Borgman (2013)

Intrigerende film, maar ook een film waar ik toch regelmatig aan m'n hoofd aan het krabben was wat er nou aan de hand was, en vooral, waarom nou eigenlijk. Het is een donker verhaal over een indringer die zich langzaamaan een (vervelend) nouveau-riche gezin inwurmt, en als een kankergezwel uiteindelijk familie uiteen splijt met manipulatie, moord en doodslag. De aard van indringer Borgman blijft onduidelijk - dat hij zeker geen normaal persoon blijkt maar een soort van demon of iets soortgelijks licht bovennatuurlijks is wél al snel klip en klaar. Al zit hier wellicht ook weer een allegorie over suburbia of over diepliggende antipathie achter, ik weet het niet. Ik zie dat de film al wel een aantal keren met Parasite werd vergeleken, en de overeenkomsten zijn er zeker - zelfs in specifieke aspecten zoals alleen al de look van het huis en de tuin. Al missen in Parasite natuurlijk de bovennatuurlijke aspecten. Maar hoewel de film vaak wel boeide, had ik toch ook af en toe wel mijn bedenkingen. Ja, dat Borgman op een bepaalde manier het onderbewuste en de droomwereld van mensen manipuleert is duidelijk, maar het plot bevatte wel heel veel toevalligheden en onlogische beweegredenen, en de uitleg dat Borgman het zo al dan niet telepatisch gemanipuleerd heeft vind ik wel erg makkelijk. Het deed wel een beetje af aan de film, wat mij betreft. Alsnog een interessante film en een stimulans om wat meer van Van Warmerdam te gaan kijken.

Zeer eigenaardige film deze Borgman. Een film ook waarbij ik de motieven van de protagonisten ook maar moeilijk kon vinden of verklaren. Ook waarom men net deze familie belaagt, blijft me onduidelijk omdat Camiel voorheen ook al elders had aangebeld. Het is een film waar je je hoofd over kan breken om de gebeurtenissen te plaatsen en waarbij je je vragen kan stellen bij "waarom dit niet" en "dat wel". Bepaalde gebeurtenissen mogen dan wel als komisch bestempeld worden, rauw en hard waren ze tegelijkertijd. Effectief was het natuurlijk wel om beton te gebruiken, dit zinkt immers makkelijk ... Borgman is een film die bijblijft in zijn setting van absurdisme en psychologische mindf*cks. Want dit laatste zorgt met de honden, dromen, wanen en manipulatie ook voor een ongewoon sfeertje. Borgman is geen film met pasklare antwoorden of een mooi afsluitend gevoel. Het gevoel van WTF of onbehagen overheerst bij de aftiteling. En toch kon ik een monkellachje niet onderdrukken. Geknipte rol trouwens voor Jan Bijvoet die erg makkelijk een gestoord personage kan neerzetten. Zweeft toch richting de 4,0*, maar het knaagt toch nog wat. Waarschijnlijk was ook dat de opzet van de film ...

Van Warmerdam is nu officieel heilig verklaard. Alles klopt in deze film. Er was de aanwezigheid van Lynchiaanse invloeden met het duister en het donkere geluidslandschap naast de jazz met de frasering van Thelonious Monk waarnaar geluisterd wordt zonder van iedere aanslag het waarom te willen weten. Lets call this ...art. 5 sterren