteren van een zwaar lot waar de hoofdpersoon de gehele duur van de film voor nodig heeft. De jongste van de drie aanvallers wordt neergezet als een soort primitieve geest die wel kwaad doet, maar er vanwege zijn jeugdigheid en daaraan verbonden onschuld er eigenlijk geen schuld aan zou hebben. Ik neem aan dat dergelijke zaken in het boek ook zo geschetst worden, maar laat ik het bij de film en kort maar krachtig houden: ik vond het niet erg geslaagd als geheel. En waarom dat hondje afmaken? Geen idee. Sowieso is het gedrag van David tamelijk ongrijpbaar, wat vast de bedoeling was, maar het leverde niet de intrigerende mystiek op zoals het leek te willen doen. Toch was het helemaal geen straf om 'Disgrace' eens gezien te hebben, want het is een onderhoudende film en na afloop was er ook nog eens genoeg om mentaal herkauwen. Een 6 à 7.