Bergmál (2019)

56 scènes die gemeen hebben dat ze zich afspelen in IJsland in de aanloop naar Kerst en die stuk voor stuk zijn gefilmd als een tableau vivant, met een statische camera. De shots zijn nauwkeurig uitgedacht, waarbij het vaak zo is dat zowel links als rechts in beeld iets noemenswaardigs gebeurt. Knap gedaan en er zijn best fraaie momenten bij, maar de meeste scènes zijn hooguit een beetje amusant en vaak nietszeggend waardoor ik, ondanks de schoonheid van de cinematografie, vaak mijn schouders ophaalde en me afvroeg wat regisseur Rúnar Rúnarsson met dit alles wilde zeggen. Vorm wint het in ieder geval van inhoud en dat zal ongetwijfeld bepaalde filmliefhebbers bekoren. Ik behoor niet tot die groep.

De film bestaat uit 56 scenes die geen verband met elkaar houden behalve dat ze elk iets laten zien van het leven in IJsland in de laatste dagen van het jaar. In tegenstelling tot de enigszins vergelijkbare tableaux-films van Andersson vond ik bij deze film echter de beelden niet esthetisch prikkelend, geen enkele scene lijkt iets te willen zeggen en er zit ook geen absurdistische humor in. Soms laat een film simpelweg het leven zien dat zich dan opeens bij wijze van een mystieke ervaring aan je openbaart omdat de film je dwingt voor het eerst echt te kijken, maar ook dat is hier niet het geval. Of: een film als Donbass (2018) - MovieMeter.nl laat ook slechts scenes uit het leven van gewone mensen zien maar dat leven in Oekraïne is bizar wegens de oorlog en de film heeft gelaagdheid en een boodschap. Deze film heeft dat alles niet: de film laat gewoon het leven van gewone mensen in het gewone IJsland zien hetgeen interessant zal zijn voor hartstochtelijke fans van IJsland maar verder voor niemand. Zelfs een film van slechts 79 minuten duurt dan heel lang. Ik heb niet kunnen ontdekken wat de film wil zeggen: ondanks dat het thema Kerst en Oud/Nieuw is heeft de film geen kerstboodschap, zelfs geen antikerstboodschap. Tijdens de film zat ik op 2 sterren maar omdat een enkele scene wel amusant is, gewoon omdat het leven soms amusant is, omdat er enorm veel acteurs aan het werk zijn geholpen met deze film (elk van de 56 scenes vergde nieuwe acteurs) en omdat ik in een goede bui ben doe ik er een halfje bij.

Eerder ontgoocheld de film uitgekeken. Ik heb geen probleem met korte sketches, integendeel zelfs. Maar dan geef ik toch eerder de voorkeur aan kwaliteit dan aan kwantiteit. 56 waren er het? Van amper een paar minuten, dat is best veel om voeling te krijgen. Of ik nou iets meer ben te weten gekomen over IJsland? Ik weet het niet. Wel interessant was het authentieke alledaagse. Maar voor je het wist, was het al voorbij. Jammer.