Opinions

deze film is mijn naar gevoel een ongelooflijke illustratie van de maatschappij. Het toont dat de pogingen om een mens te conditioneren in een maakbare maatschappij, gedoemd zijn om te mislukken. Alex is een oermens, het vleesgeworden onbewuste denken, dat door de maatschappij neurotisch wordt. De maatschappij ziet Burgess via Kubrick als een virus dat de mens neurotisch maakt. Het probleem bij deze film is natuurlijk om dit op te merken. Door in het eerste deel van de film, de "ultra violence" van alex te tonen (zijn verkrachtingen, zijn vandalisme en de moord met de reuze penis) is het moeilijk om in eerste instantie met hem te sympathiseren. Door de muziek van Rossini en Beethoven krijg je weliswaar een ander perspectief en zie je alex' daden vanuit een ubermensch gegeven (hoewel het spuugsel van deltoid schrijnend is) maar het gros van het publiek zal alex altijd een smeerlapje vinden. Maar vergis je niet, Alex is pas neurotisch na de ludovico behandeling. De minister, dia hem in de kliniek komt bezoeken om een regeling te treffen na de mislukte operatie (om zijn eigen hachje te redden) komt mij walgelijker over dan heel het eerste deel van de film, hoe gewelddadig het ook is. Alex is gewoon een vrije mens, dieniet met zijn vrijheden weet om te gaan (zoals Smerdjakov of Raskolnikow in de Dostojewski romans).