eXistenZ (1999)

Gruwelijk en verbazingwekkend. So far is dit mijn favoriete Cronenberg. Alles zit er wel in, want het idee van een plug (en alle gevolgen van dien) mag je wat mij betreft ook rustig onder body horror plaatsen. Visueel heeft de meester zijn zaken op orde. De cast bestaat uit een schare aan goede acteurs en het verhaal is goed. Althans, voor zover je het verhaal in de eerste keer meekrijgt. Het geeft in ieder geval ook wel weer aan hoe gruwelijk overschat de vermeende originaliteit is van Inception. Cronenberg heeft zijn zaken hier keurig op orde en daarnaast een erg sterke boodschap. Cronenberg zet zich af tegen tegen een digitale cultuur die in 1999 nog in de kinderschoenen stond. Snel maar eens herzien, want ik ben ervan overtuigd dat het verhaal een heel stuk duidelijker wordt.

Wat een fantastisch vooruitstrevende film is eXistenZ zeg. Zelfs nu nog, laat staan 23 jaar geleden. Dit gaat enkel meer en meer relevant worden in de toekomst. Misschien wel de beste 'game'-film ooit gemaakt. Thematisch is dit Cronenberg op zijn meest visionair. Ik bleef constant onder de indruk hoe goed, maar tevens subtiel, er werd gevisualiseerd en duidelijk gemaakt dat de personages zich in een gamewereld bevinden. Tot de kleinste details aan toe, en zeker ook in retrospectief. De film scoort op dit vlak heel veel punten, maar is daarbuitenom ook gewoon steengoed. Een fantastische visuele omkadering, subtiele body horror momentjes, Cronenberg's karakteristieke fascinatie voor de versmelting van lichaam en technologie (die game-pods in de rug zijn smerig fascinerend). De cast is ook prima; Jennifer Jason Leigh is zwoel, betoverend, ongrijpbaar. Jude Law's personage dient als een ideale proxy voor de kijker, en levert eigenlijk ook best wat geslaagde humor op. Iets dat ik niet verwachtte, maar wel werkt. Tof rolletje voor Willem Dafoe ook, maar veel te kort om echte indruk te maken. En het einde is dan ook nog eens letterlijk perfect, met een heerlijk ambigue laatste zin. Al denk ik wel dat de game is afgelopen op het einde. Al maakt dat weinig uit; het punt is dat je het niet weet. En is er überhaubt een wezenlijk verschil tussen de game en het echte leven? Iets dat het personage van Leigh ook meerdere keren aanhaalt in de film. Cronenberg fascineert in ieder geval mateloos, en geeft stof tot nadenken. Nu meer dan ooit. 4*.