Metropolis (1927)

Visueel kent deze film nauwelijks zijn gelijke, en dat is voor mij ruimschoots genoeg compensatie voor de onduidelijke moraal, de religieuze en Messianistische elementen (de preek over de Toren van Babel, de rol van de Bemiddelaar, het "laat de kinderen tot mij komen"-einde) en het theatrale acteren van het liefdespaar dat de grenzen van het betamelijke ruimschoots overschrijdt. (Wat dat laatste betreft, voor Brigitte Helm kan nog ter verdediging worden aangevoerd dat haar vertolking als Maria juist zoveel mogelijk op een bang hertje met saamgeknepen knuisjes moet lijken om het contrast met de extraverte en opzwepende "Maschinenmensch" zo groot mogelijk te maken, maar naar de manier waarop Gustav Fröhlich als Freder steeds naar z'n hart grijpt moet toch ook in 1927 al met gefronste wenkbrauwen zijn gekeken.)         Uiteindelijk zijn het de gigantische sets (zowel boven als onder het aardoppervlak), de massascènes van bijvoorbeeld de als zombies in- en uitstromende arbeiders, en de nog altijd indrukwekkende explosies en elektriciteits- en water-FX die deze film z'n terechte reputatie als één van de meest iconische produkties ooit hebben bezorgd, en het aantal films dat im- of expliciet schatplichtig is aan Metropolis zal niet meer te tellen zijn. Ook weer een prachtige muziekscore van Gottfried Huppertz, en Fritz Rasp is heerlijk creepy als "Der Schmale" (de man die Freder moet schaduwen). Een overdadig en megalomaan bouwwerk op een goedkoop fundamentje van onvoldragen socialistische ideeën, maar door de expertise van de bouwmeester kan ik me probleemloos concentreren op de architectuur als een feest voor de ogen. Zoals de New Yorker in 1978 over deze film zei: "It goes too far and always gets away with it."

Film over klasseverschil in de maatschappij en ook wel over de vele onhebbelijkheden bij de mens. Als besluit luidt het dat het hart de moderator is tussen de hersenen en de handen. Zonder meer voor zijn tijd een meesterwerk. De expressionistisch massascènes doen hallucinant aan en niet alleen die. Het beeld van de ondergrondse mens en de macht van bovenuit vormen een onbehaaglijk futuristisch beeld. Het zijn visuele hoogstandjes die de opzet van de film sterk onderlijnen.