The Burnt Orange Heresy (2019)

Ik liet de film links liggen omdat de kritieken niet zo goed zijn, maar toen ik ontdekte dat de film is gebaseerd op een werk van Charles Willeford ben ik ‘m toch gaan kijken: Willeford geldt als een van beste misdaadschrijvers van de 20ste eeuw en is waarschijnlijk de beste postmoderne misdaadschrijver met een immense invloed (zo had bv. Tarantino zijn werk als voorbeeld voor Pulp Fiction). Nu kun je je afvragen of dit een goede verfilming is van het boek – ik heb het boek niet gelezen – en of een verfilming veel toevoegt aan het sterk conceptueel en dialoog-gedreven verhaal, maar ook als film wordt een uitzonderlijk sterk misdaadverhaal verteld met bijtende postmoderne kunstkritiek en virtuoze stapeling van lagen en leugens: als de kunstcriticus de betekenis en waarde van een werk bepaalt, wat staat hem dan in de weg om eigen werk waardevol te maken door de handtekening van een ‘echte’ kunstenaar eronder te zetten en de authentieke kunstenaar en kunst te laten verdwijnen zoals die in feite al verdwijnt in de kapitalistische kunsthandel? De leugen wordt zo de waarheid en evenzo is het misdaadverhaal erop gebaseerd dat niemand weet wie de ander is dus welke rol hij speelt en wie door wie wordt betaald of opgelicht.

Redelijke film waarin een kunstcriticus een opdracht krijgt aangeboden van een rijke kunsthandelaar. Op zich een prima verhaal met ook prima personages en een aantal goeie dialogen over de waarde en interpretatie van kunst. Echter is de gehele opbouw veel te lang, waardoor de spanning te laat zijn intrede doet.

De lof gaat uit naar de acteurs die de film tot meer verheffen dat dat hij is. Claes Bang die het leuk deed in The Square is in zijn rol van kunstcriticus die een schilderij moet bemachtigen, overtuigend met zowel snobistische en charismatische trekjes als een onderliggende duistere kant waarin amper moralistische trekjes zijn te herkennen. Elizabeth Debicki is zijn prettige tegenspeler. Donald Sutherland speelt zijn rol als de schilder waarvan het schilderij bemachtigd moet worden met verve. Een gebroken man op leeftijd. Zo’n rol is aan Sutherland wel besteed. En tenslotte is daar Mick Jagger die als excentrieke kunsthandelaar een paar leuke scènes heeft. Tot op zekere hoogte is het nog wel vermakelijk om te kijken en te luisteren naar overdreven vormgegeven personages die zelfgenoegzaam over kunst praten. Daar is ook alles mee gezegd, want de prikkelende en bijtende satire die de maker volgens mij op het oog had, komt niet uit de verf. Daarvoor blijft het gekeuvel teveel aan de oppervlakte schaven en levert het op momenten hoogstens amusant pseudo-intellectueel geleuter op. En zoals bij alles dat aan de oppervlakte blijft schaven terwijl diepzinniger intenties zijn bedoeld, neemt de amusementswaarde dan snel af. Het thrillergedeelte van de film verzandt in goede bedoelingen en mist de suspense, de scherpzinnigheid en het geraffineerde camerawerk dat je bijvoorbeeld in een film van Hitchcock wel aantreft. De film pretendeert meer te zijn dan hij is. De tegenvallende finale bevestigt dat nog maar eens. The Burnt Orange Heresy bestaat uit amusante personages die worden ondergebracht in een matig intrigerend script. Niet leuk voor de personages. Niet leuk voor de kijker.