Al-Risâlah (1976)

Het ontstaan van de Islam met een cast of thousands. Grote afwezige is Mohammed zelf (omdat die niet afgebeeld mag worden is hij hier dus ook niet persoonlijk te zien of te horen - al krijgen we soms scenes in Mohammed's-eye-view). Helaas is het allemaal redelijk cheap looking en scoren de gevechtscenes beter dan de inspiratie-scenes. De Islam wordt hier overigens gebracht als vredelievende godsdienst met gelijkheid voor mannen en vrouwen en komt een Christen zelfs hulp bieden aan Mohammed. Aardig om een keer te zien, maar bijna drie uur is hier wel een flinke zit.

Een epische film van ruim drie uur, daar moet je even goed voor gaan zitten en dat heb ik dan ook gedaan. Het gegeven is best interessant evenals de geschiedenis van de Islam zelf, waar ik eigenlijk niet zo heel veel van wist. Toen ik van tevoren het verhaal las, zag ik dat de film over de profeet Mohammed gaat. Des te opvallender was het, dat het je hem eigenlijk nauwelijks tot niet in beeld te zien kreeg. Ik snap de reden wel, maar toch blijft het enigszins raar. De film zelf heeft naast het interessante verhaal verder niet heel veel bijzonders te bieden. Slecht is het zeker niet, maar er zitten ook zeker stukken tussen die wat minder boeiend zijn. Het acteerwerk is overigens wel goed, evenals het tijdsbeeld dat wordt geschapen. Het ziet er allemaal erg goed en authentiek uit. Uiteindelijk kom ik toch wel op een voldoende score uit. Sommige stukken waren wat langdradig, maar vervelen doet het op zich niet en daarnaast zit de film verder wel goed in elkaar. Het einde liet trouwens nog best lang op zich wachten, omdat mijn versie bijna 195 minuten duurde en niet 170 zoals hier bij de film staat aangegeven. 3,0*

De Arabische versie gezien van The Message. Het leek me sowieso de betere versie, zonder buitenlandse acteurs die moslims spelen. Het is een sober ogende (educatief bedoelde), maar wel heldere uiteenzetting over het begin van de islam. Niet teveel show maar daarom niet minder mooi om naar te kijken. Het viel me op dat er uiteindelijk veel overeenkomsten zijn met het christendom. Zo zijn Jezus en Mohammed beiden de boodschappers van een monotheïstisch geloof. Een fundamenteel verschil is dat in tegenstelling tot Jezus, Mohammed al vroeg geweld toestond om het nieuwe geloof te beschermen (wordt ook in de film getoond). Er wordt tijd besteed om de slagen van Badr en Uhud te tonen, de eerste gewapende conflicten van de moslims, van waaruit ook het martelaarschap is gekomen. Bij monotheïsme (zowel christendom als islam) is alles gebaseerd op blindelingse volgzaamheid aan één god en zijn woorden of wetten. Dat sluit meteen ook openheid uit naar andere vormen van geloof. Maar er zit wel iets puurs in die eerste dagen van de islam en je ziet in de film heel wat etappes die van belang zijn om de islam beter te begrijpen : het afzweren van pre-islamitische idolen, de openbaring aan Mohammed, de kracht van unificatie en fraterniteit onder één banier, de vlucht naar Medina en de stichting van de eerste moskee, de oorlogen tegen Mekka, de eerste bekeringen, en tot slot de symboliek van de Ka'aba. Dat Mohammed niet getoond wordt vond ik niet erg, begreep ik, en draagt bij aan de mystiek van de profeet. Drie uur en een half was tot slot best lang maar het onderwerp is zo boeiend dat het mij maar zelden verveelde. Valt soms wel eens in herhaling door die boodschap tot vervelens toe te herkauwen, maar over het algemeen vond ik dit een goed aangepakte en leerrijke film over de historische funderingen van de islam terwijl het meer inhoudelijke, zoals de complexe interpretaties en afgeleide stromingen buiten beschouwing gelaten worden. Prima film eigenlijk ook voor niet-moslims.