Regeneration (1997)

Hij duurt eigenlijk 91 minuten in plaats van 105. Doch, geen reden om me bekocht te voelen. Het overgrote deel van deze film is gewoon saai. Er worden nauwelijks oorlogsscenes getoond, maar de kijker wordt wel lukraak in een gesticht geplaatst vol trauma’s. Nergens heb ik in het eerste uur het idee naar een verhaal te kijken. Het zijn losse opeenstapelingen van situaties. Ik heb genoeg gelezen over dit onderwerp om te weten dat je hierover prachtige en vooral indrukwekkende drama’s kan maken, maar hier lukt het zelden. Uiteindelijk is er een scene die echt indruk maakt en dat is die waarin martelwerktuigen worden ingezet om iemand zijn spraakvermogen weer terug te geven. De regie is zwak, maar ook daarnaast had hier veel meer in kunnen zitten.

Film over een psychiatrische inrichting waar soldaten terecht komen die een ernstig trauma in de eerste wereldoorlog hebben opgelopen. In eerste instantie leek het een saaie en klinische film te worden. Maar het verhaal en de persoonlijkheden bouwen heel knap en subtiel op, waardoor de mens achter de facade langzaam wordt blootgelegd. Toch best een knappe film, al weet ik ook niet goed waarom ik hem toch niet meer als drie sterren wil geven. Hij verdient meer. De eerste wereldoorlog was volgens mij toch de ergste oorlog van alle oorlogen die er geweest zijn. Daar moest je gewoon doorgaan totdat je dood was. Of, zoals in de film werd verteld ; iedereen die de oorlog overleeft voelt zich daar schuldig over. Als je naar Verdun of naar Ieper gaat en je verdiept je in wat zich daar heeft afgespeeld. Dat heeft op mij heel grote indruk gemaakt. En een film als deze heeft duidelijk ook veel meer impact op me als een film zoals Platoon (Vietnamoorlog), die ik gisteren nog heb gezien. Dat is domme actie. Dit is meer diepere psychologie. Al waren beide oorlogen even zinloos.

En ook de volgende stap brengt de Eerste Wereldoorlog, en nu ook weer de Engelse kant en niet zo zeer het front maar de achterhoede. Model voor deze film stond het boek Niemandsland van Pat Barker uit haar trilogie Weg Der Geesten, een trilogie die ik meermaals las maar me ook even zo vaak teleurstelde als geheel, gelukkig viel het eerste deel altijd het beste wat dan ook doorslaggevend was om deze film te proberen. Hoofdpersoon Sassoon wordt als een heuse Catch-22 ter observatie opgenomen in een inrichting/herstellingsoord voor zijn stellingname tegen de besluitvorming omtrent de oorlog. Hoe ziek kan je dan zijn zou je zeggen en dat Sassoon weinig mankeert ter vergelijking met sommige andere patiënten is al vrij duidelijk en blijkt het geheel eerder een soort machtsspel rondom angst dat een dergelijk protest muiterij kan veroorzaken. Zo idyllisch als het Schotse landgoed is waar de mannen worden opgevangen, zo gemankeerd zijn de patiënten, en dit gaat regelmatig met indringende en verontrustende momenten samen zoals Prior en zijn nachtmerries of de naakte man in het bos. Het is een druppel op een gloeiende plaat omtrent het groot aantal mensen dat zwaar getraumatiseerd was maar liegt er niet minder om wat de verschrikkingen van de Somme en de Eerste Wereldoorlog betrof. Net zo schokkend zijn sommige behandelmethoden waar dan ook weer enkele uitermate kolderieke momenten tegen over staan. Samen met een behoorlijke cast in de vorm van Pryce, Miller, Scott, de redelijk onbekende Wilby en McKidd en McAvoy in kleine rolletjes, McAvoy niet eens bewust gezien, blijkt Behind The Lines toch een meer dan behoorlijke film die lekker weg keek op de crosstrainer en onder het eten.