Jaroslaw Dabrowski (1976)

Jaroslaw Dąbrowski niet te verwarren met Jan Henryk Dąbrowski naamgever van het Poolse volkslied, was de leider van de Rode factie tijdens de Januari-opstand van 1863 en legeraanvoerder van de Commune van Parijs in 1871. Weinig obstakels dus wat betreft de communistische censuur voor regisseur Bohdan Poręba. De aanslag op de tsaristische gezant Lüdens wordt weliswaar gepleegd door een nationalistische Poolse opstandeling, de aandacht blijft bij Jaroslaw Dąbrowski. Wel een beetje vlak neergezet door acteur Zygmunt Malanowicz moet ik zeggen. De decor switch naar Parijs maakt het iets opwindender. De barricades zien er realistisch uit en je waant je bijna in het revolutionaire Parijs. De Austerlitz-zuil, de Colonne Vendôme die omvergehaald werd na de belegering door de Franse troepen is zelfs speciaal voor de film nagemaakt. Jaroslaw Dąbrowski was een van de weinigen in de Commune met militaire ervaring en kon zo dus vrij eenvoudig het commando overnemen. Het Parijse wantrouwen ten spijt stierf hij heroïsch in het harnas nog vol ontzet over de verdachtmakingen die toch de ronde gingen. De verwarring door de Franse vervoeging van zijn naam Jaroslav Dombrowski waarmee hij zich inschreef voor de Raad van de Commune zorgde na zijn dood voor enige confusie. Het portret van de pianist Henri Dombrowski werd spijtig genoeg gebruikt voor vele afbeeldingen op monumenten ter nagedachtenis aan Jaroslaw Dąbrowski.