Opinions

Lichtelijk vervelende film waarbij ik me niet aan de indruk kon onttrekken dat het overgrote deel van de zaal al van tevoren had besloten dat dit een goede film zou zijn, omdat het een Franse film is (en dus intellectueel verantwoord?).

Het verhaal is flinterdun, en valt wat mij betreft in de categorie "gemiddelde tienerkomedie".

De acteurs overacteren alsof hun leven er vanaf hangt en doen dit met een air van "kijk mij eens grappig zijn", waarmee ze de nadruk op het (zogenaamd) grappig acteren leggen, in plaats van de humor die in de situatie en/of het personage zit/zou moeten zitten.

Daarnaast zijn de vermeende grappen over het algemeen niet grappig. Dat de onderwerpen waarover grappen worden gemaakt steeds dezelfde zijn (het drankgebruik in het noorden/het accent van de mensen in het noorden/het klimaat in het noorden), helpt daarbij niet bepaald. Op het moment dat ik dacht: "Ja, nu weten we het wel, met dat drankgebruik/accent/klimaat", bleek de film nog niet op de helft te zitten van het uitmelken van dat wat op dat moment al niet meer grappig was. Wat dat betreft deed het me ook denken aan tienerkomedies, waar die uitmelking ook vaak voorkomt (met name op het gebied van grappen over seks, over drugsgebruik, enzovoorts).

Ook zijn de grappen vaak voorspelbaar. Zo zie je dat de hoofdpersoon uit de rolstoel gaat opstaan aan het einde van het gesprek om een hand te geven, al aankomen vóórdat hij überhaupt in de rolstoel gaat zitten.

Al met al een flauwe, voorspelbare komedie waarbij men vergeten is er echt goede grappen in te stoppen, met de diepgang van een gemiddelde tienerkomedie.

Ik vond 't een ontzettend sterke film. Een terugkerend thema van Sofia Coppola lijkt eenzaamheid, afzondering en het 'er niet bij passen/horen' te zijn. Waar dat in de Virgin Suicides naar boven kwam doordat de ouders hun dochters geen kind/puber lieten zijn en in Lost in Translation ontstond door de Amerikaanse hoofdpersonen in het overweldigende Tokio met een overduidelijk andere cultuur te plaatsen, komt de afzondering hier zowel in het begin (Marie Antoinette die opeens in een hele formele wereld terecht komt) en op het eind (de vervreemding van het Franse volk, voorzover daar al een band mee was) het best tot haar recht. Maar eigenlijk spelen dergelijke thema's de hele film een rol (bijvoorbeeld Marie Antoinette en Louis XVI die eigenlijk geen band met elkaar hebben (die anti-spanning vond ik overigens heel erg sterk aanwezig tussen die twee, goed geacteerd), vooral de bedscenes vond ik knap en eigenlijk hylarisch en de minnares van de Louis XV die door niemand geaccepteerd wordt). Knap om te zien hoe dergelijke thema's door de film vervlochten zijn.

Wat ik erg sterk aan de film vond, is dat deze in zekere zin in het verlengde van Lost in Translation lag, maar er tegelijkertijd mijlenver vandaan staat. Wat Lost in Translation wat mij betreft fantastisch en fascinerend maakt, is het ongelooflijk subtiele in die film. Ik zag 'm voor het eerst met drie andere mensen, waarvan er twee de film "waardeloos" vonden, omdat "er niets in gebeurt". Dat kan ik me goed voorstellen: als je niets met dat soort subtiliteiten hebt, is het ongelooflijk moeilijk de film uit te zitten, lijkt me. Ik hou er van en vond 'm dan ook fantastisch.
Wat heeft dat met Marie Antoinette te maken? Nou: die subtiliteit is ook hier aanwezig (daarin ligt deze film in het verlengde van Lost in Translation), zie bijvoorbeeld de wantrouwende blikken die Marie Antoinette onder andere van haar toekomstige schoonzus toegeworpen krijgt als ze net aankomt, de liefde van Marie Antoinette voor die andere kerel (waarvan ik de naam kwijt ben), de eenzaamheid die ze voelt als ze net in Versailles aankomt, de dood van Louis XV, de dood van de moeder van Marie Antoinette, misschien zelfs dat Marie Antoinette in het begin van haar eigen hondje wordt 'beroofd', het had allemaal breder uitgemeten kunnen worden en dat gebeurt in het gros van de gevallen ook in Hollywoodfilms, zeker in kostuumdrama's. De zogenaamde romantische stortvloed aan nonsens binnen dit genre is normaal gesproken zo groot, dat ik al snel afhaak, maar dat is hierbij godzijdank niet het geval. Alleen daarvoor verdient Sofia Coppola wat mij betreft alle lof.

Maar die subtiliteit die ik in de film zie, speelt zich af in het meest pompeuze en hedonistische decor dat maar mogelijk is: het paleis in Versailles, vlak voor de Franse Revolutie. En daar ligt het verschil met Lost in Translation, wat zich voor een groot gedeelte in dat suffe hotel afspeelt. Als het bij Lost in Translation bont wordt (de avonden uit in Tokio), dan is het ook wel wat pompeus, maar het verschil is dan dat de hoofdpersonen zich daarin totaal niet thuisvoelen, waar Marie Antoinette het vol lijkt te houden omdat ze het pompeuze nog heeft en dat geweldig vindt. Het pompeuze is tegelijkertijd een lust voor het oog voor de filmkijker.

Daarbij wordt Marie Antoinette heerlijk neergezet door Dunst. Marie Antoinette was nog een tiener toen ze trouwde. In het begin is ze dan ook te zien als een giechelend tienermeisje. Later wordt ze (ietwat) opstandig tegen alle protocollen, merkwaardige gebruiken en repatitieve handelingen, wat overigens door Coppola en Dunst knap wordt neergezet, want na twee keer het repertoire, dacht ik al: "O, mijn god, je zou dit toch elke dag zo moeten doen, wat een gedoe."
Dit keurige vertoon staat haaks op alle roddel en achterklap die in Versailles de ronde doet. Van buiten ziet het er allemaal keurig uit, maar achter deze facade roddelt de een nog harder dan de ander. Eenzelfde verschijnsel doet zich voor bij de seks (of liever: het gebrek aan seks) bij Louis XVI en Marie Antoinette. Er wordt met allerlei omwegen over gesproken (zogenaamd netjes), maar ondertussen bemoeit zo'n beetje iedereen zich ermee en wordt erover geroddeld bij het leven.

Verder vond ik Dunst gedurende de hele film ontzettend mooi om te zien, wat bij deze film belangrijk is. De film heeft veel kleur, is eigenlijk een zuurstokkleurig kostuumdrama en daar past Dunst perfect in. De ene jurk staat d'r nog mooier dan de andere, het ene kapsel is nog grootser dan het andere, maar ze blijft er mooi onder (letterlijk 'onder'). Dat überpompeuze bereikt zijn hoogtepunt in het zo'n beetje een half meter hoge haar van Marie Antoinette als de 'visagiste' (of zoiets) weer eens bezig is geweest, waarop zij vraagt: "It's not too much, is it?", waarop hij bijna verontwaardigd: "Oh, no!" roept. Geniaal! Iemand zei hier dat Kirstin Dunst geen Bill Murray is en dat wel zo zijn, toch denk ik niet dat hij een betere Marie Antoinette had neergezet (ok, misschien wat flauw), wat mij betreft is Dunst ideaal voor deze rol.

Dan nog de muziek. Die valt op. Ik had vanaf het begin en eigenlijk vanaf toen ik hoorde dat Coppola Marie Antoinette ging maken, niet het idee dat het een historisch verantwoorde film zou worden en dat was (wederom godzijdank) dan ook niet de bedoeling van Coppola. Misschien dat de Fransen erdoor beledigd zijn, waarschijnlijk heeft ze wat kostuumdramapuristen tegen de schenen geschopt, maar ik zie niet in waarom dat wel zou moeten zijn. Het bijzondere aan deze film is dat je 'm in elke tijd kan plaatsen, er worden emoties tentoongespreid die we (in ieder geval ik) niet zo snel zouden verbinden aan het Frankrijk van Louis XV en Louis XVI en aan Marie Antoinette, maar die hier geheel op hun plek zijn en juist aanvoelen. Het zijn universele en historische (in de zin van: in de historie ook aanwezig geweest) emoties. Dat er vervolgens muziek wordt gebruikt uit een andere tijd, maakt het alleen maar sterker en geeft aan dat het hier emoties en thema's van alle tijden betreft. Ik vond alle muziek goed bij de beelden passen. I Want Candy is een pure feesttrack en is bij een groot feest op het juiste adres, maar ook What Ever Happened? van de Strokes pas prima op dat moment in de film. Het houdt de boel erg levendig (en maakt het m.i. een beetje een anti-kostuumdrama). Maar wat mij betreft had Sofia Coppola meer aan geschiedvervalsing mogen doen. Dus niet alleen de muziek, ook qua beelden (dingen die niet in die tijd zouden moeten passen). De muziek had ook wel iets extremer gemogen, bijvoorbeeld door iets elektronisch in de film te gooien. Het had (nog) wat rebelser gemogen. Dat had de zaak helemaal interessant gemaakt. Dit is een van de twee kritiekpunten die ik heb op Marie Antoinette. Ter verdediging van de film, zeg ik erbij dat met (meer) waanzin, de film misschien teveel richting klucht zou zijn gegaan. Het andere kritiekpunt dat ik heb, is het einde. Het gaat niet echt ergens heen (figuurlijk, dan), zoals anderen al zeiden en dat is jammer. Dat zorgt ervoor dat ik niet de maximale score geef, maar 4,5 sterren.

Vanavond deze weer eens herzien, dat was weer een tijdje geleden. Ik had 'm op 4 sterren staan, maar dat is wel iets teveel eer, dus daar gaat een halfje af. Hoewel ik wel moet zeggen dat ik me keer op keer met de Naked Gun films vermaak. Ik kan me overigens voorstellen dat mensen hier helemaal niets aan vinden, maar ik hou zelf wel van deze superdroge melige humor.

Vincent Ludwig: Drebin!

Jane Spencer: Frank!

Frank Drebin: You're both right.

Bijzonder sterke film die de totale absurditeit van wat er op 11 september 2001 gebeurd is, benadrukt door een vrij realistisch beeld (voor zover ik dat kan inschatten) te geven van de gebeurtenissen.

Er zijn zoveel manieren om een verfilming als deze te verkloten, maar deze film doet dat niet. Er is niet voor gekozen om het drama te vergroten door een blik strijkers open te trekken, bepaalde passagiers centraal te stellen en ze (ruim) vóór de kaping te volgen om te laten zien wat voor geweldige mensen het waren, de beelden van de vliegtuigen die de torens invliegen minstens 10 keer groot in beeld te brengen met dramatische muziek eronder enzovoorts, enzovoorts.

Vanaf het begin van de film kent deze al een surrealistische sfeer doordat de passagiers, de piloten en de stewardessen met hun dagelijkse leventje bezig zijn, terwijl je als kijker weet wat hen te gebeuren staat. Dit wordt versterkt door zware klanken die een dreigende sfeer aangeven waar de eerder genoemde personen geen weet van hebben.

Verderop is deze sfeer te voelen aan de in het licht van de aanstaande gebeurtenissen onzinnigheden die de passagiers en stewardessen met elkaar uitwisselen ("Kan ik een dekentje en een kussen krijgen? Maar natuurlijk!") en de eerste reactie in de vliegtoren en het controlecentrum (iets in de trant van "Een kaping? Wanneer hebben we voor het laatst een kaping gehad? Dat moet in 1990 of 1991 zijn geweest. Ja, dat kan wel.").

Ook andere elementen die die dag een rol speelden, zijn goed in beeld gebracht. Daarbij viel mij bijvoorbeeld de wanorde op die (begrijpelijkerwijs) ontstaat door de volkomen onverwachte gebeurtenissen. Sterk ook dat de menselijkheid van de kapers in zekere zin ook in beeld is gebracht (bijvoorbeeld de zenuwen voordat ze het vliegtuig gaan kapen en de ingehouden irritatie omdat de ene kaper vindt dat de andere kaper te lang wacht met de start van de kaping). Bijzonder moedig om de kapers niet (enkel?) als meedogenloze beesten zonder greintje menselijkheid neer te zetten (dat was "the easy way out" geweest).

Dat maakt wat mij betreft dat deze film extra hard aankomt. Juist de onnozelheden van de passagiers die niet weten wat ze gaat overkomen, maakt hen menselijk. De zenuwen van de kapers maken hen menselijk. Mensen die bewust andere mensen de dood injagen. Totaal absurd.

Wat hiervoor staat, klopt allemaal als een zwerende vinger. Wild Style is (gelukkig) veel meer een document dan dat het echt een film is in de traditionele zin van het woord. Vanuit dat oogpunt is het ook goed dat de makers hebben gekozen om mensen uit de hip-hopscene een rol te laten spelen in het flinterdunne verhaaltje van Wild Style. Dat dit ten koste gaat van acteerprestaties, so be it, ik vind het hier een juiste keuze. Het verhaal is immers slechts een leidraad is om maar veel verschillende elementen van hip-hop te laten zien, waardoor het verhaal nauwelijks meer van belang is voor de film, maar toch een functie heeft. De makers zijn zich hier van bewust, want ook op de sleutelmomenten in het verhaal, gaat de hip-hop gewoon door. Erg knap gedaan, want zo stoort het totaal niet dat de acteerprestaties van een erbarmelijk niveau zijn en dat het verhaal niet meer dan "wel aardig is". Hoewel ik daarbij wel gelijk de kanttekening moet maken dat het verhaal wel knap de keuze waar men voor stond weergeeft: underground blijven in die zin dat je je puur voor de lol met hip-hop (grafiti, mc'ing, dj'ing, breakdancen) bezig houdt, of commercieel gaan in die zin dat je het professioneel gaat doen of in ieder geval probeert er wat geld mee te verdienen. Ook dat geeft een uitstekend tijdsbeeld. Ik kan niet lager geven dan 4,5 sterren. Dit geeft zo'n enorm goed beeld van de hip-hopcultuur in het begin van de jaren '80 dat ik me afvraag of een (gewone) documentaire daar tegenop kan.

Leuk weetje misschien: Fab 5 Freddy nam Deborah Harry van Blondie een keer mee naar een hip-hop feest, waar ze als blanke, blonde dame nogal wat vreemde blikken toegeworpen kreeg. Deborah Harry en Blondie waren uiteindelijk zo onder de indruk van deze nieuwe muziekstijl dat ze Rapture schreven, wat voor veel blanken een eerste kennismaking was met hip-hop.

Ongetwijfeld was dit de inspiratie voor de scene waarin Phade, gespeeld door Fab 5 Freddy, met de (in de auto Blondie draaiende) blanke, platinablonde journaliste op een hip-hopfeest komt, waarbij de journaliste ook nogal wat bekijks krijgt. En later is op het andere "feest" (van de rijke blanken) Rapture van Blondie te horen.